ಪಯೋದಂ ತು ಸರೋ ನೀಲೇ ಸುಶುಭ್ರಂ ಪುಣ್ಡರೀಕವತ್
ಪಯೋದ ಸರೋವರವು ಆಳವಾದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಯೂ, ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಶ್ವೇತಾತ್ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ಪುಣ್ಯಂ ಸರಯೂರ್ಮಾನಸಾದ್ಧ್ರುವಮ್
ಶ್ವೇತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪುಣ್ಯವಾದ ಸರಯೂ ನದಿ, ಮಾನಸ ಸರೋವರದಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಸರಃ ಕುರುಷು ವಿಖ್ಯಾತಂ ಪದ್ಮಮೀನದ್ವಿಜಾಕುಲಮ್
ಕುರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸರೋವರವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಕಮಲ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
ಅನ್ಯೇ ಚಾಪ್ಯತ್ರ ವಿಖ್ಯಾತಾಃ ಪದ್ಮಾಮೀನದ್ವಿಜಾಕುಲಾಃ
ಇಲ್ಲಿಯ ಇನ್ನಿತರೆ ಸರೋವರಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಮಲ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತುಂಬಿವೆ.
ತೇಭ್ಯಃ ಶಾನ್ತಾ ಯ ಮಾಧ್ವೀ ಚ ದ್ವೇ ನದ್ಯೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ
ಅವುಗಳಿಂದ ಶಾಂತವಾಗಿಯೂ, ಮಧುರವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.
ಉದ್ಭಿದಾನ್ಯುದಕಾನ್ಯತ್ರ ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಸರಿದ್ವರಾಃ
ಇಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕುವ ನೀರುಗಳು ಮತ್ತು ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ನದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಪೂರ್ವಾಯತಾ ಮಹಾಪರ್ವಾ ನಿಮಗ್ನಾ ಲವಣಾಭಸಿ
ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಹರಡುವ ಮಹಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿವೆ.
ಉದಗ್ಯಾತಾ ಉದೀಚ್ಯಾನ್ತಾ ಅವಗಾಢಾ ಮಹೋದಧಿಮ್
ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಹಬ್ಬಿದವುಗಳು ಉತ್ತರದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಗಿ, ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿವೆ.
ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಮಾಯತಾಸ್ತೇ ವೈ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಲವಣೋದಧಿಮ
ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿದ ಪರ್ವತಗಳು ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಆಯತಾಸ್ತೇ ಮಹಾಶೈಲಾಃ ಸಮುದ್ರಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪ್ರತಿ
ಈ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ.
ತತ್ರ ಸಂವರ್ತ್ತಕೋ ನಾಮ ಸೋ ಽಗ್ನಿಃ ಪಿಬತಿ ತಜ್ಜಲಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಂವर्तಕ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ.
ದ್ವಾದಶೈತೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಹಿ ಪರ್ವತಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್
ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಯದೇತದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಚನ್ದ್ರೇ ಶ್ವೇತೇ ಕೃಷ್ಣಶಶಾಕೃತಿ
ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ, ಬಿಳುಪು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಮೊಲದ ಆಕಾರವು,
ಇಹೋದಿತಸ್ಯ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಯಥಾನ್ಯೇ ಽನ್ಯತ್ರ ಚೋದಿತೇ
ಇಲ್ಲಿ ಉದಯವಾದಾಗ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಬೇರೆಡೆ ಉದಯವಾದಾಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರಮಾಣಾನಾಂ ಧರ್ಮತಃ ಕಾಮತೋರ್ಽಥತಃ
ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಿಂದ ನಿರ್ಧರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಇತ್ಯೇಷಾ ಧಾರಯನ್ತೀದಂ ಪೃಥ್ವೀ ವಿಶ್ವಂ ಜಗತ್ಸ್ಥಿತಮ್
ಈ ಭೂಮಿ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಿ ಉಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಶೃಣುತೇಮಂ ಯಥಾತತ್ತ್ವಂ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.
ವಿಸ್ತರಾದ್ದ್ವಿಗುಣಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪರಿಣಾಹಃ ಸಮನ್ತತಃ
ಅದರ ಪರಿಧಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.
ತತ್ರ ಪುಣ್ಯಾ ಜನಪದಾಶ್ಚಿರಾನ್ನ ಮ್ರಿಯತೇ ಜನಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಗಳು ಇದ್ದು, ಜನರು ಬಹುಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ, ಸದ್ಯಮೇ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ.
ತತ್ರಾಪಿ ಪರ್ವತಾಃ ಪುಣ್ಯಾಃ ಸಪ್ತೈವ ಮಣಿಭೂಷಣಾಃ
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಪುಣ್ಯಪರ್ವತಗಳು ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ತ್ವೇಷು ಸಪ್ತ ಸಪ್ತ ತು ಪಞ್ಚಸು
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಏಳು ಏಳು ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾನ್ ಮಹಾ ಬಲಾನ್
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಖ್ಯಾಯತೇ ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ತು ವರ್ಷಂ ಗೋಮೇದಸಂಜ್ಞಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಗೋಮೇದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮಮೃತಸ್ಯಾರ್ಥಮೋಷಧ್ಯೋ ಯತ್ರ ಸಂಭೃತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕಿದ ಔಷಧಿಗಳು ಕೂಡಿವೆ.
ತತ್ರಾಚಲೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೌ ಪೂರ್ವಂ ನಾರದಪರ್ವತೌ
ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಛನ್ದಮೃತ್ಯುಃ ಪುರಾ ತಸ್ಮಿನ್ದುನ್ದುಭಿಃ ಸಾದಿತಃ ಸುರೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಚಂದಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ದುಂದುಭಿ ಎಂಬವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸಂಹರಿಸಿದರು.
ಪಞ್ಚಮಃ ಸೋಮಕೋ ನಾಮ ದೇವೈರ್ಯತ್ರಾಮೃತಂ ಪುರಾ
ಐದನೆಯದು ಸೋಮಕ ಎಂಬುದು, ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಷಷ್ಟಸ್ತು ಸುಮನಾ ನಾಮ ಸಪ್ತಮರ್ಷಭ ಉಚ್ಯತೇ
ಆರುನೆಯದು ಸುಮನಾ ಎಂದು, ಏಳನೆಯದು ವೃಷಭ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ವೈಭ್ರಾಜಃ ಸಪ್ತಮಸ್ತತ್ರ ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣುಃ ಸ್ಫಾಟಿಕೋ ಮಹಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯದು ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂಬುದು, ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫಟಿಕಪರ್ವತವಾಗಿದೆ.
ತೇಷಾಂ ವರ್ಷಾಣಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಾಮತಸ್ತು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಭಾಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.