ಭೂರ್ಲೋಕೋ ಽಥ ಭುವರ್ಲ್ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಲೋಕೋ ಽಥ ಮಹಸ್ತಥಾ
ಅನಂತರ ಭೂಲೋಕ, ಭುವರ್ಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಲೋಕ ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಲೋಕಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಏತಾವಾನೇವ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಲೋಕಾನ್ತಶ್ಚೈವ ಯಃ ಪರಃ
ಇದು ಲೋಕಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪಾರಿನ ಅಂಚು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಆದಿತಃ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ಯ ವಪುಶ್ಚಾಣ್ಡಸ್ಯ ತದ್ವಿಧಮ್
ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದಿಂದ ಆಂಡದ ರೂಪವು ಹೀಗೆ ಇದೆ.
ತಿರ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಮಧೋ ವಾಪಿ ಕಾರಣಸ್ಯಾವ್ಯಯಾತ್ಮನಃ
ಅದು ಅಡ್ಡವಾಗಿರಲಿ, ಮೇಲಿರಲಿ, ಕೆಳಗಿರಲಿ, ಕಾರಣವಾದ ಅವಿನಾಶ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.
ದಶಾಧಿಕ್ಯೇನ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ಧಾರಯನ್ತಿ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹತ್ತಿನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಣ್ಡಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸಮನ್ತಾತ್ತು ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಘನೋದಧಿಃ
ಈ ಆಂಡದ ಸುತ್ತೆಲ್ಲಾ ಘನವಾದ ಸಮುದ್ರವಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯತೋ ಘನತೋ ಯಸ್ಯ ತಿರ್ಯಗೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ತು ಮಣ್ಡಲಮ್
ಹೊರಗಡೆ, ಅದರ ಘನತೆಯಲ್ಲಿ, ಅದರ ವಲಯವು ಅಡ್ಡವಾಗಿಯೂ ಮೇಲೆಯೂ ಹರಡಿದೆ.
ಅಯೋಗುಡನಿಭೋ ವಾಹ್ನಃ ಸಮನ್ತಾ ನ್ಮಣ್ಡಲಾಕೃತಿಃ
ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರದೇಶವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಕ್ಕಿನ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ.
ಘನವಾತಂ ತಥಾಕಾಶೋ ದಧಾನಃ ಖಲು ತಿಷ್ಠತಿ
ಅದು ಘನವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಮಹಾಶ್ಚ ಸೋ ಽಪ್ಯನನ್ತೇನ ಹ್ಯವ್ಯಕ್ತೇನ ತು ಧಾರ್ಯತೇ
ಆ ಮಹತ್ತಾದುದು ಕೂಡ ಅನಂತವಾದ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅನನ್ತಮ ಕೃತಾತ್ಮಾನಮನಾದಿನಿಧನಂ ಚ ಯತ್
ಅವನಿಗೆ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನು ತಾನೇ ರೂಪುಗೊಂಡವನು, ಅವನಿಗೆ ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ನೈಕಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ವಿಪ್ರಕೃಷ್ಟಮನಾವೃತಮ್
ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನೆ ದೂರವಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲೆಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯದಂತಿದೆ.
ದೇವಾನಾಮಪ್ಯವಿದಿತಂ ವ್ಯವಹಾರವಿವರ್ಜಿತಮ್
ಅದನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದು; ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೂ ಅದು ಅತೀತ.
ಮರ್ಯಾದಾಯಾಮನನ್ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯಾಯತನಂ ಮಹತ್
ಇದು ಅನಂತ ದೇವರ ಮಹತ್ತರವಾದ ನಿವಾಸದ ಗಡಿ.
ಮಹತೋ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಮರ್ಯಾದಾ ಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ
ಮಹಾ ದೇವದೇವರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಗಡಿಗಳು ಇವು.
ತೇ ಲೋಕಾ ಇತ್ಯಭಿಹಿತಾ ಜಗತಸ್ಚ ನ ಸಂಶಯಃ
ಇವುಗಳನ್ನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಲೋಕಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಸಪ್ತಸ್ಕನ್ಧಸ್ತಥಾ ವಾಯೋಃ ಸಬ್ರಹ್ಮಸದನಾ ದ್ವಿಜಾಃ
ಏಳು ಪದರಗಳಿವೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿವಾಸಗಳೂ ಇವೆ.
ಪ್ರಮಾಣಮೇತಜ್ಜಗತ ಏಷ ಸಂಸಾರಸಾಗರಃ
ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಇದೇ ಸಂಸಾರದ ಸಾಗರ.
ವಿಚಿತ್ರಾ ಜಗತಃ ಸಾ ವೈ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಥಿತಾ
ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಅತೀನ್ದ್ರಿಯೇರ್ಮಹಾಭಾಗೈಃ ಸಿದ್ಧೈರಪಿ ನ ಲಕ್ಷಿತಃ
ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಸಿದ್ಧರೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾರರು.
ಮಾನಸಸ್ಯ ತು ದೇಹಸ್ಯ ಅನನ್ತಸ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಉತ್ತಮ ದ್ವಿಜರೆ, ಇದು ಅನಂತನ ಮನಸ್ಸಿನ ದೇಹವಾಗಿದೆ.
ಅನನ್ತ ಏಷ ಸರ್ವತ್ರ ಏವಂ ಜ್ಞಾನೇಷು ಪಠ್ಯತೇ
ಈ ಅನಂತನು ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಯಃ ಪದ್ಮನಾಭನಾಮ್ನಾ ತು ತತ್ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಚ ಕೀರ್ತ್ತಿತಃ
ಪದ್ಮನಾಭನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವನನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೂಮೌ ರಸಾತಲೇ ಚೈವ ಆಕಾಶೇ ಪವನೇ ಽನಲೇ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ,
ತಥಾ ತಮಸಿ ವಿಜ್ಞೇಯ ಏಷ ಏವ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಲೋಕೇಶ ಇಜ್ಯತೇ ಬಹುಧಾ ಪ್ರಭುಃ
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಕನಾಥನನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ.
ಆಧಾರಾಧೇಯಭಾವೇನ ವಿಕಾರಾಸ್ತೇ ಽವಿಕಾರಿಣಃ
ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಆಧೇಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಅವ್ಯಯನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.
ಪರಸ್ಪರಧಿಕಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಅವು ಪರಸ್ಪರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಾಗಾಸನ್ನವಿಶೇಷಾಸ್ತು ವಿಶೇಷೋ ಽನ್ಯವಿಶೇಷಣಾತ್
ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭೇದಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುಣೋಪಚಯಸಾರೇಣ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ವಿಶೇಷತಃ
ಗುಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.