ಇತ್ಯೇತೇ ಚಾಗ್ನಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪ್ರಣೀಯನ್ತೇಧ್ವರೇಷು ವೈ
ಹೀಗೆ ಈ ಅಗ್ನಿಗಳು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲ್ಪಡುವವರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾಯಂಭುವೇ ಽನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಮಗ್ನಯಸ್ತೇಭಿಮಾನಿನಃ
ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಅಗ್ನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಲೋಕೇ ಪ್ರಾಗಾಸನ್ಹವ್ಯವಾಹನಾಃ
ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಹವ್ಯಾಸ್ವೀಕರರಾಗಿದ್ದರು.
ಪೂರ್ವಮನ್ವತಂರೇ ಽತೀತಾಃ ಶುಕೈರ್ಯಾಗೈಶ್ಚ ತೈಃ ಸಹ
ಹಿಂದಿನ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ಯಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಇತ್ಯೇತಾನಿ ಮಜೋಕ್ತಾನಿ ಸ್ಥಾನಾನಿ ಸ್ಥಾನಿನಶ್ಚ ಹ
ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಸನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಲಕ್ಷಣಂ ಜಾತವೇದಸಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತವೇದಸರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಃ ಸರ್ವೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ನಾಮರೂಪಪ್ರಯೋಜನೈಃ
ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು, ರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಅನಾಗತೈಃ ಸುರೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ವರ್ತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಽನಾಗತಾಗ್ನಯಃ
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟದ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟದ ಅಗ್ನಿಗಳು ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ.
ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪುರ್ವ್ಯಾ ಚ ಪಿತೄಣಾಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಪುನಃ
ಪಿತೃಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.
ಗಾತ್ರೇಭ್ಯೋ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಾಸುರದೇವತಾಃ
ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಮಾನವರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ತೇಷಾಂ ನಿಸರ್ಗಃ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಃ ಸಮಾಸಾಚ್ಛ್ರುಯತಾಂ ಪುನಃ
ಅವರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದೆವು; ಈಗ ಮತ್ತೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
ಪಿತೃವನ್ಮನ್ಯಮಾನಾ ವೈ ಜಜ್ಞಿರೇ ಽಸ್ಯೋಪಪಕ್ಷತಃ
ತಮ್ಮನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದವರು ಅವನ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಋತವಃ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ಇತ್ಯೇಷಾ ವೈದಿಕೀ ಶ್ರುತಿಃ
ಋತುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಎಂಬುದು ವೇದದ ಉಪದೇಶ.
ಏತೇ ಸ್ವಾಯಂಭುವೇ ಪೂರ್ವಮುತ್ಪನ್ನಾಶ್ಚಾನ್ತರೇ ಶುಭೇ
ಈವರು ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭವಾದ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಅಯಜ್ವಾನಸ್ತಥಾ ತೇಷಾಮಾಸನ್ಯೇ ಗೃಹಮೇಧಿನಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಯಜ್ಞ ಮಾಡದ ಗೃಹಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.
ಯಜ್ವಾನಸ್ತೇಷು ಯೇ ತ್ವಾಸನ್ಪಿತರಃ ಸೋಮಪೀಥಿನಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು ಸೋಮಪಾನ ಪಿತೃಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಋತವಃ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನಿಶ್ಚಯಂ ಗತಾಃ
ಋತುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ನಭಾಶ್ಚೈವ ನಭಸ್ಯಶ್ಚ ಜೀವಾವೇತಾಪುದಾತ್ದೃತೌ
ನಭ ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯರು, ಜೀವಿಗಳು, ಅಪುದಾತ್ದೃತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಸಹಶ್ಚೈವ ಸಹಸ್ಯಶ್ಚ ಘೋರಾವೇತಾಪುದಾತ್ದೃತೌ
ಸಹ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ಯರು, ಭಯಾನಕರರು, ಅಪುದಾತ್ದೃತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಕಾಲಾವಸ್ಥಾಸು ಷಟ್ಸ್ವೇತೇ ಮಾಸಾಖ್ಯಾ ವೈ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ
ಮಾಸಗಳು ಎಂಬ ಆರು ಕಾಲಾವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಋತವೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ಽಭಿಮಾನಿನಃ
ಋತುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವರು ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಥಾನಾನಾಂ ವ್ಯತಿರೇಕೇಣ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸ್ಥಾನಾಗಿಮಾನಿನಃ
ಸ್ಥಳಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿರುವವರನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸಂವತ್ಸರಾಶ್ಚ ಸ್ಥಾನಾನಿ ಕಾಮಾಖ್ಯಾ ಹ್ಯಭಿಮಾನಿನಾಮ್
ವರ್ಷಗಳೂ ಕೂಡ ಸ್ಥಳಗಳೇ, ಅವು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವವರಿಗೇ ಸೇರಿವೆ.
ತತ್ಸತತ್ತ್ವಾಸ್ತದಾತ್ಮಾನಸ್ತಾನ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಿಬೋಧತ
ಅವರ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿ.
ನಿಮೇಷಾಶ್ಚ ಕಲಾಃ ಕಷ್ಠಾ ಮುಹುರ್ತ್ತಾ ದಿವಸಾಃ ಕ್ಷಯಾಃ
ನಿಮಿಷಗಳು, ಕಲೆಗಳು, ಕಷ್ಟಗಳು, ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಹಗಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ—
ಋತುತ್ರಯಂ ಚಾಪ್ಯಯನಂ ದ್ವೇ ಽಯನೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ
ಮೂರು ಋತುಗಳು, ಅಯನಗಳು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಯನಗಳು—ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಯನ—
ಋತವಸ್ತು ನಿಮೇಃ ಪುತ್ರಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ತಥೈವ ಷಟ್
ಋತುಗಳು ನಿಮಿಷದ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹೀಗಾಗಿ ಆರು ಋತುಗಳಿವೆ.
ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೈವಾರ್ತ್ತವೇಭ್ಯಸ್ತು ಜಾಯನ್ತೇ ಸ್ಥಾಣು ಜಙ್ಗಮಾಃ
ಈ ಋತುಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಸಮೇತಾಸ್ತು ಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ
ಋತುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿದಾಗ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.