પૌલસ્ત્યસ્ય ચ બ્રહ્મર્ષેઃ પ્રીતિપુત્રસ્ય ધીમતઃ
અને પૌલસ્ત્ય બ્રહ્મર્ષિ, પ્રીતિના વિદ્વાન પુત્ર હતા.
પૌલસ્ત્યા ઇતિ વિખ્યાતાઃ સ્મૃતાઃ સ્વાયંભુવે ઽન્તરે
તેઓ પૌલસ્ત્ય તરીકે જાણીતા અને સ્વાયંભુવ મન્વંતરમાં યાદ રાખાયા છે.
ત્રેતાગ્નિવર્ચસઃ સર્વે યેષાં કીર્ત્તિઃ પ્રતિષ્ઠિતા
તેમના બધા પાસે ત્રેતાગ્નિ જેવી તેજસ્વિતા હતી અને તેમની કીર્તિ સ્થિર છે.
ઋષિઃ કનકપીઠશ્ચ શુભા કન્યા ચ પીવરી
કનકપીઠ ઋષિ અને શુભા નામની પુત્રી પીવરી હતી.
પુત્રં શઙ્ખપદં નામ કન્યાં કામ્યાં તથૈવ ચ
શંખપદ નામનો પુત્ર અને તેવી જ રીતે કામ્યા નામની પુત્રી હતી.
દક્ષિણસ્યાં દિશિ રતઃ કામ્યા દત્તા પ્રિયવ્રતે
દક્ષિણ દિશામાં આનંદ પામતી કામ્યા, પ્રિયવ્રતને આપી દેવાઈ હતી.
દશ કન્યાદ્વયં ચૈવ યૈઃ ક્ષત્રં સમ્પ્રવર્ત્તિતમ્
દસ અને બે કન્યાઓ, જેમના દ્વારા રાજવંશની સ્થાપના થઈ.
યશોધરા વિજજ્ઞે વૈ કામદેવં સુમધ્યામા
યશોધરાએ સુમધ્યમા કામદેવને જન્મ આપ્યો.
તેષાં ન ભાર્યા પુત્રો વા સર્વે તે ઉર્દ્ધરેતસઃ
તેમને પત્ની કે પુત્ર કોઈ નહોતાં; બધા ઉર્દ્ધરેતસ હતા.
અરુણસ્યાગ્રતો યાન્તિ પરિવાર્ય દિવાકરમ્
અરુણથી આગળ જઈ, તેઓ સૂર્યને ઘેરીને ચાલે છે.
સ્વસારૌ તદ્યવીયસ્યૌ પુણ્યા સત્યવતી ચતે
તેની બે નાની બહેનો પુણ્યવંતી સત્યવતી અને ચેત હતી.
ઊર્જાયાં તુ વસિષ્ઠસ્ય વાસિષ્ઠાઃ સપ્ત જજ્ઞિરે
ઊર્જામાંથી વસિષ્ઠને વસિષ્ઠ નામના સાત પુત્રો થયા.
જનની સા દ્યુતિમતઃ પ્રાણસ્ય મહિષી પ્રિયાઃ
તે Dyutimatની માતા અને પ્રાણની પ્રિય મુખ્ય રાણી બની.
રક્ષો ગર્ત્તોર્દ્ધબા હુશ્ચ સવનઃ પવનશ્ચ યઃ
તેમાંથી રક્ષ, ગર્ત, ઊર્ધ્વબાહુ, સવન અને પવન જન્મ્યા.
રત્નો વરાઙ્ગ્યજનયન્માર્કણ્ડેયી યશસ્વિની
રત્ન, પ્રસિદ્ધ માર્કંડેયી, એણે વરાંગી ને જન્મ આપી.
ગોત્રાણિ નામભિસ્તેષાં વાસિષ્ઠાનાં મહાત્મનામ્
આ મહાન આત્માવાળા વસિષ્ઠોના વંશો તેમના નામોથી ઓળખાય છે.
ઇત્યેષ ઋષિસર્ગસ્તુ સાનુબન્ધઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ
આ રીતે ઋષિઓ અને તેમના વંશજોની ઉત્પત્તિ વર્ણવાઈ છે.
બ્રહ્મણો માનસઃ પુત્રસ્તસ્માત્સ્વાહા વ્યજાયત
બ્રહ્માના માનસપુત્રમાંથી સ્વાહાનો જન્મ થયો.
નિર્મથ્યઃ પવમાનસ્તુ વૈદ્યુતઃ પાવકઃ સ્મૃતઃ
નિર્મથ્ય, પવમાન અને વૈદ્યુત, એ અગ્નિના રૂપો તરીકે જાણીતા છે.
નિર્મથ્યઃ પવમાનસ્તુ શુચિઃ સૌરસ્તુ યઃ સ્મૃતઃ
નિર્મથ્ય, પવમાન, શુચિ અને સૌર પણ અગ્નિના રૂપો તરીકે ઓળખાય છે.
પવમાનાત્મજશ્ચૈવ કવ્યવાહન ઉચ્યતે
પવમાનના પુત્ર કાવ્યવાહન કહેવાય છે.
દેવાનાં હવ્યવાહો ઽગ્નિઃ પિતૄણાં કવ્યવાહનઃ
દેવતાઓમાં હવ્યવાહન અગ્નિ છે અને પિતૃઓમાં કાવ્યવાહન છે.
એતેષાં પુત્રપૌત્રાસ્તુ ચત્વારિંશન્ન વૈવ તુ
આ બધાના પુત્રો અને પૌત્રો મળીને ચાલીસ ગણાય છે.
વિશ્રુપ્તો લૌકિકો ઽગ્નિસ્તુ પ્રથમો બ્રહ્મણઃ સુતઃ
બ્રહ્માનો પહેલો પુત્ર વિશ્વરૂપ્ત નામે લોકિક અગ્નિ છે.
વૈશ્વાનરઃ સુતસ્તસ્ય વહન્ હવ્યં સમાઃ શતમ્
તેના પુત્ર વૈશ્વાનર હતો, જેણે સો વર્ષ સુધી હવ્યો વહન કર્યા.
સોથર્વા લૌકિકો ઽગ્નિસ્તુ દર્પહાથર્વણઃ સ્મૃતઃ
પછી અથર્વા નામે લોકિક અગ્નિ, દર્પહા અથર્વણ તરીકે ઓળખાય છે.
તસ્માત્સ લૌકિકો ઽગ્નિસ્તુ દધ્યઙ્ઙાથર્વણો મતઃ
તેમાંથી લોકિક અગ્નિ દધ્યઙ્ગ અથર્વણ તરીકે માનવામાં આવે છે.
સ જ્ઞેયો ગાર્હપત્યો ઽગ્નિસ્તસ્ય પુત્રદ્વયં સ્મૃતમ્
તે ગારહપત્ય અગ્નિ તરીકે ઓળખાય છે અને તેને બે પુત્રો છે એવું કહેવાય છે.
દ્વિતીયસ્તુ સુતઃ પ્રોક્તઃ શુકો ઽગ્નિર્યઃ પ્રણીયતે
બીજા પુત્રને શુક કહેવાય છે, જે આગ આગળ લઈ જવામાં આવે છે.
શંસ્યસ્તુ ષોડશ નદીશ્ચકમે હવ્યવાહનઃ
શંસીનું વખાણ થાય છે; હવ્યવાહન અગ્નિએ સોળ નદીઓની ઇચ્છા કરી હતી.