યથાકામં યથોત્સાહં યથાકાલં યથાસુખમ્
જેમ મનમાં ઇચ્છા થાય, ઉત્સાહથી, યોગ્ય સમયે અને આનંદથી
દેવાનતર્પયદ્યજ્ઞૈઃ પિતૄઞ્શ્રાદ્ધૈસ્તથૈવ ચ
દેવતાઓને યજ્ઞથી અને પિતૃઓને શ્રાદ્ધથી સંતોષ્યા.
અતિથીનન્નપાનૈશ્ચ વૈશ્યંશ્ચ પરિપાલનૈઃ
અતિથિઓને ભોજન અને પાનથી સન્માન આપ્યો અને વૈશ્યોનું રક્ષણ કર્યું.
ધર્મેણ ચ પ્રજાઃ સર્વા યથાવદનુરઞ્જયત્
ધર્મથી તેણે સર્વ પ્રજાને યોગ્ય રીતે પ્રસન્ન રાખી.
સ રાજા સિંહવિક્રાન્તો યુવા વિષયગોચરઃ
એ રાજા સિંહ જેવી ચાલવાળો, યુવાન અને પોતાના રાજ્યમાં સક્રિય હતો.
સ માર્ગમાણઃ કામાનામતદ્દોષનિદર્શનાત્
જ્યારે ઇચ્છાઓનો પીછો કરતો અને તેમનાં દોષો પણ જોતો હતો,
અપશ્યત્સ યદા તાન્વૈ વર્દ્ધમાનાન્નૃપસ્તદા
ત્યારે રાજાએ જો્યું કે એ ઇચ્છાઓ વધતી જાય છે.
સંપ્રાપ્ય સ તુ તાન્કામાંસ્તૃપ્તઃ ખિન્નશ્ચ પાર્થિવઃ
જ્યારે એ રાજાએ એ ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત કરી, ત્યારે સંતોષ પણ થયો અને થાક પણ લાગ્યો.
પરિસંખ્યાય કાલે ચ કલાઃ કાષ્ઠાસ્તથૈવ ચ
તેણે સમયના ભાગો—કલાઓ અને કાષ્ઠાઓ—ગણ્યા.
યથા સુખં યથોત્સાહં યથાકાલમરિન્દમ
જેમ મનગમ્યું, ઉત્સાહથી અને યોગ્ય સમયે, હે શત્રુવિજયી,
પૂરો પ્રીતો ઽસ્મિ ભદ્રં તે ગૃહાણ ત્વં સ્વયૌવનમ્
"પૂરુ, હું તારી પર ખુશ છું. તને શુભકામનાઓ! હવે તું તારી યુવાની પાછી લઈ લે."
પ્રતિપેદે જરાં રાજા યયાતિર્નહુષાત્મજઃ
નહુષપુત્ર યયાતિએ ફરીથી વૃદ્ધાપન સ્વીકાર્યું.
અભિષેક્તુકામં ચ નૃપં પૂરું પુત્રં કનીયસમ્
પોતાના નાના પુત્ર પૂરુને રાજસિંહાસન પર બેસાડવાની ઇચ્છા રાખી,
કથં શુક્રસ્ય નપ્તારં દેવયાન્યાઃ સુતં પ્રભો
"પ્રભુ, શુક્રના દોહિતા અને દેવયાનીના પુત્રને કેવી રીતે...
યદુર્જ્યેષ્ઠસ્તવ સુતો જાતસ્તમનુદતુર્વસુઃ
યદુ, તારો મોટો પુત્ર જન્મ્યો; પણ તુર્વસુએ તેને સ્વીકાર્યો નહીં.
સુતઃ સંબોધયામસ્ત્વાં ધર્મં સમનુપાલય
"પુત્ર, અમે તને સમજાવીએ છીએ: ધર્મનું પાલન કર."
બ્રાહ્મણપ્રમુખા વર્ણાઃ સર્વે શૃણ્વન્તુ મે વચઃ
બ્રાહ્મણો સહિત બધા વર્ણો, મારા વચન ધ્યાનથી સાંભળો.
માતાપિત્રોર્વચનકૃદ્વીરઃ પુત્રઃ પ્રશસ્યતે
જે પુત્ર માતા-પિતાના કહેવા પ્રમાણે ચાલે છે, એ વીર તરીકે વખાણાય છે.
પ્રતિકૂલઃ પિતુર્યશ્ચ ન સ પુત્રઃ સતાંમતઃ
પણ જે પુત્ર પિતાની વિરુદ્ધ જાય છે, તેને સજ્જનો પુત્ર માનતા નથી.
યદુનાહમવજ્ઞાતસ્તથા તુર્વસુનાપિ ચ
યદુએ મને અવગણ્યો હતો અને તુર્વસુએ પણ એ જ કર્યું.
પૂરુણા તુ કૃતં વાક્યં માનિતશ્ચ વિશેષતઃ
પણ પૂરુએ મારી આજ્ઞા પાળી અને ખાસ માન આપ્યો.
સર્વે કામા મમ કૃતાઃ પૂરુણા પુણ્યકારિણા
પુણ્યશાળી પૂરુએ મારા બધા ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરી.
પુત્રો યસ્ત્વાનુવર્ત્તેત સ રાજા તુ મહામતે
હે વિદ્વાન, જે પુત્ર પિતાનું અનુસરણ કરે છે, એ સાચો રાજા બને છે.
યઃ પુત્રો ગુણસંપન્નો માતાપિત્રોર્હિતઃ સદા
જે પુત્ર ગુણોથી ભરપૂર છે અને હંમેશા માતા-પિતાનું કલ્યાણ કરે છે,
અર્હે ઽસ્ય પૂરૂ રાજ્યસ્ય યઃ પ્રિયઃ પ્રિયકૃત્તવ
હે પૂરવો, જે પ્રિય છે અને સૌના મનગમતા કામ કરે છે, એ રાજ્ય માટે યોગ્ય છે.
પૌરજાન પદૈસ્તુષ્ટૈરિત્યુક્તે નાહુષસ્તદા
જ્યારે નાગરિકો આ વચનોથી ખુશ થયા, ત્યારે નાહુષે આમ કહ્યું.
દિશિ દક્ષિણપૂર્વસ્યાં તુર્વસું તુ ન્યવેશયત્
દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં તેણે તુર્વસુને વસાવ્યા.
પ્રતીચ્યામુત્તરસ્યાં ચ દ્રુહ્યું ચાનું ચ તાવુભૌ
ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં તેણે દુહ્યુ અને અનુને વસાવ્યા.
વ્યભજત્પઞ્ચધા રાજા પુત્રેભ્યો નાહુષસ્તદા
પછી રાજા નાહુષે પોતાનું રાજ્ય પાંચ ભાગમાં પુત્રોમાં વહેંચી દીધું.
યથાપ્રદેશં ધર્મજ્ઞૈર્ધર્મેણ પ્રતિપાન્યતે
દરેક પ્રદેશે ધર્મ જાણનારા લોકો ધર્મ પ્રમાણે શાસન કર્યું.