ಪ್ರೋಕ್ತೌ ತೌ ಶ್ರೀಪುರೀಸ್ಥೇಷು ತೇಷು ಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಚಕ್ರತುಃ
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶ್ರೀಪುರಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಕಥಯಾಮ್ಯಹಮಾಧಾರ್ಯ ಲೋಪಾಮುದ್ರಾಪತೇ ಶೃಣು
ಲೋಪಾಮುದ್ರಾದೇವಿಯ ಪತಿಯೇ, ಈಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.
ಚತುರ್ದಶಜಗಚ್ಚಕ್ರಸಂಪ್ರೋತನಿಜವಿಗ್ರಹಃ
ಅವಳ ರೂಪವು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಚಕ್ರದಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಮಧ್ಯಸ್ಥಲೇಷು ಜಾತಾನಿ ಪ್ರೋಚ್ಛ್ರಾಯಸ್ತೇಷು ಕಥ್ಯತೇ
ಮಧ್ಯಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ಬೆಳೆದವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತಾರಂ ತೇಷು ಲೋಕಾಸ್ತ್ರಯೋ ಮತಾಃ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಏತೇಷಾಂ ಗೃಹವಿನ್ಯಾಸಾನ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯವಸರಾನ್ತರೇ
ಅವುಗಳ ಮನೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಚತುಃಶತಂ ಯೋಜನಾನಾಮುಚ್ಛ್ರಿತಂ ವಿಸ್ತೃತಂ ತಥಾ
ಅದು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಯೋಜನ ಎತ್ತರವೂ ಅಗಲವೂ ಇದೆ.
ಚತುಃಶತಂ ಯೋಜನಾನಾಂ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಮ್ಭಸಂಭವ
ಕುಂಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೇ, ಅದು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿದೆ.
ಪ್ರಾಕಾರಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕಾಲಾಯಸವಿನಿರ್ಮಿತಃ
ಮೊದಲ ಪ್ರಾಕಾರವು ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ದ್ವಾರ್ಯುತಶ್ಚ ಚತುರ್ಯೋಜನಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ
ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿವೆ.
ಶಾಲಾಗ್ರಸ್ಯ ತು ಗವ್ಯೂತೇರ್ನದ್ಧವಾತಾಯನಂ ಪೃಥಕ್
ಪ್ರತಿ ಮಂಟಪದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋಶಾಲೆಯ ಹೊರಗೆ, ಬೇರೆ ಬೀಗಿದ ಕಿಟಕಿ ಇದೆ.
ದ್ವಾರೇದ್ವಾರೇ ಕಪಾಟೇ ದ್ವೇ ಗವ್ಯೂತ್ಯರ್ಧಪ್ರವಿಸ್ತರೇ
ಪ್ರತಿ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಅಗಲ ಗೋಶಾಲೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ.
ಉಭಯೋರರ್ಗಲಾ ಚೇತ್ಥಮರ್ಧಕ್ರೋಶಸಮಾಯತಾ
ಈ ಎರಡು ಅಡ್ಡಕಂಬಿಗಳು ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಷ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿವೆ.
ಗೋಪುರಸ್ಯ ತು ಸಂಸ್ಥಾನಂ ಕಥಯೇ ಕುಂಭಸಂಭವ
ಕುಂಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೇ, ಈಗ ನಾನು ಗೋಪುರದ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪಾರ್ಶ್ವದ್ವಯೇ ಯೋಜನೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಸಮಾದಾಯ ನಿರ್ಮಿತೇ
ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾರ್ಶ್ವದ್ವಯಂ ಯೋಜನೇ ದ್ವೇ ಮಧ್ಯೇ ಶಾಲಸ್ಯ ಯೋಜನಮ್
ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಶಾಲೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪಾರ್ಶ್ವದ್ವಯೇನ ಸಾರ್ಧೇನ ಕ್ರೋಶಯುಗ್ಮೇನ ಸಂಯುತಮ್
ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸೇರಿಸಿ, ಎರಡು ಕ್ರೋಷಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏವಂ ಪ್ರಾಕಾರತಸ್ತತ್ರ ಗೋಪುರಂ ರಚಿತಂ ಮುನೇ
ಹೀಗೆ, ಮುನಿಯೇ, ಆ ಪ್ರಾಕಾರದ ಬಳಿ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಪರ್ಯುಪರಿ ವೇಷ್ಟಸ್ಯ ಹ್ರಾಸ ಏವ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ಯತೇ
ಪ್ರತಿ ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೇಯೋಜನೇ ದ್ವಾರಂ ಸಕಪಾಟಂ ಮನೋಹರಮ್
ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಪಟ್ಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗೋಪುರಾಗ್ರಸ್ಯ ನಿಸ್ತಾರೋ ಯೋಜನಂ ಹಿ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ
ಗೋಪುರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹೊರಚಾಚು ಒಂದು ಯೋಜನೆ ದೂರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಮುಕುಟಸ್ಯ ತು ವಿಸ್ತಾರಃ ಕ್ರೋಶಮಾನೋ ಘಟೋದ್ಭವ
ಕುಂಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೇ, ಮುಕುಟದ ಅಗಲವು ಒಂದು ಕ್ರೋಷ ಎಂದು ಅಳೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮುಕುಟಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಕ್ಷೋಣೀ ಕ್ರೋಶಾರ್ಧೇನ ಚ ಸಂಮಿತಾ
ಮುಕುಟದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಷದಷ್ಟು ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ದಕ್ಷೋತ್ತರಸ್ತು ಮುಕುಟಾಃ ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರಗೋಪುರೇ
ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರದ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕುಟಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರವತ್ಪೂರ್ವದ್ವಾರೇ ಮುಕುಟಕಲ್ಪನಾ
ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಕುಟಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಅನ್ತರೇ ಕಾಂಸ್ಯಶಾಲಸ್ಯ ಪೂರ್ವವದ್ಗೋಪುರೋ ಽನ್ವಿತಃ
ಕಾಂಸ್ಯಶಾಲೆಯೊಳಗೆಯೂ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಗೋಪುರವಿದೆ.
ಕಾಂಸ್ಯಶಾಲೋ ಽಪಿ ಪೂರ್ವಾದಿದಿಕ್ಷು ದ್ವಾರಸಮನ್ವಿನ್ತಃ
ಕಾಂಸ್ಯಶಾಲೆಗೆ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಇತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ.
ಕಾಲಾಯಸಸ್ಯ ಕಾಂಸ್ಯಸ್ಯ ಯೋಂಽತರ್ದೇಶಃ ಸಮನ್ತತಃ
ಕಾಲಾಯಸ ಮತ್ತು ಕಾಂಸ್ಯದ ಮಧ್ಯದ ಜಾಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ.
ಉದ್ಭಿಜ್ಜಾದ್ಯಂ ಯಾವದಸ್ತಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ತತ್ರ ವರ್ತತೇ
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿದೆ.
ಸದಾಪಲ್ಲವಶೋಭಾಢ್ಯಾಃ ಸದಾ ಸೌರಭಸಂಕುಲಾಃ
ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸದಾ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.