तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः
ऐसे व्यक्ति के लिए, जो धर्म में लगा है लेकिन हिंसक और दुष्ट है—
संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः
दुष्ट के द्वारा किया गया अशुद्ध कर्म से दिया गया दान टिकता नहीं है।
कामाननभि संधाय यजते च ददाति च
जो अपनी इच्छा पर मन न लगाकर यज्ञ करता है और दान देता है—
दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति
दान से भोग की प्राप्ति होती है, और सत्य से स्वर्ग की प्राप्ति होती है।
सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्
सत्य तपस्या से श्रेष्ठ है; इसलिए ज्ञानी लोग ज्ञान को सबसे ऊँचा मानते हैं।
विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः
विश्वामित्र राजा, मांधाता, संकृति और कपि—
आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च
आर्ष्टिṣeण, अजामीढ और भार्गव्यॊम भी—
रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः
रथांतऱ, शौनक और विष्णुवृद्ध आदि राजा—
एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः
ये सभी राजर्षि महान सिद्धि को प्राप्त हुए।
अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः
अब मैं महात्मा आयु के वंश का वर्णन करता हूँ, ध्यान से सुनो।
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उवोद्धात पादे भार्गवचरिते अमावसुवंशानुकीर्त्तनं नाम षट्षष्टितमो ऽध्यायः
इस प्रकार श्रीब्रह्माण्ड महापुराण के मध्य भाग के तृतीय उवोधात पाद में, भार्गव चरित्र के अंतर्गत अमावसु वंश के वर्णन नामक छियासठवाँ अध्याय समाप्त हुआ।
स्वर्भानुत नयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः
स्वर्भानु से, प्रभा की वंश में, ये राजा उत्पन्न हुए।
रंभो रजिरनेनाश्च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः
रंभ, रजिन और अनेन—ये तीनों लोकों में प्रसिद्ध हुए।
सुनहोत्रस्य दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः
सुनहोत्र के तीन उत्तराधिकारी अत्यंत धर्मात्मा थे।
पुत्रो गृत्समदस्यापि शुनको यस्य शौनकः
गृत्समद का पुत्र शुनक था, जिससे शौनक उत्पन्न हुए।
एतस्य वंशेसंभूता विचित्रैः कर्मभिर्द्विजाः
इस वंश से उत्पन्न ब्राह्मण विविध कर्मों से प्रसिद्ध हुए।
शौनकाश्चार्ष्टिषेणाश्च क्षत्रोपेता द्विजातयः
शौनक और ऋष्टिषेण, ब्राह्मण जो क्षत्रियों के साथ थे,
धन्वश्च दीर्घतपसो विद्वान्धन्वन्तरीस्ततः
धन्वा, जो लंबी तपस्या में दृढ़ थे, और फिर विद्वान धन्वन्तरि।
अथैनमृषयः प्रोचुः सूतं वाक्यमिद पुनः
तब उन ऋषियों ने फिर से सूत से ये शब्द कहे।
एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नोब्रूहि परन्तप
हम यह जानना चाहते हैं, कृपया हमें बताइए, हे शत्रुओं को हराने वाले।
स संभूतः समुद्रान्ते मथ्यमाने ऽमृते पुरा
वह प्राचीन समय में समुद्र के किनारे अमृत मंथन के समय उत्पन्न हुए थे।
सद्यःसंसिद्धकार्यं तं दृष्ट्वा विष्णुखस्थितः
जिसका कार्य तुरंत सिद्ध हो गया था, उसे विष्णु के सामने खड़ा देखकर,
अब्जः प्रोवाच विष्णुं तं तनयो ऽस्मि तव प्रभो
कमल से उत्पन्न ब्रह्मा ने विष्णु से कहा, 'प्रभु, यह आपका पुत्र है।'
एवमुक्तः स दृष्ट्वा तु तथ्यं प्रोवाच स प्रभुः
ऐसा कहे जाने पर, और सत्य देखकर, प्रभु ने वैसा ही उत्तर दिया।
वेदेषु विधियुक्तं च विधिहोत्रं महर्षिभिः
वेदों में और महर्षियों द्वारा बताई गई विधि के अनुसार यज्ञ का विधान है।
अर्वाक्सूतो ऽसि हे देव तव मन्त्रो न वै प्रभो
हे देव, तुम सूत कुल में जन्मे हो; तुम्हारा मंत्र नहीं है, हे प्रभु।
अणिमादियुतां सिद्धिं गतस्तत्र भविष्यसि
वहाँ तुम अणिमा आदि सिद्धियों से युक्त पूर्णता प्राप्त करोगे।
चा (च) तुर्मन्त्रैर्घृतैर्गव्यैर्यक्ष्यन्ते त्वां द्विजातयः
और चार मंत्रों से, घी और गौ-उत्पादों से द्विज तुम्हारी पूजा करेंगे।
अवश्यभावीह्यर्थो ऽयं प्राग्दृष्टस्त्वब्जयोनिना
यह बात निश्चित रूप से होने वाली है; इसे पहले कमलज ने देखा था।
तस्मात्तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुरन्तर्दधे ततः
इसलिए, उसे वर देकर विष्णु वहाँ से अदृश्य हो गए।