ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಕುಮ್ಭಿಲಸ್ಯ ಖರಸ್ಯ ಚ
ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಪಟ್ಟಣವೂ, ಕುಂಭಿಲ ಮತ್ತು ಖರನ ಪಟ್ಟಣಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಹೇಮಕಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ತಥಾ ಪಾಣ್ಡುರಕಸ್ಯ ಚ
ಹೇಮಕ ಎಂಬ ನಾಗನ ಪಟ್ಟಣವೂ, ಪಾಂಡುರಕನ ಪಟ್ಟಣವೂ ಇದೆ.
ನೇದಕಸ್ಯೋರಗಪತೋರ್ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಸ್ಯ ಮನ್ದಿರಮ್
ನಾಗಪತಿ ನೇಡಕನ ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷನ ಮಂದಿರವೂ ಇದೆ.
ತೃತೀಯೇ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ತಲೇ ವಿಪ್ರಾ ನೀಲಭೌಮೇ ನ ಸಂಶಯಃ
ಈ ಮೂರನೇ ಹಂತವೇ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಲಭೂಮಿ.
ಗಜಕರ್ಣಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ನಗರಂ ಕುಞ್ಜರಸ್ಯ ಚ
ಗಜಕರ್ಣನ ಪಟ್ಟಣವೂ, ಕುಂಜರನ ಊರೂ ಇದೆ.
ಮುಞ್ಜಸ್ಯ ಲೋಕನಾಥಸ್ಯ ವೃಕವಕ್ತ್ರಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್
ಲೋಕನಾಥ ಮುಂಜನ ನಿವಾಸವೂ, ವೃಕವಕ್ತ್ರನ ಮನೆ ಕೂಡ ಇದೆ.
ನಗಲಂ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ಚತುರ್ಥೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನಸಾತಲೇ
ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವೈನತೇಯನ ಪಟ್ಟಣವಿದೆ.
ವಿರೋಜನಸ್ಯ ನಗರಂ ದೈತ್ಯಸಿಂಹಸ್ಯ ಧೀಮತಃ
ವಿರೋಜನ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ದೈತ್ಯಸಿಂಹನ ಪಟ್ಟಣವೂ ಇದೆ.
ಪುರಂ ಚ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ
ಮತ್ತೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನ ಪಟ್ಟಣವೂ ಇದೆ.
ಕಿರ್ಮೀರಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ತಿಕಸ್ಯ ಜಯಸ್ಯ ಚ
ಕಿರ್ಮೀರ ಎಂಬ ನಾಗನ ಪಟ್ಟಣವೂ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಜಯನ ಪಟ್ಟಣಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಪಞ್ಚಮೇ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ತಲೇ ಜ್ಞೇಯಂ ಶರ್ಕರಾನಿಚಯೇ ಸದಾ
ಐದನೇ ಹಂತವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಶರ್ಕರೆಯ ಗುಡ್ಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸುಪರ್ವಣಃ ಪುಲೋಮ್ನಶ್ಚ ನಗರಂ ಮಹಿಷಸ್ಯ ಚ
ಸುಪರ್ವಣ, ಪುಲೋಮನ ಮತ್ತು ಮಹಿಷನ ಪಟ್ಟಣಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಸುರಮಾಪುತ್ರಃ ಶತಶೀರ್ಷೋ ಮುದಾ ಯುತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸುರಮಾದೇವಿಯ ಮಗನಾದ ಶತಶೀರ್ಷನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್
ಹೀಗೆ ನಾಗರು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರ ಸಾವಿರಾರು ನಗರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇವೆ.
ಸಪ್ತಮೇ ತು ತಲೇ ಜ್ಞೇಯಂ ಪಾತಾಲೇ ಸರ್ವಪಶ್ಚಿಮೇ
ಏಳನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಾತಾಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿ,
ಅಸುರಾಶೀವಿಷೈಃ ಪೂರ್ಣಂ ಸುಖಿತೈರ್ದೇವಶತ್ರುಭಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಅಸುರರು ಮತ್ತು ವಿಷದ ಹಾವುಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.
ಅನೇಕೈರ್ದಿತಿಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸಮುದೀರ್ಣೈರ್ಮಹಾಪುರೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ದಿತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಿವೆ.
ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಂ ಚ ಸಮುದೀರ್ಣೈರ್ಮಹಾಪುರೈಃ
ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ತುಂಬಿರುವ ಮಹಾನಗರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಇವೆ.
ಪಾತಾಲಾನ್ತೇ ಚ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ವಿಸ್ತೀಣ ಬಹುಯೋಜನೇ
ಪಾತಾಳದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು ಇದೆ.
ಧೌತಶಙ್ಖೋದರವಪುರ್ನೀಲ ವಾಸಾ ಮಹಾಬಲಃ
ಅಲ್ಲಿ ತೊಳೆದ ಶಂಖದಂತಿರುವ ದೇಹ, ನೀಲಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಇದ್ದಾನೆ.
ರುಕ್ಮಶೃಙ್ಗಾವದಾತೇನ ದೀಪ್ತಾಸ್ಯೇನ ವಿರಾಜತಾ
ಅವನಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಕೊಂಬುಗಳು, ಶುದ್ಧವಾದ ಮುಖ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖವಿದೆ.
ಸ ಜಿಹ್ವಾಮಾಲಯಾ ದೀಪ್ತೋ ಲೋಲಜ್ಜ್ವಾಲಾನಲಾರ್ಚಿಷಾ
ಅವನಿಗೆ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಾರವಿದ್ದು, ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸ ತು ನೇತ್ರಸಹಸ್ರೇಣ ದ್ವಿಗುಣೇನ ವಿರಾಜತಾ
ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಯ ಕುನ್ದೇನ್ದುವರ್ಣಸ್ಯ ನೇತ್ರಮಾಲಾ ವಿರಾಜತೇ
ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಾರ ಅವನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ವಿಕರಾಲೋಚ್ಛ್ರಿತತನುರ್ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಶಯನಾಸನೇ
ಅವನ ದೇಹ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ; ಅವನು ಮಲಗಿರುವುದೂ ಕುಳಿತಿರುವುದೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಹಾನಾಗೈರ್ಮಹಾಭೋಗೈರ್ಮಹಾವಿಜ್ಞೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾ ನಾಗರು, ಭಾರೀ ಪಿಂಡಗಳು, ಮಹಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸ ರಾಜಾ ಸರ್ವನಾಗಾನಾಂ ಶೇಷೋ ಽನನ್ತೋ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರ ರಾಜನು, ಶೇಷನು, ಅನಂತನು, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು.
ಸಪ್ತೈವಮೇತೇ ಕಥಿತಾ ವ್ಯವಹಾರ್ಯಾ ರಸಾತಲಾಃ
ಹೀಗೆ ಈ ಏಳು ರಸಾತಳಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಅತಃ ಪರಮನಾಲೋಕಮಗಮ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಸಾಧುಭಿಃ
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ, ಸಿದ್ಧರು ಕೂಡ ತಲುಪಲಾಗದ, ಕಾಣದ ಲೋಕವಿದೆ.
ಪೃಥ್ವ್ಯಂಬುವ ಙ್ನಿವಾಯೂನಾಂ ನಭಸಶ್ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಬಗ್ಗೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.