તતો ઽબ્રવીત્પુનર્બ્રહ્મા કુમારં નીલલોહિતમ્
પછી બ્રહ્માએ ફરીથી નિલલોહિત નામના બાળકને કહ્યું.
તસ્ય ભૂમિસ્તૃતીયસ્ય તનુર્નામ્ના ભવત્ત્વિયમ્
આ ધરતી તારી ત્રીજી રૂપ છે, જેનું નામ પણ એ જ છે.
વિવેશ તત્તદા ભૂમિં યસ્માત્સા શર્વ ઉચ્યતે
પછી એ ધરતીમાં પ્રવેશ્યો; તેથી તેને શર્વ કહે છે.
ન ચ્છાયાયાં તથા માર્ગે સ્વચ્છાયાયાં ન મેહયેત્
કોઈએ છાંયામાં, રસ્તા પર કે પોતાની છાંયામાં કદી મૂત્રવિસર્જન કરવું નહીં.
એવં યો વર્તતે ભૂમૌ શર્વસ્તં ન હિનસ્તિ વૈ
જે માણસ ધરતી પર આવું વર્તે છે, તેને શર્વ ક્યારેય નુકસાન કરતો નથી.
ઈશાનેતિ ચતુર્થ તે નામ પ્રોક્તં મયેહ યત્
તારું ચોથું નામ, જે અહીં મેં કહ્યું છે, એ ઈશાન છે.
ઇત્યુક્તે યચ્છરીરસ્થં પઞ્ચધા પ્રાણસંજ્ઞિતમ્
આવું કહેતાં શરીરમાં રહેલું પ્રાણ પાંચ ભાગમાં વહેંચાયું.
તસ્માન્નૈનં પરિવદેત્પ્રવાન્તં વાયુમીશ્વરમ્
એથી, જે પવન સર્વત્ર ફરતો રહે છે, એ ઈશ્વરનું અપમાન ક્યારેય ન કરવું.
એવં યુક્તં મહેશાનો નૈવ દેવો હિનસ્તિ તમ્
જેવી રીતે આ પ્રમાણે વર્તે છે, તેને મહેશાન દેવ ક્યારેય નુકસાન કરતા નથી.
નામ યદ્વૈ પશુપતિરિત્યુક્તં પઞ્ચમં મયા
પાંચમું નામ, જે મેં કહ્યું છે, એ પશુપતિ છે.
ઇત્યુક્તે યચ્છરીરસ્થં તેજસ્તસ્યોષ્ણસંજ્ઞિતમ્
આવું કહેતાં શરીરમાં રહેલું તેજ ઉષ્ણતા તરીકે ઓળખાયું.
યસ્માદગ્નિઃ પશુશ્ચાસીદ્યસ્માત્પાતિ પશૂંશ્ચ સઃ
કારણ કે અગ્નિ પશુ બની ગયો અને એ પશુઓની રક્ષા કરે છે,
તસ્માદમેદ્યં ન દહેન્ન ચ પાદૌ પ્રતાપયેત્
એથી, પૂજા માટે અયોગ્ય વસ્તુ ક્યારેય સળગાવવી નહીં અને પગને પણ દાઝવા ન દેવા.
નૈનં પશુપતિર્દેવ એવં યુક્તં હિનસ્તિ વૈ
આ પ્રમાણે વર્તનારા વ્યક્તિને પશુપતિ દેવ ક્યારેય નુકસાન કરતા નથી.
ષષ્ટં નામ મયા પ્રોક્તં તવ ભીમેતિ યત્પ્રભો
છઠ્ઠું નામ, જે મેં કહ્યું છે, એ ભીમ છે, હે પ્રભુ.
ઇત્યુક્તે સુષિરં તસ્ય શરીરસ્થમભૂચ્ચ યત્
આવું કહેતાં શરીરમાં રહેલું ખાલી જગ્યા બની ગયું.
યદાકાશે સ્મૃતો દેવસ્તસ્માન્ના સંવૃતઃ ક્વચિત્
કારણ કે દેવ આકાશમાં સ્મરણ થાય છે, તેથી એ ક્યારેય ક્યાંય બંધાતો નથી.
મૈથુનં વાપિ ન ચરેદુચ્છિષ્ટાનિ ચ નોત્ક્ષિપેત્
કોઈએ ક્યારેય સંભોગ કરવો નહીં અને બચેલાં અન્ન ફેંકી દેવું નહીં.
તતો ઽબ્રવીત્પુનર્બ્રહ્મા તં દેવં સબલં પ્રભુમ્
પછી બ્રહ્માએ ફરીથી એ દેવને, જે બળવાન અને શક્તિશાળી છે, એમ કહ્યું.
તસ્ય નામ્નસ્તનુસ્તુભ્યં દ્વિજો ભવતિ દીક્ષિતઃ
જે દ્વિજ દીક્ષા લે છે, તે એ નામનું સ્વરૂપ બની જાય છે.
વિવેશ દીક્ષિતં તદ્વૈ બ્રાહ્મણં સોમયાજિનમ્
એ દેવતા એ દીક્ષિત બ્રાહ્મણમાં, જે સોમયજ્ઞ કરતો હતો, પ્રવેશ્યા.
તસ્માન્નેમં પરિવદેન્નાશ્લીલં ચાસ્ય કીર્ત્તયેત્
એ માટે, એના વિશે ક્યારેય દુર્વચન ન બોલવું જોઈએ અને એની અયોગ્ય વાતો પણ ન કરવી જોઈએ.
એવં યુક્તાન્ દ્વિજાનુગ્રો દેવસ્તાન્ન હિનસ્તિ વૈ
જે દ્વિજો આવી રીતે ભક્તિપૂર્વક જોડાયેલા હોય, તેમને દેવતા ક્યારેય નુકસાન પહોંચાડતા નથી.
અષ્ટમં નામ યત્ પ્રોક્તં મહાદેવેતિ તે મયા
આઠમું નામ, જે મેં તને 'મહાદેવ' તરીકે જણાવ્યું છે,
ઇત્યુક્તે યન્મન સ્તસ્ય સંકલ્પકમભૂત્પ્રભોઃ
આવું કહેતા, એ પ્રભુનું મન સંકલ્પમાં સ્થિર થયું.
તસ્માદ્વિભાવ્યતે હ્યેષ મહાદેવસ્તુ ચન્દ્રમાઃ
એથી સમજાય છે કે મહાદેવ ખરેખર ચંદ્ર છે.
મહાદેવઃ સ્મૃતઃ સોમસ્તસ્યાત્મા હ્યૌષધીગણઃ
મહાદેવને સોમા તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે; એની સચ્ચાઈ ઔષધિઓના સમૂહમાં છે.
ન હન્તિ તં મહાદેવો ય એવં વેદ તં પ્રભુમ્
જે વ્યક્તિ મહાદેવને આવા પ્રભુ રૂપે ઓળખે છે, તેને મહાદેવ ક્યારેય નુકસાન પહોંચાડતા નથી.
એકરાત્રૌ સમેયાતાં સૂર્યા ચન્દ્રમસાવુભૌ
એક જ રાત્રે, સૂર્ય અને ચંદ્ર બંને એકસાથે આવે છે.
રુદ્રાવિષ્ટં સર્વમિદં તનુભિર્ન્નામભિશ્ચ હ
આ બધું રુદ્રના રૂપો અને નામોથી વ્યાપ્ત છે.