ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಶಿಶಿರಂ ನಾಮ ನಾರದಸ್ಯ ಸುಖೋದಯಮ್
ಚಂದ್ರನ ಭಾಗವನ್ನು ಶಿಶಿರ ಎಂದು, ನಾರದನದನ್ನು ಸುಖೋದಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ಷೇಮಕಂ ವೃಷಭಸ್ಯಾಪಿ ವೈಭ್ರಾಜಸ್ಯ ಧ್ರುವಂ ತಥಾ
ವೃಷಭನದ ಭಾಗ ಕ್ಷೇಮಕ, ವೈಭ್ರಾಜನದ ಭಾಗ ಧ್ರುವ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ವಿಹರನ್ತಿ ರಮನ್ತೇ ಚ ದೃಶ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ತೈಃ ಸಹ
ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯವರೊಡನೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ನಾಮತಸ್ತಾಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಪ್ತಗಙ್ಗಾಸ್ತಪೋಧನಾಃ
ಈಗ ಆ ಏಳು ಗಂಗೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾದವುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಮೃತಾ ಸುಕೃತಾ ಚೈವ ಸಪ್ತೈತಾಃ ಸರಿತಾಂ ವರಾಃ
ಈ ಏಳು ನದಿಗಳು ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವೂ, ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವುಗಳೂ ಆಗಿವೆ; ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವುಗಳು.
ಬಹೂದಕಾ ಹ್ಯೋಘವತ್ಯೋ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿದ್ದು, ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶುಭಾಃ ಶಾನ್ತಭಯಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರಮುದಂ ಶೈಶಿರಾಃ ಶಿವಾಃ
ಅವರು ಶುಭಕರರು, ಶಾಂತರು, ಭಯವಿಲ್ಲದವರು, ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವವರು, ಚಳಿಗಾಲದಂತಿರುವವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತಕರರು.
ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಯುತಾ ಪ್ರಜಾಸ್ತೇಷ್ವವಧಿಷ್ಠಿತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವಸರ್ಪಿಣೀ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ತಥೈವೋತ್ಸರ್ಪಿಣೀ ನ ಚ
ಅವರಲ್ಲಿ ಅವಸರ್ಪಿಣಿ ಅಥವಾ ಉತ್ತಸರ್ಪಿಣಿ ಎಂಬ ಯುಗಚಕ್ರಗಳಿಲ್ಲ.
ತ್ರೇತಾಯುಗಸಮಃ ಕಾಲಃ ಸರ್ವದಾ ತತ್ರ ವರ್ತ್ತತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಲವು ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ದೇಶಸ್ಯಾನುವಿಧಾನೇನ ಕಾಲಸ್ಯಾನುವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ವಿಭಾಗಗಳು ದೇಶದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸುರೂಪಾಶ್ಚ ಸುವೇಷಾಶ್ಚ ಹ್ಯರೋಗಾ ಬಲಿನಸ್ತಥಾ
ಅವರು ಸುಂದರರು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಡುಪಿದವರು, ರೋಗರಹಿತರೂ ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ಜ್ಞೇಯಃ ಶಾಕದ್ವೀಪಾನ್ತಿಕೇಷು ವೈ
ಇದು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ದಿವ್ಯೌಷಧಿಫಲೋಪೇತಃ ಸರ್ವೌಂಷಧಿವನಸ್ಪತಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮರಗಳು ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಎಲ್ಲ ಗಿಡಗಳೂ ಔಷಧೀಯವಾಗಿವೆ.
ಜಂಬೂವೃಕ್ಷೇಮ ಸಂಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಆ ಸ್ಥಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೂ ಮರವನ್ನು ಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸ ತತ್ರ ಪೂಜ್ಯತೇ ಸ್ಥಾನೇ ಮಧ್ಯೇ ಜನಪದಸ್ಯ ಹ
ಆ ಮರವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲೇ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಸಮೇನೈವ ವೈಪುಲ್ಯದ್ವಿಸ್ತರೇಣ ತು
ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪವು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಷ್ಟು ಅಗಲವೂ ವಿಶಾಲವೂ ಇದೆ.
ಆನುಪೂರ್ವ್ಯಾತ್ಸಮಾಸೇನ ಶಾಲ್ಮಲಂ ತು ನಿಬೋಧತ
ಈಗ ಸಾಲುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ.
ಶಾಲ್ಮಲೇನ ಸಮುದ್ರಸ್ತು ದ್ವೀಪೇನೇಕ್ಷುರಸೋದಕಃ
ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರವು ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ರಸದಂತಿರುವ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
ತತ್ರಾಪಿ ಪರ್ವತಾಃ ಸಪ್ತ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ರತ್ನಯೋನಯಃ
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು ರತ್ನಗಳ ಮೂಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಪ್ರಥಮಃ ಸೂರ್ಯಸಂಕಾಶಃ ಕುಮುದೋ ನಾಮ ಪರ್ವತಃ
ಮೊದಲ ಪರ್ವತವು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕುಮುದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದ್ವಿತೀಯಃ ಪರ್ವತಶ್ಚಾತ್ರ ಹ್ಯುತ್ತಮೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ
ಅಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಪರ್ವತವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ತೃತಿಯಃ ಪರ್ವತಸ್ತತ್ರ ಬಲಾಹಕ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ
ಮೂರನೇ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಲಾಹಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚತುರ್ಥಃ ಪರ್ವತೋ ದ್ರೋಣೋ ಯತ್ರ ಸಾ ವೈ ಸಹೋಷಧಿಃ
ನಾಲ್ಕನೇ ಪರ್ವತವು ದ್ರೋಣ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಔಷಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಙ್ಕಸ್ತು ಪಞ್ಚಮಸ್ತತ್ರ ಪರ್ವತಃ ಸುಮಹೋದಯಃ
ಅಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಷಷ್ಠಸ್ತು ಪರ್ವತಸ್ತತ್ರ ಮಹಿಷೋ ಮೇಘಸನ್ನಿಭಃ
ಅಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಪರ್ವತ ಮಹಿಷ, ಅದು ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಸಪ್ತಮಃ ಪರ್ವತಸ್ತತ್ರ ಕಕುದ್ಮಾನ್ನಾಮ ಭಾಷ್ಯತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಕುದ್ಮಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಜಾಪತಿಮುಪಾದಾಯ ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ವಿಧಿವತ್ಸ್ವಯಮ್
ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅವನು ಸ್ವತಃ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂತತಿಯಿಗಾಗಿ ಕ್ರಮಿಸಿದನು.
ತೇಷಾಂ ವರ್ಷಾಣಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ಪೈವ ತು ಶುಭಾನಿ ವೈ
ಅವರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅವುಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾಗಗಳಂತೆ ಶುಭವಾಗಿವೆ.
ಬಲಾಹಕಸ್ಯ ಜೀಮೂತಂ ದ್ರೋಣಸ್ಯ ಹರಿತಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಬಲಾಹಕನದು ಜೀಮೂತ ಎಂದು, ದ್ರೋಣನದು ಹಸಿರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.