ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಾಸ್ತು ತೇ ಮನ್ತ್ರಾಸ್ತಾರಕಾದ್ಯೈರ್ನಿದರ್ಶನೈಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ತಾರಕಾದಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಂತ್ರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದವು.
ಪ್ರಾಣಾಶೇಷ್ವಥ ಸಿದ್ಧೀನಾಮನ್ಯಾಸಾಂ ಚ ಪ್ರವರ್ತ್ತನಮ್
ಅನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು.
ತೇ ಮನ್ತ್ರಾ ವೈ ಪುನಸ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರತಿಭಾಯಾಮುಪಸ್ಥಿತಾಃ
ಆ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಉದಯವಾದವು.
ಸಪ್ತರ್ಷಿಭಿಸ್ತು ತೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸ್ಮಾರ್ತ್ತಂ ಧರ್ಮಂ ಮನುರ್ಜಗೌ
ಆ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಏಳು ಋಷಿಗಳು ಬೋಧಿಸಿದರು, ಮನುವು ಪರಂಪರೆಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಾರಿದರು.
ಸಂರೋಧಾದಾಯುಷಶ್ಚೈವ ವರ್ತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ದ್ವಾಪರೇಷು ವೈ
ಆಯುಷ್ಯದ ನಿಯಮದಿಂದ ಅವು ದ್ವಾಪರಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
ಅನಾದಿನಿಧಿನಾ ದಿವ್ಯಾಃ ಪೂರ್ವಂ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಸ್ವಯಂಭುವಾ
ಆ ದಿವ್ಯರು ಆರಂಭವೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದೆ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ವಿಕ್ರಿಯನ್ತೇ ಸಮಾನಾರ್ಥಾ ವೇದವಾದಾ ಯಥಾಯುಗಮ್
ಅರ್ಥ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ವೇದೋಪದೇಶಗಳು ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಪರಿಚಾರಯಜ್ಞಾಃ ಶೂದ್ರಾಸ್ತು ಜಪಯಜ್ಞಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಶೂದ್ರರು ಸೇವೆಯಜ್ಞಗಳನ್ನು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಜಪಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ರಿಯಾವನ್ತಃ ಪ್ರಜಾವನ್ತಃ ಸಮೃದ್ಧಾಃ ಸುಖಿನಸ್ತಥಾ
ಅವರು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಸಂತಾನಸಂಪನ್ನರು, ಸಮೃದ್ಧರೂ, ಸಂತೋಷವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ವೈಶ್ಯಾನುವರ್ತ್ತಿನಃ ಶುದ್ರಾಃ ಪರಸ್ಪರಮನುವ್ರತಾಃ
ಶೂದ್ರರು ವೈಶ್ಯರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಕಲ್ಪಿತೇನ ಮನಸಾ ವಾಚೋಕ್ತೇನ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ
ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ,
ಆಯುರ್ಮೇಧಾ ಬಲಂ ರೂಪಮಾರೋಗ್ಯಂ ಧರ್ಮಶೀಲತಾ
ಆಯುಷ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ, ಬಲ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶೀಲತೆ,
ವರ್ಣಾಶ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥಾನಂ ತೇಷಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತದಾಕರೋತ್
ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಪರಸ್ಪರವಿರೋಧೇನ ಮನುಂ ತಾಃ ಪುನರಭ್ಯಯುಃ
ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಿರೋಧದಿಂದ, ಆ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಮನುವನ್ನು ಶರಣಾದರು.
ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತು ಶತರೂಪಾಯಾಂ ಪುತ್ರೌ ಸ ಉದಪಾದಯತ್
ಆಗ ಶತರೂಪೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಅವನು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.
ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ರಾಜಾನ ಉತ್ಪನ್ನಾ ದಣ್ಡಧಾರಿಣಃ
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ರಾಜರು, ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದವರಾಗಿ, ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಪಾಪಾಸ್ತೈರ್ಯೇ ಚ ನ ಶಕ್ಯಾಸ್ತು ನರಾಧಿಪೈಃ
ಅವರಿಂದ, ಮನುಷ್ಯರ ರಾಜರು ತಡೆಯಲಾಗದ ಗುಪ್ತ ಪಾಪಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ವರ್ಣಾನಾಂ ಪ್ರವಿಭಾಗಾಶ್ಚ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ
ವರ್ಣಗಳ ವಿಭಜನೆಗಳು ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಯಜ್ಞಾಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತಾಶ್ಚೈವ ತದಾ ಹ್ಯೇವ ತು ದೈವತೈಃ
ಆಗ ದೇವತೆಗಳೇ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಸಾರ್ದ್ಧಂ ವಿಶ್ವಭುಜಾ ಚೈವ ದೇವೇನ್ದ್ರೇಣ ಮಹೌಜಸಾ
ವಿಶ್ವಭುಜ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ದೇವೇಂದ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ಕೂಡ.
ಸತ್ಯಂ ಜಪಸ್ತಪೋ ದಾನಂ ತ್ರೇತಾಯಾ ಧರ್ಮ ಉಚ್ಯತೇ
ಸತ್ಯ, ಜಪ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಾನ—ಇವುಗಳೇ ತ್ರೇತಾ ಯುಗದ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ತದಾ ಶೂರಾ ಆಯುಷ್ಮನ್ತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಾನರು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಪದ್ಮಪತ್ರಾಯತಾಕ್ಷಾಶ್ಚ ಪೃಥೂರಸ್ಕಾಃ ಸುಸಂಹತಾಃ
ಪದ್ಮದಳದಂತೆ ಉದ್ದವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ ಮತ್ತು ಸುಸಂಯೋಜಿತ ದೇಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಮಹಾಧನುರ್ದ್ಧರಾಶ್ಚೈವ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಃ
ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದವರೂ, ಚಕ್ರವರ್ಥಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ನ್ಯಗ್ರೋಧೌ ತು ಸ್ಮೃತೌ ಬಾಹೂ ವ್ಯಾಮೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಉಚ್ಯತೇ
ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಹುಗಳನ್ನು ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಒಂದು ವ್ಯಾಮವನ್ನು ಕೂಡ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸಮೋಛ್ರಯಪರೀಣಾಹೋ ಜ್ಞೇಯೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಮಣ್ಡಲಃ
ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನ್ಯಗ್ರೋಧ ವೃತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸಪ್ತೈತಾನಿ ಚ ರತ್ನಾನಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚಕ್ರವರ್ತಿನಾಮ
ಈ ಏಳು ರತ್ನಗಳು ಎಲ್ಲ ಚಕ್ರವರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವು.
ಕೇತುರ್ನಿಧಿಶ್ಚ ಸಪ್ತೈವ ಪ್ರಾಣಹೀನಾನಿ ಚಕ್ಷತೇ
ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಏಳು ನಿಧಿಗಳು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮನ್ತ್ರ್ಯಶ್ವಃ ಕಲಭಶ್ಚೈವ ಪ್ರಾಣಿನಃ ಸಪ್ತ ಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ
ಅಶ್ವ ಮತ್ತು ಗಜ, ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಚತುರ್ದಶ ವಿಧೇಯಾನಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚಕ್ರವರ್ತ್ತಿನಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿಧಿಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.