ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾನ್ ನಿಷಧ ಪರ್ವತವು ಸದಾ ಸುಖಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಶಿಖರವು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಪರ್ವತದ ಬದಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿ, ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವವು ಮೆರುನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಜೇನುಗೂಸಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿದೆ, ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ. ಇದರ ಬಣ್ಣ ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಯಂತಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಒಳಗಿನ ವ್ಯಾಸವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಮೆರುವಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವೇದಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವು ಉತ್ತರದತ್ತ ಇದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಿವೆ. ಆ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿವೆ. ಶ್ವೇತ, ಹೇಮಕೂಟ, ಹಿಮವಂತ ಮತ್ತು ಶೃಂಗವಂತ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ, ಅವು ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ನದಿಯ ಶಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವು ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದಂತಿವೆ. ಹಿಮವಂತದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹೇಮಕೂಟದಿಂದ ನಿಷಧವು ಹರಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದನ್ನು ಹರಿವರ್ಷವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲಾವೃತದಿಂದ ಪಿಷ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ ಮತ್ತು ನೀಲದಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಿರಣ್ಮಯ ಮತ್ತು ಶೃಂಗವಂತದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕುರು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೀರ್ಘ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದು ಇಲಾವೃತ. ನೀಲದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ವೇದಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇಲಾವೃತದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಉತ್ತರದತ್ತ ಮಹಾ ಪರ್ವತವಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಮಾಲ್ಯವತ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾಲ್ಯವತ್ತಿನ ಉದ್ದವು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಯವತ್ ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದಂತೆ, ಚತುಸ್ಕೋಣಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಯುವ ಸೂರ್ಯನ ಹೊಳಪಿನಂತೆ, ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹದಿನಾರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಕೆಳಕ್ಕೂ ಹದಿನಾರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಪರಿಧಿ ಅದರ ಅಗಲದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಇದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಪರಿಧಿ ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಇದೆ. ಚತುಸ್ಕೋಣಾಕಾರದಾಗಿ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಪರಿಧಿ ಮಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಪರ್ವತವು ಮಹತ್ತಾದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೆರು ಪರ್ವತವು ಲೋಕಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೇತುಮಾಲಾ ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಇವೆ. ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪರೈಷಾಪರಗಂಡಿಕಾ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲರು, ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವವರು, ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸುಂದರರಾಗಿದ್ದು, ಕಮಲದ ದಳದ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.