કોટિશો દીય માનં ચ સૂર્યસ્યોદયનાદપિ
સૂર્યોદયથી પણ, કરોડો કરોડ દાન આપવાનું તેમનું માપ હતું.
તસ્માજ્જાતા મહાસત્ત્વા ધર્મજ્ઞા મોક્ષદર્શિનઃ
તેમમાંથી મહાસત્તાવાન, ધર્મને જાણનારા અને મોક્ષને જોનારા સંતાનો જન્મ્યા.
યતિધર્મમવાપ્યેહ બ્રહ્મભૂયાય તે ગતાઃ
અહીં યતિધર્મ પ્રાપ્ત કરીને, તેઓ બ્રહ્મપદે પહોંચ્યા.
ક્ષત્રધર્મસુતો જાતઃ પ્રતિપક્ષો મહાતપાઃ
ક્ષત્રિય ધર્મના પુત્ર તરીકે પ્રતિપક્ષ નામે મહાતપસ્વી જન્મ્યો.
સૃંજયસ્ય જયઃ પુત્રો વિજયસ્તસ્ય જજ્ઞિવાન્
સૃંજયના પુત્ર જયાના વિજય નામે પુત્ર થયો.
ઇર્યશ્વસ્ય સુતો રાજા સહદેવઃ પ્રતાપવાન્
ઇર્યશ્વનો પુત્ર પરાક્રમી રાજા સહદેવ હતો.
અહીનસ્ય ચયત્સેનસ્તસ્ય પુત્રો ઽથ સંકૃતિઃ
અહીનથી ચયત્સેન જન્મ્યો અને ચયત્સેનનો પુત્ર સંકૃતિ થયો.
ઇત્યેતે ક્ષત્રધર્માણો નહુષસ્ય નિબોધત
આ રીતે, નહુષના વંશના ક્ષત્રિય ધર્મવાળા લોકો છે, સાંભળો.
યતિર્યયાતિઃ સંયાતિરાયતિર્વિયતિઃ કૃતિઃ
યતિ, યયાતિ, સંયાતિ, આયતિ, વિયતિ અને કૃતિ—
કાકુત્સ્થકન્યાં ગાં નામ લેભે પત્નીં યતિસ્તદા
ત્યારે યતિએ કાકુત્થની પુત્રી ગા નામની સ્ત્રીને પત્ની તરીકે સ્વીકારી.
તેષાં મધ્યે તુ પઞ્ચાનાં યયાતિઃ પૃથિવીપતિઃ
આ પાંચમાંથી યયાતિ પૃથ્વીનો રાજા થયો.
શર્મિષ્ઠામાસુરીં ચૈવ તનયાં વૃષપર્વણઃ
તેને વૃષપર્વનની આસુર વંશની પુત્રી શર્મિષ્ઠા પણ પત્ની તરીકે મળી.
દ્રુહ્યું ચાનું ચ પૂરું ચ શર્મિષ્ઠા વાર્ષપર્વણી
વૃષપર્વનકન્યા શર્મિષ્ઠાએ દુહ્યુ, અનુ અને પુરુને જન્મ આપ્યો.
રથં તસ્મૈ દદૌ શક્રઃ પ્રીતઃ પરમભાસ્વરમ્
ઇન્દ્રે પ્રસન્ન થઈને તેને તેજસ્વી રથ આપ્યો.
યુક્તં મનોજવૈરશ્વૈર્યેન કન્યાં સમુદ્વહત્
તે રથ મન જેટલા ઝડપી ઘોડાઓથી જોડાયેલો હતો, જેના દ્વારા તેણે કન્યાને લઈ ગયો.
યયાતિર્યુધિ દુર્દ્ધર્ષો દેવદાનવમાનવૈઃ
યયાતિ યુદ્ધમાં અપરાજિત હતો; દેવો, દાનવો અને મનુષ્યો તેને હરાવી શક્યા નહોતાં.
યાવત્સુદેશપ્રભવઃ કૌરવો જનમેજયઃ
સુદેશ સુધી કૌરવ વંશમાં જનમેજય નામે પુત્ર જન્મ્યો.
જગામ સરથો નાશં શાપાદ્ગાર્ગ્યસ્ય ધીમતઃ
તે પોતાના રથ સાથે જ્ઞાની ગાર્ગ્યના શાપથી વિનાશ પામ્યો.
દુર્બુદ્ધિર્હિંસયા માસ લોહગન્ધી નરાધિપઃ
દુર્ભાવનાવાળો અને હિંસક તે રાજા લોખંડ જેવી વાસણા ધરાવતો હતો.
પૌરજાનપદૈસ્ત્યક્તો ન લેભે શર્મ કર્હિચિત્
પૌર અને જનપદના લોકો તેને ત્યજી દીધો, અને તેને ક્યારેય સુખ મળ્યું નહીં.
સ પ્રાયાચ્છૌનકમૃષિં શરણં વ્યથિતસ્તદા
ત્યારે દુઃખી થઈને તે શૌનક ઋષિ પાસે શરણે ગયો.
યોજયામાસ ચૈન્દ્રોતઃ શૌનકો જનમેજયમ્
શૌનકે જનમેજયને ઇન્દ્રોત યજ્ઞ સાથે જોડ્યો.
સ લોહગન્ધો વ્યનશત્ત સ્યાવભૃથમેત્ય હ
તે લોહીની ગંધવાળું પદાર્થ, અંતિમ સ્નાનના સ્થળે પહોંચતાં, અદૃશ્ય થઈ ગયું.
દત્તઃ શક્રેન તુષ્ટેન લેભે તસ્માદ્બૃહદ્રથઃ
ઇન્દ્રે પ્રસન્ન થઈને આપેલું તે બ્રહદ્રથએ મેળવી લીધું.
પ્રદદૌ વાસુદેવાય પ્રીત્યા કૌરવનન્દનઃ
કૌરવોને આનંદ આપનારએ પ્રેમથી તે વાસુદેવને આપી દીધું.
પુત્રં શ્રેષ્ટં વરિષ્ઠં ચ યદુમિત્યબ્રવીદ્વચઃ
તેણે કહ્યું, 'આ પુત્ર શ્રેષ્ઠ અને ઉત્તમ છે, તેનું નામ યદુ છે.'
કાવ્યસ્યોશનસઃ શાપાન્ન ચ તૃપ્તો ઽસ્મિ યૌવને
કાવ્ય ઉશનસના શાપથી હું યુવાનીમાં સંતોષ પામતો નથી.
જરાં મે પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ તં યદુઃ પ્રત્યુવાચ હ
'મારી વૃદ્ધાવસ્થા સ્વીકાર,' એમ તેણે કહ્યું; ત્યારે યદુએ જવાબ આપ્યો.
સા તુ વ્યાયામસાધ્યા વૈ ન ગ્રહીષ્યામિ તે જરામ્
'એ વૃદ્ધાવસ્થા તો મહેનતથી જ મળે છે, હું તારી વૃદ્ધતા સ્વીકારતો નથી.'
તસ્માજ્જરાં ન તે રાજન્ગ્રહીતુમહમુત્સહે
'એથી, રાજા, હું તારી વૃદ્ધાવસ્થા લેવાનો સમર્થ નથી.'