ತೇಯತೇಜೋಮಯಃ ಶುಭ್ರಃ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ಯ ವೈ ರಥಃ
ಸೋಮಪುತ್ರನ ರಥವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಹೊಳೆಯುವ ಬಿಳಿಯದು.
ಭಾರ್ಗವಸ್ಯ ರಥಃ ಶ್ರೀಮಾಂಸ್ತೇಜಸಾ ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭಃ
ಭಾರ್ಗವರ ರಥವು ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಶ್ವೇತಃ ಪಿಶಙ್ಗಃ ಸಾರಙ್ಗೋ ನೀಲಃ ಪೀತೋ ವಿಲೋಹಿತಃ
ಬಿಳಿ, ಕಪಿಲ, ಚಿರತೆ ಬಣ್ಣ, ನೀಲಿ, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳು.
ದಶಭಿಸ್ತೈರ್ಮಹಾಭಾಗೈರಕೃಶೈರ್ವಾತರಂಹಸೈಃ
ಈ ಹತ್ತು ಮಹಾನ್, ಬಲಿಷ್ಠ, ವೇಗವಾದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಅಸಂಗೈರ್ಲೋಹಿತೈರಶ್ವೈಃ ಸರ್ವಗೈರಗ್ನಿಸಂಭವೈಃ
ಅನುಬಂಧವಿಲ್ಲದ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬಿರುವ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕುದುರೆಗಳು.
ತತಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸೋ ವಿದ್ವಾನ್ದೇವಾಚಾರ್ಯೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ಅನಂತರ ಅಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಪಂಡಿತನಾದ ದೇವಗುರುವಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
ಅಬ್ಜೈಸ್ತು ವಾಜಿಭಿರ್ದಿವ್ಯೈರಷ್ಟಭಿರ್ವಾತರಂಹಸೈಃ
ಅವನು ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಂಟು ದಿವ್ಯ, ವೇಗವಾದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ.
ತತಃ ಶನೈಶ್ಚರೋ ಽಪ್ಯಶ್ವೈಃ ಸಬಲೈರ್ವ್ಯೋಮಸಂಭವೈಃ
ಅನಂತರ ಶನೈಶ್ಚರನು ಕೂಡ ಆಕಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬಲಿಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಸ್ವರ್ಭಾನೋಶ್ಚ ತಥೈವಾಶ್ವಾಃ ಕೃಷ್ಣಾ ಹ್ಯಷ್ಟೌ ಮನೋಜವಾಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ್ಭಾನುನ ಎಂಟು ಕುದುರೆಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವು, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದಂತೆ ಓಡುವವು.
ಆದಿತ್ಯಾನ್ನಿಃಸೃತೋ ರಾಹುಃ ಸೋಮಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪರ್ವಸು
ಆದಿತ್ಯರಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರಾಹು, ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಥ ಕೇತುರಥಸ್ಯಾಶ್ವಾ ಅಷ್ಟೌ ವೈ ವಾತರಂಹಸಃ
ಈಗ ಕೇತುನು ಎಂಟು ವೇಗವಾದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಏತೇ ವಾಹಾ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಚ ಹ್ಯುಪಾಖ್ಯಾತಾ ರಥೈಃ ಸಹ
ಈ ರೀತಿ ಗ್ರಹಗಳ ವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ರಥಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ತಪನ್ತೇ ಬ್ರಾಮ್ಯಮಾಣಾಸ್ತು ಯಥಾಯೋಗಂ ಭ್ರಮನ್ತಿ ವೈ
ಅವುಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಾ ಹೊತ್ತಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಪರಿಭ್ರಮನ್ತಿ ತದ್ಬ್ರದ್ಧಾಂಶ್ಚನ್ದ್ರಸುರ್ಯಗ್ರಹಾ ದಿವಿ
ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿವೆ.
ಯಥಾ ನಹ್ಯುದಕೇ ನೌಸ್ತು ಸಲಿಲೇನ ಸಹೋ ಹ್ಯತೇ
ಹಾಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಡಗು ನೀರಿನಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸರ್ಪ್ಪಮಾಣಾ ನ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ದೇವಗಣಾಸ್ತು ತೇ
ಹಾಗೆಯೇ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಚಲಿಸುವ ಆ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸರ್ವಾ ಧ್ರುವೇ ನಿಬದ್ಧಾಶ್ಚ ಭ್ರಮನ್ತ್ಯೋ ಭ್ರಾಮಯನ್ತಿ ತಾಃ
ಎಲ್ಲವೂ ಧ್ರುವನಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ, ತಿರುಗುತ್ತಾ ಇತರನ್ನೂ ತಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ.
ತಥಾ ಭ್ರಮನ್ತಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ವಾತಬದ್ಧಾನಿ ಸರ್ವಶಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಗಾಳಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತವೆ.
ಯತೋ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ವಹತೇ ಪ್ರವಹಸ್ತೇನ ಸ ಸ್ಮೃತಃ
ಗಾಳಿ ಜ್ಯೋತಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸೈಷ ತಾರಾಮಯೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಶಿಶುಮಾರೋ ಧ್ರುವೋ ದಿವಿ
ಇದು ನಕ್ಷತ್ರರೂಪವಾದ ಶಿಶುಮಾರ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿರ ಧ್ರುವ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಯಾವತ್ಯಶ್ಚೈವ ತಾರಾಸ್ತಾಃ ಶಿಶುಮಾರಾಶ್ರಿತಾ ದಿವಿ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಿಶುಮಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು,
ಸಾಕಾರಃ ಶಿಶುಮಾರಶ್ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಶಃ
ಆ ಶಿಶುಮಾರನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಯಜ್ಞಃ ಪರಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಧರ್ಮೋ ಮರ್ದ್ಧಾನಮಾಶ್ರಿತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಧರ್ಮವು ಅದರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲಸಿದೆ.
ವರುಣಶ್ಚಾರ್ಯಮಾ ಚೈವ ಪಶ್ಚಿಮೇ ತಸ್ಯ ಸಕ್ಥಿನೀ
ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಎರಡು ತೊಡೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವರుణ ಮತ್ತು ಆರ್ಯಮನ್ ಇದ್ದಾರೆ.
ಪುಚ್ಛೇ ಽಗ್ನಿಶ್ಚ ಮಹೇನ್ದ್ರಶ್ಚ ಮಾರೀಚಃ ಕಶ್ಯಪೋ ಧ್ರುವಃ
ಅವನ ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ಮಹೇಂದ್ರ, ಮಾರೀಚ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಇದ್ದಾರೆ.
ನಕ್ಷತ್ರಚನ್ದ್ರಮೂರ್ಯಾಶ್ಚ ಗ್ರಹಾಸ್ತಾರಾಗಣೈಃ ಸಹ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಚಂದ್ರನು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳೆಲ್ಲ,
ಧ್ರುವೇಣಾಧಿಷ್ಠಿತಾಶ್ಚೈವ ಧ್ರುವಮೇವ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್
ಅವು ಧ್ರುವನಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಧ್ರುವನನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.
ಅಗ್ನೀನ್ದ್ರಕಶ್ಯಪಾನಾಂ ತು ಚರಮೋ ಽಸೌ ಧ್ರುವಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನು ಕೊನೆಯವನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಮೇರುಮಾಲೋಕಯತ್ಯೇಷ ಪರ್ಯನ್ತೇ ಹಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್
ಅವನು ಸದಾ ಮೇರುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
ಪಪ್ರಚ್ಛುರುತ್ತರಂ ಭೂಯಸ್ತದಾ ತೇ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ರೋಮಹರ್ಷಣನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.