ಪರಾಶರಸ್ಯ ಪ್ರದ್ವೇಪೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿಂ ಪ್ರತಿ
ಪರಾಶರನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿಯ ಮೇಲಿರುವ ವೈರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವೇನ ವಿಧಿನಾ ವಿಪ್ರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಹಿತೈಷಿಣಾ
ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಏಕಂ ವೇದಂ ಚತುಷ್ಪಾದಂ ಚತುರ್ದ್ಧಾ ಪುನರೀಶ್ವರಃ
ಒಂದು ವೇದವನ್ನು, ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ, ಭಗವಂತನು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಶಿಷ್ಯೈಶ್ಚ ಶಾಖಾ ವೇದಾಯುತಾಃ ಕೃತಾಃ
ಅವನ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಅನೇಕ ವೇದಶಾಖೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಪೃಷ್ಟ ವನ್ತೋ ವಿಶಿಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಮುನಯೋ ಧರ್ಮಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ
ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಸುನಾಭಂ ದಿವ್ಯರೂಪಾಭಂ ಸಪ್ತಾಙ್ಗಂ ಶುಭಶಂಸನಮ್
ದಿವ್ಯಸ್ವರೂಪದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಏಳು ಅಂಗಗಳಿರುವ, ಶುಭವಾದ ಸುನಾಭನು—
ಪೃಷ್ಠತೋ ಯಾತ ನಿಯತಾಸ್ತತಃ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಥ ಪಾಟಿತಮ್
ನಿಯಮವಾಗಿ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಪಾಠವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ.
ಪುಣ್ಯಃ ಸ ದೇಶೋ ಮನ್ತವ್ಯಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ತದಾ ಪ್ರಭುಃ
ಆ ಭೂಮಿ ಪುಣ್ಯವಾದದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆಗ ಪ್ರಭು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಗಙ್ಗಾ ಗರ್ಭ ಯವಾಹಾರಾ ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ
ಗಂಗಾ, ಗರ್ಭ, ಯವಾಹಾರ ಮತ್ತು ನೈಮಿಷೆಯರೂ ಕೂಡ—
ಈಶಿರೇ ಚೈವ ಸತ್ರೇಣ ಮುನಯೋ ನೈಮಿಷೇ ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
ಋಷಯೋ ನೈಮಿಷೇಯಾಶ್ಚ ದಯಯಾ ಪರಯಾ ಯುತಾಃ
ನೈಮಿಷದ ಋಷಿಗಳು ಪರಮ ದಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು.
ಪ್ರೀತಿಂ ಚೈವ ಕೃತಾತಿಥ್ಯಂ ರಾಜಾನಂ ವಿಧಿವತ್ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಾಜನನ್ನು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿದರು.
ದ್ರುತೇ ರಾಜನಿ ರಾಜಾನು ಮದ್ರತೇ ಮುನಯಸ್ತತಃ
ರಾಜನು ಹೊರಟ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ರಾಜರೂ ಮುನಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ಸನ್ನಿಪಾತಃ ಪುನಸ್ತಸ್ಯ ತಥಾ ಯಜ್ಞೇ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ
ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು.
ತದಾ ವೈ ನೈಮಿಷೇಯಾನಾಂ ಸತ್ರೇ ದ್ವಾದಶವಾರ್ಷಿಕೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜನಯಿತ್ವಾ ತ್ವರಣ್ಯಂ ವೈ ಯದುಪುತ್ರಮಥಾಯುತಮ್
ಅವರು ಯದುಪುತ್ರ ತ್ವರಣ್ಯನನ್ನು ಹಾಗೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಜನಿಸಿದರು.
ಇತಿ ಕೃತ್ಯಸಮುದ್ದೇಶಃ ಪುರಾಣಾಂಶೋಪವರ್ಣಿತಃ
ಹೀಗೆ, ಪುರಾಣಗಳ ವಿಷಯಗಳ ವಿವರ ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸುಖಮರ್ಥಃ ಸಮಾಸೇನ ಮಹಾನಪ್ಯುಪಲಕ್ಷ್ಯತೇ
ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯದ ಸಾರವೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾದಮಾದ್ಯಮಿದಂ ಸಮ್ಯಗ್ ಯೋ ಽಧೀತೇ ವಿಜಿತೇದ್ರಿಯಃ
ಯಾರು ಇಂತಹ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಧನ್ಯರು.
ಯೋ ವಿದ್ಯಾಚ್ಚತುರೋ ವೇದಾನ್ ಸಾಂಗೋಪನಿಷದಾನ್ ದ್ವಿಜಾಃ
ಯಾರು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವರೋ, ಅವರೇ ದ್ವಿಜರು.
ಬಿಭೇತ್ಯಲ್ಪಶ್ರುತಾದ್ವೇದೋ ಮಾಮಯಂ ಪ್ರಹರಿಷ್ಯತಿ
ಅಲ್ಪಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವನನ್ನು ನೋಡಿ ವೇದವೇ 'ಈವನು ನನ್ನನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು' ಎಂದು ಭಯಪಡುವುದು.
ನಾಪದಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮುಹ್ಯೇತ ಯಥೇಷ್ಟಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಗತಿಮ್
ಈ ಭಾಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮೋಹಗೊಂಡು ತಪ್ಪದೆ, ಇಚ್ಛಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನಿರುಕ್ತಮಸ್ಯ ಯೋ ವೇದ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಯಾರು ಇದರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಸರ್ಗಕಾಲೇ ಽಪಿ ಕರೋತಿ ಮರ್ಗ ಸಂಹಾರ ಕಾಲೇ ಚ ನ ವಾಸ್ತಿ ಭೂಯಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಲಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರದು.
ಕುತ್ರ ಸತ್ರಂ ಸಮಭತ್ತೇವಷಾಮದ್ಭುತಕರ್ಮಣಾಮ್
ಆ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರ ಯಜ್ಞಸಭೆ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು?
ಆಚಚಕ್ಷೇ ಪುರಾಣಂ ಚ ಕಥಂ ತತ್ಸಪ್ರಭಞ್ಜನಃ
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಪುರಾಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು?
ಇತಿ ಸಂಚೋದಿತಃ ಸೂತಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಶುಭಂ ವಚಃ
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೂತನು ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
ಯಾವನ್ತಂ ಚಾಭವತ್ಕಾಲಂ ಯಥಾ ಚ ಸಮವರ್ತತ
ಆ ಯಜ್ಞ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಸತ್ರಂ ಹಿ ತೇ ಽತಿಪುಣ್ಯಂ ಚ ಸಹಸ್ರಪರಿವತ್ಸರಾನ್
ಅವರ ಯಜ್ಞವು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು.
ಇಡಾಯಾ ಯತ್ರ ಪತ್ನೀತ್ವಂ ಶಾಮಿತ್ರಂ ಯತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಇಡಾ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಶಾಮಿತ್ರನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು.