ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾಃ ಸಮುದ್ರೋ ಽಗ್ನಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನೇ ಸ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ
ವಿಶ್ವವ್ಯಾಚಾ ಎಂಬ ಸಾಗರದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಚೌಕಪಾದುಪಸ್ಥೋ ಯಃ ಸ ವೈ ಶಾಲಾಸುಖೀಯಕಃ
ಯಾರು ಗೃಹಸ್ಥರಿಲ್ಲದೆ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತಿರುವರೋ, ಅವನನ್ನು ಶಾಲಾಸುಖೀಯಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಶಂಸ್ಯಸ್ಯೈತೇ ಸುತಾಃ ಸರ್ವೇ ಉಪಸ್ಥೇಯಾ ದ್ವಿಜೈಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಶಂಸಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರೂ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಇಡಬೇಕಾದವರಾಗಿ ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಭುಃ ಪ್ರವಾಹಣೋ ಽಗ್ನೀಧ್ರಸ್ತೇಷಾಂ ಧಿಷ್ಣ್ಯಸ್ತಥಾ ಪರೇ
ವಿಭು, ಪ್ರವಾಹಣ, ಅಗ್ನಿಧ್ರ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಧಿಷ್ಣ್ಯ ಇವರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಹೋತ್ರೀಯಸ್ತು ಸ್ಮೃತೇ ಹ್ಯಗ್ನಿರ್ವಹ್ನಿರ್ಯೋ ಹವ್ಯವಾಹನಃ
ಹೋತ್ರಿ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೋಮದ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತತೋ ಽಗ್ನಿರ್ವೈಶ್ವದೇವಸ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸಿರುಚ್ಯತೇ
ಆಮೇಲೆ ವೈಶ್ವದೇವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶಂಸಿರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆವಾರಿರಗ್ನಿರ್ವಾಭಾರಿರ್ವೈಷ್ಠೀಯಃ ಸ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಆವಾರಿ ಅಥವಾ ವಾಭಾರಿ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ವೈಷ್ಟೀಯನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಅಷ್ಟಮಃ ಸುಧ್ಯುರಗ್ನಿರ್ಯೋಮಾರ್ಜಾಲೀಯಃ ಸ ಉಚ್ಯನ್ತೇ
ಎಂಟನೆಯದು ಸುಧ್ಯು ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ, ಅದು ಯೋಮಾರ್ಜಾಲೀಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಪಾಂ ಯೋನಿಃ ಸ್ಮೃತೋ ಽಸೌ ಸ ಹ್ಯಪ್ಸುನಾಮಾ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಅವನು ನೀರಿನ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಸುನಾಮ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ನಿಃ ಸೋ ಽವಭೃಥೇ ಜ್ಞೇಯೋ ವರುಣೇನ ಸಹೇಜ್ಯತೇ
ಅವಭೃಥ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು; ಅವನು ವರుణನೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಮೃತ್ಯುಮಾಞ್ ಜಾಠರಸ್ಯಾಗ್ನೇರ್ವಿದ್ವಾನಾಗ್ನಿಃ ಸುತಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಪುತ್ರಸ್ತ್ವಗ್ನೇರ್ಮನ್ಯುಮತೋ ಘೋರಃ ಸಂವರ್ತಕಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅಗ್ನಿಗೆ ಮನ್ಯುಮಂತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವ ಭಯಾನಕ ಸಂವर्तಕನು ಪುತ್ರನೆಂದು ನೆನಪಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸಮುದ್ರವಾಸಿನಃ ಪುತ್ರಃ ಸಾಹರಕ್ಷೋ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನ ಪುತ್ರನು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಕ್ರವ್ಯಾದಗ್ನಿಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಪುರುಷಾನತ್ತಿ ಯೋ ಮೃತಾನ್
ಅವನ ಪುತ್ರನು ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಅಗ್ನಿ, ಅವನು ಮೃತರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತತಃ ಶುಚಿಸ್ತು ವೈ ಸೌರೋ ಗನ್ಧರ್ವೈರಾಯುರಾಹುತಃ
ಅನಂತರ, ಶುದ್ಧನಾದ ಸೌರನು ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಆಯುರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಆಯುರ್ನಾಮ್ನಾ ತು ಭಗವಾನಸೌ ಯಸ್ತು ಪ್ರಣೀಯತೇ
ಆಯುಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭಗವಂತನು ಮುನ್ನಡೆಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಪಾಕಯಜ್ಞೇಷ್ವಭೀಮಾನೀ ಸೋಗ್ನಿಸ್ತು ಸಹಸಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಪಾಕಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಹಸ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿವಿಧಿಶ್ಚಾದ್ಭುತಸ್ಯಾಪಿ ಪುತ್ರೋ ಽಗ್ನೇಸ್ತುಮಾಹಾನ್ಸ್ಮೃತಃ
ವಿವಿಧಿ ಎಂಬವನು ಅದ್ಭುತ ಅಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನೆಂದು ಕೂಡ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ವಿವಿಧೇಸ್ತು ಸುತೋ ಹ್ಯರ್ಕ್ಕ ಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಗ್ನೇಃ ಸುತಾ ಇಮೇ
ವಿವಿಧಿಯ ಪುತ್ರನು ಅರ್ಕ; ಇವರೇ ಅಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರರು.
ಸುರಭಿರ್ವಸುರನ್ನಾದೋ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ಯಃ ಸ ರುಕಮರಾಟ್
ಸುರಭಿ, ವಸುರಣ್ನಾದ, ಪ್ರವಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ರುಕಮರಾಟ್ ಎಂಬವನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ಚಾಗ್ನಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪ್ರಣೀಯನ್ತೇಧ್ವರೇಷು ವೈ
ಹೀಗೆ ಈ ಅಗ್ನಿಗಳು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲ್ಪಡುವವರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾಯಂಭುವೇ ಽನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಮಗ್ನಯಸ್ತೇಭಿಮಾನಿನಃ
ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಅಗ್ನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಲೋಕೇ ಪ್ರಾಗಾಸನ್ಹವ್ಯವಾಹನಾಃ
ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಹವ್ಯಾಸ್ವೀಕರರಾಗಿದ್ದರು.
ಪೂರ್ವಮನ್ವತಂರೇ ಽತೀತಾಃ ಶುಕೈರ್ಯಾಗೈಶ್ಚ ತೈಃ ಸಹ
ಹಿಂದಿನ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ಯಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಇತ್ಯೇತಾನಿ ಮಜೋಕ್ತಾನಿ ಸ್ಥಾನಾನಿ ಸ್ಥಾನಿನಶ್ಚ ಹ
ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಸನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಲಕ್ಷಣಂ ಜಾತವೇದಸಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತವೇದಸರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಃ ಸರ್ವೇ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ನಾಮರೂಪಪ್ರಯೋಜನೈಃ
ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು, ರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಅನಾಗತೈಃ ಸುರೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ವರ್ತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಽನಾಗತಾಗ್ನಯಃ
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟದ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ಇನ್ನೂ ಹುಟ್ಟದ ಅಗ್ನಿಗಳು ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ.
ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪುರ್ವ್ಯಾ ಚ ಪಿತೄಣಾಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಪುನಃ
ಪಿತೃಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.