ಪ್ರಣಾಶಂ ಗಚ್ಛತೇ ಯತ್ರ ತೇಷಾಮಸ್ತಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ
ಅದು ಅಡಗುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಸ್ತವಾಗುವುದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿದೂರಭಾವಾದರ್ಕಸ್ಯ ಭೂಮಿಲೇಖಾವೃತಸ್ಯ ಚ
ಅಂಧಕಾರದ ದೂರ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ರೇಖೆಯ ಮುಚ್ಚಿದ ಕಾರಣ,
ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರಸೋಮಾನಾಂ ದರ್ಶನಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ಚ
ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶುಕ್ಲಚ್ಛಾಯೋ ಽಗ್ನಿರಾ ಪಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣಚ್ಛಾಯಾ ಚ ಮೇದಿನೀ
ಅಗ್ನಿಗೆ ಬೆಳಗಿನ ನೆರಳು ಇದೆ, ಭೂಮಿಗೆ ಕತ್ತಲಿನ ನೆರಳು ಇದೆ.
ರಕ್ತಭಾವೋ ವಿರಶ್ಮತ್ವಾದ್ರಕ್ತತ್ವಾಚ್ಜಾಪ್ಯನುಷ್ಣತಾ
ಅದರ ಕೆಂಪು ರೂಪವು, ತೇವವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಆಗಿದೆ.
ಊರ್ದ್ಧ್ವ ಶಾತಸಹಸ್ರ ತು ಯೋಜನಾನಾಂ ಸ ದೃಶ್ಯತೇ
ಅದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ನಿಮಾವಿಶತೇ ರಾದ್ರೌ ತಸ್ಮಾದ್ದೂರಾತ್ಪ್ರಕಾಶತೇ
ಅಗ್ನಿ ಬೆಟ್ಟದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ದೂರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಯುಕ್ತೋ ವಹ್ನಿನಾ ಸೂರ್ಯಸ್ತಪತೇ ತು ತತೋ ದಿವಾ
ಅಗ್ನಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ ಸೂರ್ಯನು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಪರಸ್ಪರಾನುಪ್ರವೇಶಾದ್ದೀಪ್ಯೇತೇ ತು ದಿವಾನಿಶಮ್
ಒಬ್ಬರೊಳಗೆ ಒಬ್ಬರು ಬೆರೆತು, ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎರಡೂ ಹೊತ್ತೂ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತಿಷ್ಠತಿ ತಥಾ ಸೂರ್ಯೇ ರಾತ್ರಿರಾವಿಶತತ್ವಪಃ
ಹಾಗೆ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ತಂ ಯಾತಿ ಪುನಃ ಸೂರ್ಯೇ ದಿನಮಾವಿಶತೇ ತ್ವಷಃ
ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವಾಗುವಾಗ, ಹಗಲು ಕಿರಣಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಏತೇನ ಕ್ರಮಯೋಗೇನ ಭೂಮ್ಯರ್ದ್ಧೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ
ಈ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ,
ದೇನಂ ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶಾಖ್ಯಂ ತಾಮಸೀ ರಾತ್ರಿರೂಚ್ಯತೇ
ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು 'ರಾತ್ರಿ' ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂ ಪುಷ್ಕರಮಧ್ಯೇನ ಯದಾ ಸರ್ಪತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ
ಹೀಗೆ ಪುಷ್ಕರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸಾಗುವಾಗ,
ಯೋಜನಾಗ್ರಾನ್ಮುಹೂರ್ತ್ತಸ್ಯ ಇಹ ಸಂಖ್ಯಾಂ ನಿಬೋಧತ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯೋಜನ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ತಿಳಿಯಿರಿ.
ಪಞ್ಚಾಶತ್ತು ತಥಾನ್ಯಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯಧಿಕಾನಿ ಚ
ಅವು ಐವತ್ತು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.
ಏತೇನ ಗತಿಯೋಗೇನ ಯದಾ ಕಾಷ್ಠಾಂ ತು ದಕ್ಷಿಣಾಮ್
ಈ ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ, ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಬಿಂದುವಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ,
ಮಧ್ಯೇನ ಪುಷ್ಕರಸ್ಯಾಥ ಭ್ರಮತೇ ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ
ಆಮೇಲೆ ಪುಷ್ಕರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
ಸರ್ಪತೇ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಂ ತು ಕಾಷ್ಠಾಯಾಂ ವೈ ನಿಬೋಧತ
ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಿರಿ.
ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಪಞ್ಚ ಚ
ಅದೇ ರೀತಿ, ಲಕ್ಷ ನಲವತ್ತೈದು ಸಾವಿರಗಳಿವೆ.
ದಕ್ಷಿಣಾದ್ವಿನಿವೃತ್ತೋ ಽಸೌ ವಿಷುವಸ್ಥೋ ಯದಾ ರವಿಃ
ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವಿಷುವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ,
ಮಣ್ಡಲಂ ವಿಷುವತ್ತಸ್ಯ ಯೋಜನೈಸ್ತನ್ನಿಬೋಧತ
ವಿಷುವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ವೃತ್ತದ ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈಗ ತಿಳಿಯಿರಿ.
ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಾಮಶೀತ್ಯೇಕಾಧಿಕಾ ಪುನಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಮತ್ತೆ ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರದ ಸಾವಿರಗಳಿವೆ.
ಶಾಕದ್ವೀಪಸ್ಯ ಷಷ್ಠಸ್ಯ ಉತ್ತರಾತೋ ದಿಶಶ್ಚರನ್
ಆರುನೇಯ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ,
ಯೋಜನಾಗ್ರಾತ್ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾತಾ ಕೋಟಿರೇಕಾ ತು ಸ ದ್ವಿಜಾಃ
ಆರಂಭದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಒಂದು ಕೋಟಿಯೋಜನ ದೂರವಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.
ಅಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶತಂ ಚವ ಯೋಜನಾನ್ಯಧಿಕಾನಿ ತು
ಅದರ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಐದೂವತ್ತೆಂಟು ಯೋಜನಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಮೂಲಂ ಚೈವ ತಥಾಷಾಢೇ ತ್ವಜವೀಥ್ಯುದಯಾಸ್ತ್ರಯಃ
ಮೂಲವೂ, ಆರುನೇಯದು ಮತ್ತು ಅಜವೀಥಿಯ ಮೂವರುದಯ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಕೂಡ.
ಕಾಷ್ಠಯೋರನ್ತರಂ ಯಚ್ಚ ತದ್ವಕ್ಷ್ಯೇಯಜನೈಃ ಪುನಃ
ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಜಾಗವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಜನರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತ್ರಯಃ ಶತಾಧಿಕಾಶ್ಚನ್ಯೇ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಚ್ಚ ಯೋಜನೈಃ
ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಮೂರು ನೂರು ಮೂವತ್ತಮೂರು ಯೋಜನಗಳಿವೆ.
ಕಾಷ್ಠಯೋರ್ಲೇಖಯೋಶ್ಚೈವ ಹ್ಯನ್ತರಂ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ
ಆ ಕಂಬಗಳೂ, ರೇಖೆಗಳೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅಂತರವೂ ಕೂಡ.