ತಸ್ಯಾಪರೇಣ ಸುಮಹಾಞ್ಜಲಧಾರೋ ಮಹಾಗಿರಿಃ
ಅದರ ಪಾರಾಗಿ, ಬಹಳ ಜಲಧಾರೆಯುಳ್ಳ ಸುಮಹಾನ್ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತವಿದೆ.
ತತೋ ವರ್ಷಂ ಪ್ರಭವತಿ ವರ್ಷಾಕಾಲೇ ಪ್ರಜಾಸ್ವಿಹ
ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ರೇವತೀ ದಿವಿ ನಕ್ಷತ್ರಂ ಪಿತಾಮಹಕೃತೋ ವಿಧಿಃ
ರೇವತೀ ಎಂಬುದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ; ಪಿತಾಮಹನು ಅದರ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು.
ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ಯಾಮತ್ವಮಾಪನ್ನಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪೂರ್ವಮಿಮಾಃ ಕಿಲ
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜೀವಿಗಳು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದವು.
ತಸ್ಯಾಪರೇ ಚಾಂಬಿಕೇಯೋ ದುರ್ಗಶೈಲೋ ಮಹಾಗಿರಿಃ
ಅದರ ಪಾರಾಗಿ ಅಂಬಿಕೇಯ ಎಂಬ ದುರ್ಗಪರ್ವತ, ಮಹಾ ಶಿಖರವಿದೆ.
ಕೇಸರೀ ಕೇಸರಯುತೋ ಯತೋ ವಾಯುಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ
ಕೇಸರಿ ಎಂಬ ಪರ್ವತವು ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ವಾಯು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿತೀಯಂ ಜಲಧಾರಸ್ಯ ಸುಕುಮಾರಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್
ಜಲಧಾರೆಯ ಎರಡನೇದು ಸುಕುಮಾರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ತಸ್ಯಾಪಿ ಶುಭಂ ವರ್ಷಂ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಕುಸುಮೋತ್ತರಮ್
ಅದರ ಶುಭಕರವಾದ ಮಳೆಯು ಕುಸುಮೋತ್ತರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ದ್ವೀಪಸ್ಯ ಪರಿಮಾಣಂ ತು ಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಘತ್ವಮೇವ ಚ
ಆ ದ್ವೀಪದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶಾಕೋ ನಾಮ ಮಹೋತ್ಸೇಧಸ್ತಸ್ಯ ಪೂಜ್ಯಾ ಮಹಾನುಗಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಶಾಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಎತ್ತರವಾದ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದರ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬಹಳ ಗೌರವಪಾತ್ರರು.
ನದ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಾ ಗಙ್ಗಾಃ ಸಪ್ತವಿಧಾಸ್ತಥಾ
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮಹಾಪುನ್ಯವಂತಾದ ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಏಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೂ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಇಕ್ಷುಶ್ಚ ವೇಣುಕಾ ಚೈವ ಗಭಸ್ತಿಃ ಸಪ್ತಮೀ ತಥಾ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಕ್ಷು, ವೇಣುಕಾ, ಗಭಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಸಪ್ತಮಿ ಎಂಬುವು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
ಸಹಸ್ರಶಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ
ಅವು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶಕ್ಯಂ ವೈ ಪರಿಸಂಖ್ಯಾತುಂ ಪುಣ್ಯಾಸ್ತಾಃ ಸರಿದುತ್ತಮಾಃ
ಆ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ನದಿಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಶಾಂಶಪಾಯನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ದ್ವೀಪೋ ಽಸೌ ಚಕ್ರಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಆ ದ್ವೀಪವು ಶಾಂಶಪಾಯನ ವಿಸ್ತಾರವಿದ್ದು, ಚಕ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ.
ಸರ್ವಧಾತುವಿಚಿತ್ರೈಶ್ಚ ಮಣಿವಿದ್ರುಮಭೂಷಿತೈಃ
ಅದು ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಗಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೃಕ್ಷೈಃ ಪುಷ್ಪಫಲೋಪೇತೈಃ ಸಮನ್ತಾದ್ಧನಧಾನ್ಯವಾನ್
ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಶಾಕದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಾತ್ಸಮೇನ ತು ಸಮಂನ್ತತಃ
ಶಾಕದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಣಾಶ್ರಮಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ದೇಶಾಸ್ತೇ ಸಪ್ತ ವೈ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅಲ್ಲಿನ ಏಳು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮದ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮಸ್ಯ ಚಾವ್ಯಭೀಚಾರಾದೇಕಾನ್ತಸುಖಿತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ಅವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸದಾ ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ, ಆ ಜನರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ವಿಪರ್ಯಯೋ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ಕಾಲಾತ್ಸ್ವಾಭಾವಿಕಂ ಪರಮ್
ಅವರಿಗೆ ಕಾಲಚಕ್ರದಿಂದ ಆಗುವ ಸಹಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಪರೀತತೆ ಇಲ್ಲ.
ಸ್ವಧರ್ಮೇಣೈವ ಧರ್ಮ ಜ್ಞಾಸ್ತೇ ರಕ್ಷನ್ತಿ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತು, ಪರಸ್ಪರ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಏತಾವದೇವ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಶಾಕದ್ವೀಪನಿವಾಸಿನಾಮ್
ಶಾಕದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಕುರಿತು ಇಷ್ಟರಷ್ಟು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಪುಷ್ಕರೇಣ ತು ದ್ವೀಪೇನ ವೃತಃ ಕ್ಷೀರೋದಕೋ ಬಹಿಃ
ಪುಷ್ಕರ ಎಂಬ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ, ಹೊರಗಡೆ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರವಿದೆ.
ಪುಷ್ಕರೇ ಪರ್ವತಃ ಶ್ರೀಮಾನೇಕ ಏವ ಮಹಾಶಿಲಃ
ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ಪರ್ವತವಿದೆ.
ದ್ವೀಪಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವರ್ದ್ಧೇ ಚಿತ್ರಸಾನುಃ ಸ್ಥಿತೋ ಮಹಾನ್
ಆ ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಸಾನು ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತವು ನಿಂತಿದೆ.
ಉರ್ದ್ಧಂ ಚೈವ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಹೀತಲಾತ್
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಮೂವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಸ್ಥಿತೋ ವೇಲಾಸಮೀಪೇ ತು ನವಚನ್ದ್ರ ಇವೋದಿತಃ
ಅದು ಕರಾವಳಿಯ ಹತ್ತಿರ, ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ತಾವದೇವ ಚ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಸರ್ವತಃ ಪರಿಮಣ್ಡಲಃ
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿದೆ.
ಏಕ ಏವ ಮಹಾಸಾರಃ ಸನ್ನಿವೇಶೋ ದ್ವಿಧಾ ಕೃತಃ
ಒಂದು ಮಹಾ ವಿಸ್ತಾರವಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗಿದೆ.