ರುಕ್ಮಶೃಙ್ಗಾವದಾತೇನ ದೀಪ್ತಾಸ್ಯೇನ ವಿರಾಜತಾ
ಅವನಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಕೊಂಬುಗಳು, ಶುದ್ಧವಾದ ಮುಖ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖವಿದೆ.
ಸ ಜಿಹ್ವಾಮಾಲಯಾ ದೀಪ್ತೋ ಲೋಲಜ್ಜ್ವಾಲಾನಲಾರ್ಚಿಷಾ
ಅವನಿಗೆ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಾರವಿದ್ದು, ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸ ತು ನೇತ್ರಸಹಸ್ರೇಣ ದ್ವಿಗುಣೇನ ವಿರಾಜತಾ
ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಯ ಕುನ್ದೇನ್ದುವರ್ಣಸ್ಯ ನೇತ್ರಮಾಲಾ ವಿರಾಜತೇ
ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಾರ ಅವನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ವಿಕರಾಲೋಚ್ಛ್ರಿತತನುರ್ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಶಯನಾಸನೇ
ಅವನ ದೇಹ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ; ಅವನು ಮಲಗಿರುವುದೂ ಕುಳಿತಿರುವುದೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಹಾನಾಗೈರ್ಮಹಾಭೋಗೈರ್ಮಹಾವಿಜ್ಞೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾ ನಾಗರು, ಭಾರೀ ಪಿಂಡಗಳು, ಮಹಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸ ರಾಜಾ ಸರ್ವನಾಗಾನಾಂ ಶೇಷೋ ಽನನ್ತೋ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರ ರಾಜನು, ಶೇಷನು, ಅನಂತನು, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು.
ಸಪ್ತೈವಮೇತೇ ಕಥಿತಾ ವ್ಯವಹಾರ್ಯಾ ರಸಾತಲಾಃ
ಹೀಗೆ ಈ ಏಳು ರಸಾತಳಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಅತಃ ಪರಮನಾಲೋಕಮಗಮ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಸಾಧುಭಿಃ
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ, ಸಿದ್ಧರು ಕೂಡ ತಲುಪಲಾಗದ, ಕಾಣದ ಲೋಕವಿದೆ.
ಪೃಥ್ವ್ಯಂಬುವ ಙ್ನಿವಾಯೂನಾಂ ನಭಸಶ್ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಬಗ್ಗೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.
ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋರ್ಗತಿಮ್
ಈಗ ನಾನು ಸೂರ್ಯನೂ ಚಂದ್ರನೂ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಕಾಶೈಸ್ತು ಪ್ರಭಾಭಿಸ್ತೌ ಮಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಂ ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತೌ
ಅವರ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ವಲಯಗಳೊಡನೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಸ್ತರಾರ್ದ್ಧೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ತು ಭವೇದನ್ಯತ್ರ ಬಾಹ್ಯತಃ
ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಹೊರಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರ್ಯಾಸ್ತಾತ್ಪಾರಿಮಾಣ್ಯೇನ ಭೂಮೇಸ್ತುಲ್ಯಂ ದಿವಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಳತೆ ಎಷ್ಟು ಇದ್ದರೂ, ಆಕಾಶವೂ ಅಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಅವಿಧಾತುಃ ಪ್ರಕಾಶಾಖ್ಯೋ ಹ್ಯವನಾತ್ಸ ರವಿಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಪ್ರಕಾಶದ ಮೂಲವೆಂದು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಿತ್ತತ್ತ್ವಾನ್ಮಹೀಶಬ್ದೋ ಽಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ವರ್ಷೇ ನಿಪಾದ್ಯತೇ
ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು 'ಮಹೀ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಣ್ಡಲಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯಾಥ ಯೋಜನಾನಿ ನಿಬೋಧತ
ಈಗ ಸೂರ್ಯನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯೋಜನಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.
ವಿಸ್ತಾರಾತ್ರ್ರಿಗುಣಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪರಿಣಾಹಸ್ತು ಮಣ್ಡಲೇ
ಅದರ ವ್ಯಾಸವು ಅದರ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ವಲಯದ ಸುತ್ತಳತೆ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಥ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಮಾಣಂ ಯೋಜನೈಃ ಸಹ
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ಭೂಮಿಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ಯೋಜನಗಳೊಡನೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯೇತದಿಹ ಸಂಖ್ಯಾತಂ ಪುರಾಣೇ ಪರಿಮಾಣತಃ
ಈ ರೀತಿ, ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಭಿಮಾನಿನೋವ್ಯತೀತಾ ಯೇ ತುಲ್ಯಾಸ್ತೇ ಸಾಂಪ್ರತೈಸ್ತ್ವಿಹ
ಹಿಂದೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು ಹೋದವರು ಈಗಿರುವವರಿಗಿಂತ ಏನು ಭಿನ್ನವಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾತ್ತು ಸಾಂಪ್ರತೈರ್ದೇವೈರ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಸುಧಾತಲಮ್
ಆದರಿಂದ, ಈಗಿರುವ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶತಾರ್ದ್ಧಕೋಟಿವಿಸ್ತಾರಾ ಪೃಥಿವೀ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ಸ್ಮೃತಾ
ಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯ ಅಗಲವು ಒಂದು ನೂರು ಕೋಟಿ ಯೂ ಅರ್ಧ ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಹ್ಯರ್ದ್ಧವಿಸ್ತಾರೋ ಯೋಜನಾಗ್ರಾತ್ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ
ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧ ಅಗಲವನ್ನು ಯೋಜನದ ತುದಿಯಿಂದ ಎಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಥಾ ಶಾತಸಹಸ್ರಾಣಾಮೇಕೋನ ನವತಿಃ ಪುನಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಶತಸಹಸ್ರಕ್ಕಿಂತ ಒಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.
ಗಣಿತಂ ಯೋಜನಾಗ್ರಾತ್ತು ಕೋಟ್ಯಸ್ತ್ವೇಕಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಯೋಜನದ ತುದಿಯಿಂದ ಎಣಿಸಿದರೆ ಹನ್ನೊಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯೇತದಿಹ ಸಂಶ್ಯಾತಂ ಪೃಥಿವ್ಯನ್ತಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಮ್
ಈ ರೀತಿ, ಭೂಮಿಯ ಒಳಭಾಗದ ವಲಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರ್ಯಾಸಸನ್ನಿವೇಶಶ್ಚ ಭೂಮೇರ್ಯಾವತ್ತು ಮಣ್ಡಲಮ್
ಭೂಮಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಅದರ ವಲಯವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.
ಸಪ್ತಾನಾಮಪಿ ದ್ವೀಪಾನಾಮೇತ ತ್ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್
ಈ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಛತ್ರವತ್ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್
ಪ್ರತಿ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೂ ಲೋಕಗಳು ಛತ್ರದಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವೆ.