અયાતયામાન્ સૃજતં રુદ્રમેતાન્સુરોત્તમાન્
રુદ્રે એ ઉત્તમ દેવતાઓનું સર્જન કર્યું, જે હજી જન્મ્યા નહોતા.
ન સ્રષ્ટવ્યાત્મન સ્તલ્યા પ્રજા નૈવાધિકા તથા
અસ્થિર અથવા અતિશય પ્રજાનો સર્જન કરવો જોઈએ નહીં.
નારભન્તે હિ કર્માણિ પ્રજા વિગતમૃત્યવઃ
મૃત્યુથી મુક્ત પ્રજાઓ કોઈ કર્મ આરંભતી નથી.
પ્રજાઃ સ્રક્ષ્યામિ ભદ્રં તે સ્થિતો ઽહં ત્વં સૃજ પ્રભો
હું પ્રજાઓ સર્જીશ; તને શુભ રહે. હું સ્થિર છું, તું સર્જ, પ્રભુ.
સહસ્રં હિ સહસ્રાણામાત્મનો મમ નિઃસૃતાઃ
મારા અંદરથી હજારના હજાર પ્રજાઓ ઉત્પન્ન થઈ છે.
પૃથિવ્યામન્તરિક્ષે ચ રુદ્રાણ્યસ્તાઃ પરિશ્રુતાઃ
એ રુદ્રો પૃથ્વી અને આકાશમાં પ્રસિદ્ધ છે.
યજ્ઞભાજો ભવિષ્યન્તિ સર્વે દેવગણૈઃ સહ
તે બધા દેવતાઓ સાથે યજ્ઞમાં ભાગ લેશે.
તૈઃ સાર્દ્ધમિજ્યમાનાસ્તે સ્થાસ્યન્તીહાયુગક્ષયાત્
તેમની સાથે પૂજાયેલી એ અહીં યુગના અંત સુધી રહેશે.
પ્રત્યુવાચ તથા ભીમં ત્દૃષ્યમાણઃ પ્રજાપતિઃ
પૃથ્વીના પ્રજાપતિએ ભીમને જોઈને એમ જવાબ આપ્યો.
બ્રહ્મણા સમનુ જ્ઞાતે તતઃ સર્વમભૂત્કિલ
બ્રહ્માએ સર્વ જાણ્યા પછી બધું સર્જાયું.
ઊર્ધ્વરેતાઃ સ્થિતઃ સ્થાણુર્યાવદાભૂતસંપ્લવમ્
તે ઊર્ધ્વગામી શક્તિ સાથે સ્થિર રહ્યો, જ્યાં સુધી પ્રલય ન આવી.
જ્ઞાનં તપશ્ચ સત્યં ચ હ્યૈશ્વર્યં ધર્મ એવ ચ
જ્ઞાન, તપ, સત્ય, ઐશ્વર્ય અને ધર્મ.
સર્વાન્દેવાનૃષીંશ્ચૈવ સમેતાનસુરૈઃ સહ
બધા દેવતાઓ અને ઋષિઓ, અસુરો સાથે એકત્ર થયા.
અત્યેતિ દેવા નૈશ્વર્યાદ્વલેન ચ મહાસુરાન્
તે ઐશ્વર્યમાં દેવોથી અને શક્તિમાં મહાસુરોથી આગળ છે.
પ્રજામનુ દ્યામાં સૃષ્ટ્વા સર્ગાદુપરરામ હ
જીવો અને આકાશની રચના કર્યા પછી, તેમણે સર્જન કરવું બંધ કર્યું.
મહાદેવસ્ય રુદ્રસ્ય સાધકૈરૃષિભિઃ સહ
મહાદેવ, રુદ્ર, અને સાધન કરનાર ઋષિઓ સાથે—
વિસ્તરેણ પ્રવક્ષ્યામિ નામાનિ તનુભિઃ સહ
હું તેમના નામો અને રૂપો વિગતે કહું છું.
કલ્પેષ્વન્યેષ્વતીતેષુ હ્યસ્મિન્કલ્પે તુ તાઞ્શૃણુ
અગાઉના કલ્પોમાં અને આ કલ્પમાં—તમે એ સાંભળો.
પ્રાદુરા સીત્તતોઙ્કે ઽસ્ય કુમારો નીલલોહિતઃ
પછી તેમના અંગમાંથી એક કિશોર, નીલ અને લાલ રંગનો, પ્રગટ થયો.
દૃષ્ટ્વા રુદન્તં સહસા કુમારં નીલલોહિતમ્
એ કિશોર, નીલ અને લાલ રંગનો, અચાનક રડતો જોઈને—
સો ઽબ્રવીદ્દેહિ મે નામ પ્રથમં ત્વં પિતામહ
તે કહે છે, 'પિતામહ, મને પ્રથમ નામ આપો.'
કિં રોદિષિ કુમારેતિ બ્રહ્મા તં પ્રત્યભાષત
‘કિશોર, તું કેમ રડે છે?’ બ્રહ્માએ તેને પૂછ્યું.
ભવસ્ત્વં દેવનામ્નાસિ ઇત્યુક્તઃ સો ઽરુદત્પુનઃ
‘દેવોમાં તું ભવ નામે ઓળખાય છે,’ એમ કહેવામાં આવ્યું, પણ તે ફરી રડ્યો.
તૃતીયં દેહિ મે નામ ઇત્યુક્તઃ સો ઽબ્રવીત્પુનઃ
‘મને તૃતીય નામ આપો,’ એમ તે ફરી બોલ્યો.
કિં રોદિષીતિ તં બ્રહ્મા રુદન્તં પ્રત્યુવાચ હ
‘તું કેમ રડે છે?’ બ્રહ્માએ રડતા તેને કહ્યું.
ઈશાનો દેવનામ્નાસિ ઇત્યુક્તઃ સો ઽરુદત્પુનઃ
‘દેવોમાં તું ઈશાન નામે ઓળખાય છે,’ એમ કહેવામાં આવ્યું, પણ તે ફરી રડ્યો.
પઞ્ચમં નામ દેહીતિ પ્રત્યુવાચ સ્વયંભુવમ્
‘મને પાંચમું નામ આપો,’ એમ તેણે સ્વયંભૂને જવાબ આપ્યો.
કિં રોદિષીતિ તં બ્રહ્મા રુદન્તં પુનરબ્રવીત્
‘તું કેમ રડે છે?’ બ્રહ્માએ ફરી રડતા તેને કહ્યું.
ભીમસ્ત્વં દેવ નામ્નાસિ ઇત્યુક્તઃ સો ઽરુદત્પુનઃ
‘દેવોમાં તું ભીમ નામે ઓળખાય છે,’ એમ કહેવામાં આવ્યું, પણ તે ફરી રડ્યો.
સપ્તમં દેહિ મે નામ ઇત્યુક્તઃ પ્રત્યુવાચ હ
‘મને સાતમું નામ આપો,’ એમ તેણે કહ્યું, અને જવાબ મળ્યો.