ರಜಾ ವಿರಜಸಃ ಪುತ್ರಃ ಶತಜಿದ್ರಜಸಸ್ತಥಾ
ವಿರಜಸನ ಮಗನು ರಾಜ; ರಾಜನ ಮಗನು ಶತಜಿತ್.
ವಿಶ್ವಜ್ಯೋತಿಷ್ಪ್ರಧಾನಾಸ್ತೇ ಯೈರಿಮಾ ವರ್ದ್ಧಿತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ವಿಶ್ವಜ್ಯೋತಿಸ್ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು.
ತೇಷಾಂ ವಂಶಪ್ರಸೂತೈಸ್ತು ಭುಕ್ತೇಯಂ ಭಾರತೀ ಪುರಾ
ಅವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಂದ ಈ ಭಾರತಭೂಮಿ ಹಿಂದೆ ಆನಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಯೇ ಽತೀತಾಸ್ತೈರ್ಯುಗೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ರಾಜಾನಸ್ತೇ ತದನ್ವಯಾಃ
ಹೋದ ಯುಗಗಳೊಡನೆ, ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ರಾಜರು ಕೂಡ ಹೋದರು.
ಏವಂ ಸ್ವಾಯಂ ಭುವಃ ಸರ್ಗೋ ಯೇನೇದಂ ಪೂರಿತಂ ಜಗತ್
ಹೀಗೆಯೇ, ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಲೋಕವು ತುಂಬಿತು.
ತೇಷಾಂ ಸೃಷ್ಟಿರಿಯಂ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಯುಗೈಃ ಸಹ ವಿವರ್ತ್ತತೇ
ಅವರ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಯುಗಗಳೊಡನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪಪ್ರಚ್ಛ ನಿಯತಂ ಸೂತಂ ಪೃಥಿವ್ಯುದ ಧಿವಿಸ್ತರಮ್
ಅವನು ಸೂತಮುನಿಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ಕಿಯನ್ತಿ ಚೈವ ವರ್ಷಾಣಿ ತೇಷು ನದ್ಯಶ್ಚ ಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಗಗಳಿವೆ, ಯಾವ ಯಾವ ನದಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಏತತ್ಪ್ರಬೂಹಿ ನಃ ಸರ್ವಂ ವಿಸ್ತರೇಣ ಯಥಾರ್ಥತಃ
ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ, ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ.
ಹನ್ತ ವೋ ಽಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಯಾಮವಿಸ್ತರಮ್
ಹೌದು, ನಾನು ಭೂಮಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತೇನೆ.
ದ್ವೀಪಭೇದಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಪ್ತಸ್ವನ್ತರ್ಗತಾನಿ ಚ
ಆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೊಳಗೆ ಸಾವಿರ ದ್ವೀಪಭೇದಗಳಿವೆ.
ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಾನ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಚನ್ದ್ರಾದಿತ್ಯಗ್ರಹೈಃ ಸಹ
ನಾನು ಆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳೊಡನೆ ವಿವರಿಸುತೇನೆ.
ಅಚಿನ್ತ್ಯಾಃ ಖಲು ಯೇ ಭಾವಾ ನ ತಾಂಸ್ತರ್ಕೇಣ ಸಾಧಯೇತ್
ಅಲೋಚನೆಗೆ ಅತೀತವಾದ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲಾಗದು.
ನವವರ್ಷಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜಂಬೂದ್ವೀಪಂ ಯಥಾತಥಮ್
ನಾನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತೇನೆ.
ಶತಮೇಕಂ ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಯೋಜನಾಗ್ರಾತ್ಸಮನ್ತತಃ
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ನೂರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಂಕೀಣಃ ಪರ್ವತೈರುಪಶೋಭಿತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರ್ವತಪ್ರಭವಾಭಿಶ್ಚ ನದೀಭಿಃ ಸರ್ವತಸ್ತತಃ
ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನದಿಗಳು ಸುತ್ತಿವೆ.
ನವಭಿಶ್ಚಾವೃತಃ ಸರ್ವೋ ಭುವನೈರ್ಭೂತಭಾವನೈಃ
ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಲೋಕಗಳಿಂದ, ಜೀವಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
ಜಂಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಾತ್ ಸಮೇನ ತು ಸಮನ್ತತಃ
ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಅವಗಾಢಾ ಹ್ಯುಭಯತಃ ಮಸುದ್ರೌ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮೌ
ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಮಸುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
ಸರ್ವರ್ತ್ತುಷು ಸುಖಶ್ಚಾಪಿ ನಿಷಧಃ ಪರ್ವತೋ ಮಹಾನ್
ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾ ನಿಷಧ ಪರ್ವತ ಸುಖಕರವಾಗಿದೆ.
ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಚ್ಚ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಸ ಚ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ
ಅದರ ಶಿಖರವು ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿದೆ.
ನಾನಾವರ್ಣಾಸ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವೇಷು ಪ್ರಜಾಪತಿಗುಣಾನ್ವಿತಃ
ಅದರ ಬದಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿವೆ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.
ಪೂರ್ವತರ್ಃ ಶ್ವೇತವರ್ಣಶ್ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತಸ್ಯ ತೇನ ತತ್
ಅದರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತೇನಾಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ತ್ರಭಾವಸ್ತು ಮೇರೋರ್ನಾನಾರ್ಥಕಾರಣಾತ್
ಮೇರುವಿನ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವ ಬಂದಿದೆ.
ಭೃಙ್ಗಪತ್ರನಿಭಶ್ಚಾಪಿ ಪಶ್ಚಿಮೇನ ಸಮಾಚಿತಃ
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಭೃಂಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ವೃತ್ತಃ ಸ್ವಭಾವತಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವರ್ಣತಃ ಪರಿಮಾಣತಃ
ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೂ, ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮಯುರಬರ್ಹವರ್ಣಸ್ತು ಶಾತಕೈಂಭಶ್ಚ ಶೃಙ್ಗವಾನ್
ಅದರ ಬಣ್ಣ ನವಿಲಿನ ಪಿಚ್ಛೆಯಂತಿದ್ದು, ಅದು ಹೊಳಪಿನ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೇಷಾಮನ್ತರವಿಷ್ಕಂಭೋ ನವಸಾಹಸ್ರ ಉಚ್ಯತೇ
ಅವುಗಳ ಒಳಗಿನ ಅಗಲವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನವೈವಂ ತು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಸರ್ವತಸ್ತು ತತ್
ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.