પૂરો પ્રીતો ઽસ્મિ ભદ્રં તે ગૃહાણ ત્વં સ્વયૌવનમ્
"પૂરુ, હું તારી પર ખુશ છું. તને શુભકામનાઓ! હવે તું તારી યુવાની પાછી લઈ લે."
પ્રતિપેદે જરાં રાજા યયાતિર્નહુષાત્મજઃ
નહુષપુત્ર યયાતિએ ફરીથી વૃદ્ધાપન સ્વીકાર્યું.
અભિષેક્તુકામં ચ નૃપં પૂરું પુત્રં કનીયસમ્
પોતાના નાના પુત્ર પૂરુને રાજસિંહાસન પર બેસાડવાની ઇચ્છા રાખી,
કથં શુક્રસ્ય નપ્તારં દેવયાન્યાઃ સુતં પ્રભો
"પ્રભુ, શુક્રના દોહિતા અને દેવયાનીના પુત્રને કેવી રીતે...
યદુર્જ્યેષ્ઠસ્તવ સુતો જાતસ્તમનુદતુર્વસુઃ
યદુ, તારો મોટો પુત્ર જન્મ્યો; પણ તુર્વસુએ તેને સ્વીકાર્યો નહીં.
સુતઃ સંબોધયામસ્ત્વાં ધર્મં સમનુપાલય
"પુત્ર, અમે તને સમજાવીએ છીએ: ધર્મનું પાલન કર."
બ્રાહ્મણપ્રમુખા વર્ણાઃ સર્વે શૃણ્વન્તુ મે વચઃ
બ્રાહ્મણો સહિત બધા વર્ણો, મારા વચન ધ્યાનથી સાંભળો.
માતાપિત્રોર્વચનકૃદ્વીરઃ પુત્રઃ પ્રશસ્યતે
જે પુત્ર માતા-પિતાના કહેવા પ્રમાણે ચાલે છે, એ વીર તરીકે વખાણાય છે.
પ્રતિકૂલઃ પિતુર્યશ્ચ ન સ પુત્રઃ સતાંમતઃ
પણ જે પુત્ર પિતાની વિરુદ્ધ જાય છે, તેને સજ્જનો પુત્ર માનતા નથી.
યદુનાહમવજ્ઞાતસ્તથા તુર્વસુનાપિ ચ
યદુએ મને અવગણ્યો હતો અને તુર્વસુએ પણ એ જ કર્યું.
પૂરુણા તુ કૃતં વાક્યં માનિતશ્ચ વિશેષતઃ
પણ પૂરુએ મારી આજ્ઞા પાળી અને ખાસ માન આપ્યો.
સર્વે કામા મમ કૃતાઃ પૂરુણા પુણ્યકારિણા
પુણ્યશાળી પૂરુએ મારા બધા ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરી.
પુત્રો યસ્ત્વાનુવર્ત્તેત સ રાજા તુ મહામતે
હે વિદ્વાન, જે પુત્ર પિતાનું અનુસરણ કરે છે, એ સાચો રાજા બને છે.
યઃ પુત્રો ગુણસંપન્નો માતાપિત્રોર્હિતઃ સદા
જે પુત્ર ગુણોથી ભરપૂર છે અને હંમેશા માતા-પિતાનું કલ્યાણ કરે છે,
અર્હે ઽસ્ય પૂરૂ રાજ્યસ્ય યઃ પ્રિયઃ પ્રિયકૃત્તવ
હે પૂરવો, જે પ્રિય છે અને સૌના મનગમતા કામ કરે છે, એ રાજ્ય માટે યોગ્ય છે.
પૌરજાન પદૈસ્તુષ્ટૈરિત્યુક્તે નાહુષસ્તદા
જ્યારે નાગરિકો આ વચનોથી ખુશ થયા, ત્યારે નાહુષે આમ કહ્યું.
દિશિ દક્ષિણપૂર્વસ્યાં તુર્વસું તુ ન્યવેશયત્
દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં તેણે તુર્વસુને વસાવ્યા.
પ્રતીચ્યામુત્તરસ્યાં ચ દ્રુહ્યું ચાનું ચ તાવુભૌ
ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં તેણે દુહ્યુ અને અનુને વસાવ્યા.
વ્યભજત્પઞ્ચધા રાજા પુત્રેભ્યો નાહુષસ્તદા
પછી રાજા નાહુષે પોતાનું રાજ્ય પાંચ ભાગમાં પુત્રોમાં વહેંચી દીધું.
યથાપ્રદેશં ધર્મજ્ઞૈર્ધર્મેણ પ્રતિપાન્યતે
દરેક પ્રદેશે ધર્મ જાણનારા લોકો ધર્મ પ્રમાણે શાસન કર્યું.
પુત્રસંક્રામિતશ્રીસ્તુ પ્રીતિમા નભવન્નૃપઃ
પુત્રોને વૈભવ સોંપીને રાજા આનંદિત થયો.
પ્રીતિમાનભવદ્રાજા ભારમાવેશ્ય બન્ધુષુ
બંધુઓ પર ભાર સોંપીને રાજા ખુશ થયો.
યાભિઃ પ્રત્યાહરેત્કામાત્કૂર્મૌંઽગાનીવ સર્વશઃ
જે રીતે કાચબો પોતાના અંગો અંદર ખેંચે છે, એ રીતે મનુષ્ય પણ ઈચ્છાઓથી પાછો ફરે છે.
હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ ભૂય એવાભિવર્દ્ધતે
જેમ હવનથી કાળી પાંખ ફરીથી વધે છે, તેમ એ મનુષ્ય પણ પુનઃ ફૂલ્યો-ફાલ્યો.
નાલમેકસ્ય તત્સર્વમિતિ પશ્યન્ન મુહ્યતિ
જ્યારે કોઈ સમજે છે કે આ બધું એક વ્યક્તિ માટે પણ પૂરતું નથી, ત્યારે એ ભ્રમિત થતો નથી.
કર્મણા મનસા વાચા બ્રહ્મ સંપદ્યતે તદા
કર્મ, મન અને વાણી દ્વારા એ સમયે બ્રહ્મને પ્રાપ્ત થાય છે.
યદા નેચ્છતિ ન દ્વેષ્ટિ બ્રહ્મ સંપદ્યતે તદા
જ્યારે કોઈને ઈચ્છા કે દ્વેષ નથી રહેતો, ત્યારે એ બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે.
યૈષા પ્રાણાન્તિકો રોગસ્તાં તૃષ્ણાં ત્યજતઃ સુખમ્
આ તૃષ્ણા એ જીવન પૂરું થવાની બીમારી છે; તેને ત્યાગવાથી સુખ મળે છે.
જીવિતાશા ધનાશા ચ જીર્યતો ઽપિ ન જીર્યતિ
જીવન અને ધનની આશા શરીર વૃદ્ધ થાય છતાં પણ કદી જૂની થતી નથી.
કૃષ્ણાક્ષયસુખસ્યૈતત્કલાં નર્હન્તિ ષોડશીમ્
કૃષ્ણના અક્ષય સુખની એક કલાને પણ સોળ ભાગ બરાબર નથી.