વર્દ્ધન્તે વિભવાશ્શશ્વદ્ધર્મશ્ચાસ્ય વિવર્દ્ધતે
તેણી સંપત્તિ હંમેશાં વધતી રહી અને તેનો ધર્મ પણ વધતો ગયો.
યથા યષ્ટા યથા દાતા તથા સ્વર્ગે મહીપતે
જેમ તે યજ્ઞકર્તા અને દાનશીલ હતો, તેમ રાજા, સ્વર્ગમાં પણ છે.
કાર્ત્તવીર્યેણ વિક્રમ્ય તન્નઃ પ્રબ્રૂહિ પૃચ્છતામ્
કર્તવીર્યે જીત્યા પછી એ કેવી રીતે થયું, એ અમને કહો, અમે પૂછીએ છીએ.
કથં સરક્ષિતા ભૂત્વા નાશયેત તપોવનમ્
સારી રીતે રક્ષિત હોવા છતાં તે તપોવન કેવી રીતે નાશ કરી શક્યો?
ભજમાનો ભજિર્દ્દિવ્યો વૃષ્ણિર્દેવાવૃધો ઽન્ધકઃ
ભજમાન, ભજિર, દિવ્ય વૃષ્ણિ, દેવાવૃદ્ધ અને અંધક – આ બધા હતા.
તેષાં હિ સર્ગાશ્ચત્વારઃ શૃણુધ્વં વિસ્તરેણ વૈ
તેમના ચાર વંશ છે; હવે તમે એનું વિગતવાર વર્ણન સાંભળો.
સૃંજ યસ્ય સુતે દ્વે તુ બાહ્યકે તે ઉદાવહત્
શૃઞ્જના બે પુત્રો હતા, અને એ બંનેને તેણે બીજાને આપી દીધા.
નિમ્લોચિઃ કિઙ્કણશ્ચૈવ ધૃષ્ટિઃ પર પુરઞ્જયઃ
નિમ્લોચિ, કિંકણ, ધૃષ્ટિ, પર અને પુરંજય—
અયુતાજિત્સહસ્રાજિચ્છતાજિદિતિ નામતઃ
આયુતાજિત, સહસ્રાજિત અને શતાજિત એમ તેમના નામ હતા.
પુત્રઃ સર્વગુણોપેતો મમ ભૂયાદિતિ સ્મ હ
'મને સર્વ ગુણોથી યુક્ત પુત્ર મળે' એવો તેણે ઇચ્છા કરી.
સંયોજ્યા ત્માનમેવં સ પર્ણાશજલમસ્પૃશત્
એ રીતે પોતાને એકાગ્ર કરી, તેણે પર્ણાશા નદીનું પાણી સ્પર્શ્યું.
કલ્યાણત્વાન્નરપતેસ્તસ્ય સા નિમ્નગોત્તમા
રાજાના ઉત્તમપણાથી એ નદી સર્વ નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ બની.
નાભિગચ્છામિ તાં નારીં યસ્યામેવંવિધઃ સુતઃ
જે સ્ત્રીનો પુત્ર આવો હોય, એના પાસે હું જઇશ નહીં.
તસ્માદસ્ય સ્વયં ચાહં ભવામ્યદ્ય સહવ્રતા
એથી આજે હું પોતે જ એના સાથે વ્રતમાં જોડાઈશ.
અથ ભૂત્વા કુમારી તુ સા ચિન્તાપરમેવ ચ
પછી તે કન્યા બની અને ઊંડી ચિંતામાં પડી.
તસ્યામાધત્ત ગર્ભે સ તેજસ્વિનમુદા રધીઃ
તેણે તેના ગર્ભમાં તેજસ્વી અને ઉત્તમ પુત્રને સ્થાન આપ્યું.
પુત્રં સર્વગુણોપેતં બભ્રું દેવાવૃધત્તદા
તેણે સર્વ ગુણોથી યુક્ત બભ્રુ નામનો પુત્ર જન્માવ્યો, જેને દેવાવૃધ્ધએ ઉછેર્યો.
ગુણાન્દેવાવૃધસ્યાપિ કીર્તયન્તો મહાત્મનઃ
તેઓ મહાન આત્માવાળા દેવાવૃદ્ધના ગુણોનું ગાન કરતા.
બભ્રુઃ શ્રેષ્ઠો મનુષ્યાણાં દેવૈર્દેવાવૃથઃ સમઃ
બભ્રુ મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ હતો અને દેવાવૃદ્ધ પણ દેવો સમાન હતો.
યેમૃતત્વમનુપ્રાપ્તા બબ્રોર્દેવાવૃધાદપિ
જે અમરતા પામ્યા, તેઓ બભ્રુ અને દેવાવૃદ્ધમાંથી જન્મ્યા હતા.
કીર્ત્તિમાંશ્ચ મહાભોજઃ સાત્ત્વતાનાં મહારથઃ
કીર્તિમાન અને મહાભોજ, સાત્તવતોમાં મહાન રથયોધા હતા.
ગાન્ધારી ચૈવ માદ્રી ચ ધૃષ્ટૈર્ભાર્યે બભૂવતુઃ
ગાંધીરી અને માદ્રી, ધૃષ્ટિની પત્નીઓ બની.
સાદ્રી યુધાજિતં પુત્રં તતો મીઢ્વાંસમેવ ચ
સાદ્રીએ યુધાજિત નામનો પુત્ર જન્માવ્યો અને પછી મીઢ્વાંસ પણ.
અનમિત્રસુતો નિઘ્નો નિઘ્નસ્ય દ્વૌ બભૂવતુઃ
અનમિત્રનો પુત્ર નિઘ્ન થયો અને નિઘ્નના બે પુત્રો થયા.
તસ્ય સત્રાજિતઃ સૂર્યઃ સખા પ્રાણસમો ઽભવત્
સત્રાજિત માટે સૂર્યદેવ જીવ જેટલા પ્રિય મિત્ર બન્યા.
તોયં કૂલાત્સમુદ્ધર્તુમુપસ્થાતું યયૌરવિમ્
પાણી કાંઠેથી બહાર લાવવા માટે તે સૂર્યદેવ પાસે ગયો.
સુસ્પષ્ટમૂર્ત્તિર્ભગવાંસ્તેજોમણ્ડલવાન્વિભુઃ
ભગવાન તેજસ્વી અને સ્પષ્ટ રૂપે પ્રગટ થયા.
યથૈવ વ્યોમ્નિ પશ્યામિ ત્વામહં જ્યોતિષાં પતે
જેમ હું આકાશમાં તને જોઈશ છું, એ જ રીતે હવે પણ તને જોઈ રહ્યો છું, હે પ્રકાશના સ્વામી.
કો વિશેષો વિવસ્વંસ્તે સખ્યેનોપગતસ્ય વૈ
હે તેજસ્વી, જ્યારે તું મિત્ર બનીને આવ્યો છે ત્યારે શું ફરક રહ્યો?
સ્વકણ્ઠાદવમુચ્યાથ બબન્ધ નૃપતેસ્તદા
પછી રાજાએ પોતાના ગળેથી કાઢીને એ સમયે તેને બાંધ્યું.