પ્રહ્લાદો નિર્જિતો ઽભૂચ્ચ તાવત્કાલં સહાસુરૈઃ
પ્રહલાદ અને અસુરો એ સમયગાળા માટે પરાજિત રહ્યા.
દૈત્યસંસ્થમિદં સર્વમાસીદ્દશયુગં કિલ
આ બધું દશ યુગ સુધી દૈત્યોના અધિકારમાં રહ્યું.
ત્રૈલોક્યમિદમવ્યગ્રં મહેન્દ્રો હ્યભ્યયાદ્બલેઃ
પછી મહેન્દ્રે બલિ પાસેથી ત્રણેય લોક નિરાંતે પાછા મેળવ્યા.
પર્યાયેણૈવ સંપ્રાપ્તં ત્રૈલોક્યં પાકશાસનમ્
પછી પકશાસનને ત્રણેય લોકનું રાજ પલટામાં મળ્યું.
યજ્ઞે દેવાનથ ગતે કાવ્યં તે હ્યસુરાં બ્રુવન્
યજ્ઞમાંથી દેવતાઓ વિદાય થયા ત્યારે અસુરોએ કાવ્યને કહ્યું:
સ્થાતું ન શક્રુમો હ્યદ્ય પ્રવિશામ રસાતલમ્
આજે આપણે ઊભા રહી શકતા નથી; ચાલો રસાતળમાં પ્રવેશીએ.
માભૈષ્ટ ધારયિષ્યામિ તેજસા સ્વેન વઃ સુરાઃ
દેવતાઓ, ડરશો નહીં; હું મારા પોતાના તેજથી તમારો સંભાર લઉં છું.
કૃત્સ્નાનિ હ્યપિ તિષ્ઠન્તુ પાપસ્તેષાં સુરેષુ વૈ
જો બધા પાપો તેમા રહી જાય તો પણ, એ દેવોમાં જ રહેવા દો.
તતો દેવાસુરાન્દૃષ્ટ્વા ધૃતાન્કાવ્યેન ધીમતા
પછી, કાવ્ય નામના વિદ્વાનએ દેવો અને અસુરોને રક્ષેલા જોઈને,
એષ કાવ્ય ઇદં સર્વં વ્યાવર્ત્તયતિ નો બલાત્
આ કાવ્યે, બળપૂર્વક, આ બધું અમથી દૂર કરી નાખ્યું છે.
પ્રસહ્ય હત્વા શિષ્ટાંસ્તુ પાતાલં પ્રાપયામહે
બાકી રહેલા લોકોને જીતીને અને મારીને, આપણે તેમને પાતાળમાં મોકલી દઈશું.
જઘ્નુસ્તૈર્વધ્યમાનાસ્તે કાવ્યમેવાભિદુદ્રુવુઃ
જ્યારે તેઓએ હુમલો કર્યો અને માર્યા, ત્યારે બધા સીધા કાવ્ય પાસે ભાગી ગયા.
સમારક્ષત સંત્રસ્તાન્દેવેભ્યસ્તાન્દિતેઃ સુતાન્
કાવ્યે ડરી ગયેલા દિતિના પુત્રોને દેવતાઓથી બચાવ્યા.
તાનુવાચ તતો ધ્યાત્વા પૂર્વવૃત્તમનુસ્મરન્
પછી, ભૂતકાળની ઘટનાઓ યાદ કરીને અને ધ્યાન કરીને, તેણે તેમને કહ્યું.
બલિર્બદ્ધો હતો જંભો નિહતશ્ચ વિરોચનઃ
બલિ બંધાયો છે, જંભ માર્યો ગયો છે અને વિરોચન પણ મારો ગયો છે.
તૈસ્તૈરુપાયૈર્ભૂયિષ્ઠા નિહતા યે પ્રધાનતઃ
વિવિધ ઉપાયો વડે, મોટા ભાગના મુખ્ય લોકો નાશ પામ્યા છે.
નીતિં વો હિ વિધાસ્યામિ કાલઃ કશ્ચિત્પ્રતીક્ષ્યતામ્
હું તમારા માટે એક યુક્તિ વિચારીશ; થોડો સમય રાહ જુઓ.
અગ્નિમાપ્યાયયેદ્ધોતા મેત્રૈરેષ દહિષ્યતિ
હોતૃ અગ્નિને ફરી પ્રગટાવશે; મંત્રોથી એ અગ્નિ પ્રજ્વલિત થશે.
યુષ્માનનુગ્રહીષ્યામિ પુનઃ પશ્ચાદિહાગતઃ
જ્યારે હું ફરી અહીં પાછો આવીશ, ત્યારે ફરી તમારો ઉપકાર કરીશ.
ન વૈ દેવા વાધિષ્યન્તિ યાવદાગમનં મમ
મારા પાછા ફર્યા સુધી, દેવતાઓ તમને હરાવી શકશે નહીં.
યોત્સ્યામહે પુનર્દેવાંસ્તતઃ પ્રાપ્સ્યથ વૈ જયમ્
પછી આપણે ફરી દેવતાઓ સાથે યુદ્ધ કરીશુ અને તમે ચોક્કસ વિજય મેળવો.
ન્યસ્તશસ્ત્રા વયં સર્વે લોકાન્યૂયં ક્રમન્તુ વૈ
અમે બધા આપણા શસ્ત્રો મૂકી દઈએ છીએ; તમે તમારી ઇચ્છા મુજબ લોકોમાં જઈ શકો છો.
પ્રહ્લાદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સત્યાનુવ્યાત્દૃતં તુ તત્
પ્રહલાદના વચન સાંભળી, બધાએ એ સાચા અને અડગ માન્યા.
ન્યસ્તશસ્ત્રેષુ દૈત્યેષુ સ્વાન્વૈ જગ્મુર્યથાગતાન્
જ્યારે દૈત્યોએ શસ્ત્રો મૂકી દીધા, ત્યારે બધા પોતાના સ્થળે પાછા ગયા જેમ આવ્યા હતા.
નિરુત્સુકાસ્તપોયુક્તાઃ કાલઃ કાર્યાર્થસાધકઃ
જે લોકો નિરાશા છોડીને તપમાં લીન રહે છે, તેમના માટે સમય પોતાનું કામ પૂરું કરે છે.
સ સંદિશ્યસુરાન્કાવ્યો મહોદેવં પ્રપદ્ય ચ
કાવ્યે દેવતાઓને માર્ગદર્શન આપ્યા પછી મહાદેવ પાસે ગયા.
મન્ત્રાનિચ્છામિ હે દેવ યે ન સંતિ બૃહસ્પતૌ
"હે દેવ, મને એવા મંત્રો જોઈએ છે, જે બૃહસ્પતિ પાસે નથી."
એવમુક્તો ઽબ્રવીદ્દેવો મન્ત્રાનિચ્છસિ વૈ દ્વિજ
એવું સાંભળીને દેવએ કહ્યું, "હે દ્વિજ, તું ખરેખર મંત્રો ઈચ્છે છે."
પૂર્મં વર્ષસહસ્રં વૈ કુણ્ડધૂમમવાક્શિરાઃ
"હજારો વર્ષ સુધી, તું અગ્નિકુંડના ધૂમમાં માથું નીચે કરીને તપ કર."
તથોક્તો દેવદેવેન સ શુક્રસ્તુ મહાતપાઃ
દેવોના દેવએ આવું કહ્યે ત્યારે મહાતપશી શુક્રે જવાબ આપ્યો.