દાશ્વાન્પ્રખ્યાતવીર્ય્યૌજા વિશાલા યેન નિર્મિતા
દાશ્વાન, જે પોતાની શક્તિ અને પરાક્રમ માટે પ્રસિદ્ધ હતા, તેમણે વિશાળા નગરની સ્થાપના કરી.
સુચન્દ્ર ઇતિ વિખ્યાતો હેમચન્દ્રાદનન્તરઃ
સુચંદ્ર નામે પ્રસિદ્ધ રાજા, હેમચંદ્ર પછી આવ્યા.
ધૂમ્રાશ્વતનયો વિદ્વાન્સૃંજયઃ સમપદ્યત
ધૂમ્રાશ્વના વિદ્વાન પુત્રનું નામ સૃંજય હતું.
કૃશાશ્વઃ સહદેવસ્ય પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ
સહદેવના પુત્ર કૃશાશ્વ અત્યંત ધર્મનિષ્ઠ હતા.
સોમદત્તસ્ય રાજર્ષેઃ સુતો ઽભૂજ્જનમેજયઃ
રાજર્ષિ સોમદત્તના પુત્ર જનમેજય હતા.
તૃણબિન્દુપ્રભાવેણ સર્વે વૈશાલકા નૃપાઃ
તૃણબિંદુના પ્રભાવથી બધા વૈશાલક રાજાઓ શક્તિશાળી બન્યા.
શર્યાતેર્મિથુનં ત્વાસીદાનર્ત્તો નામ વિશ્રુતઃ
શર્યાતિના બે સંતાન હતા, જેમાં આનંદ નામે પુત્ર ખૂબ પ્રસિદ્ધ થયો.
આનર્ત્તસ્ય તુ દાયાદો રેવો નામ સુવીર્યવાન્
આનંદના વારસદાર રેવા, પોતાની મહાન શક્તિ માટે જાણીતા થયા.
રેવસ્ય રૈવતઃ પુત્રઃ કકુદ્મી નામ ધાર્મિકઃ
રેવતના પુત્ર કકુદ્મી નામે ધર્મી પુરુષ હતો.
કન્યયા સહ શ્રુત્વા ચ ગાન્ધર્વં બ્રહ્મણોંઽતિકે
પોતાની દીકરી સાથે તેણે બ્રહ્માના દરબારમાં ગાંધર્વ સંગીત સાંભળ્યું.
આજગામ યુવા ચૈવ સ્વાં પુરીં યાદવૈર્વૃતામ્
પછી, તે હજુ યુવાન હતો ત્યારે, પોતાની યાદવોથી ઘેરાયેલી નગરીમાં પાછો ફર્યો.
ભોજવૃષ્ણ્યન્ધકૈર્ગુપ્તાં વસુદેવપુરોગમૈઃ
એ નગરીને ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધકોએ, અને તેમના આગેવાન વસુદેવએ રક્ષી હતી.
દત્ત્વા જગામ શિખરં મેરોસ્તપસિ સંસ્થિતઃ
પોતાની દીકરીનું વિવાહ આપીને, તે મેરુ પર્વતની ચોટી પર તપ માટે ગયો.
તાં કથામૃષયઃ શ્રુત્વા પપ્રચ્છુક્તદનન્તરમ્
એ વાર્તા સાંભળ્યા પછી ઋષિઓએ તેને વધુ પ્રશ્નો પૂછ્યા.
એતચ્છુશ્રૂષમાણાન્નો ગાન્ધર્વં વદ ચૈવ હિ
અમે ઉત્સુક છીએ, તો કૃપા કરીને અમને ગાંધર્વ સંગીત વિશે પણ કહો.
ન ચ રોગઃ પ્રભવતિ બ્રહ્મલોકં ગતસ્ય હ
જે બ્રહ્માના લોકે પહોંચી જાય છે, તેને કોઈ રોગ લાગતો નથી.
તતો ઽહં સંપ્રવક્ષ્યામિ યાથાતથ્યેન સુવ્રતાઃ
માટે, હે શુભવ્રતો, હવે હું તમને આ વાત સાચી રીતે સમજાવીશ.
તાનાશ્ચૈકોનપઞ્ચાશદિત્યેત્સ્વરમણ્ડલમ્
આવા એકાવન સ્વર છે, જેને સ્વરમંડળ કહે છે.
ધૈવતશ્ચાપિ વિજ્ઞેયસ્તથા ચાપિ નિષાદકઃ
એમાં ધૈવત અને નિષાદ નામના સ્વરો પણ ઓળખવા યોગ્ય છે.
સૌવીરા મધ્યમા ગ્રામા હરિણાશ્ચ તથૈવ ચ
સૌવીર, મધ્યમ, ગ્રામ અને હરિણ નામના સ્વરો પણ તેમાં આવે છે.
નગ્નિં ચ પૌષા વૈ દેવ દૃષ્ટ્વા કાઞ્ચ યથાક્રમઃ
નગ્નિ, પૌષ અને કાંચા સ્વરો પણ યોગ્ય ક્રમમાં જાણી લેવા.
ઉત્તરં મન્દ્રા રજની તથા વાચોન્નરાયતાઃ
ઉત્તર દિશાનો મન્દ્રા, રજની અને ઉણ્નરાયત સ્વરો પણ છે.
ગાન્ધારગ્રામિકા શ્યામા કીર્તિમાના નિબોધત
ગાંધાર, ગ્રામિક અને શ્યામા નામના પ્રસિદ્ધ સ્વરો પણ જાણો.
યવરાતસૂયસ્તુ ષષ્ઠવત્તુ સુવર્મકમ્
યવરાતસૂય છઠ્ઠો છે અને સુવર્મક પણ આવેછે.
નાગયક્ષાશ્રયં વિદ્વાન્ તદ્ગોત્તરતથૈવ ચ
જ્ઞાની લોકો નાગ અને યક્ષ આધારિત સ્વરો અને પછીના સ્વરો પણ જાણે છે.
સૂર્યકાન્તધરેણ્યૈવ સંતકોકિલવિશ્રુતઃ
સૂર્યકાંત, ધરેણ્ય અને પ્રસિદ્ધ સંતકોકિલ સ્વરો પણ તેમાં આવે છે.
સાવિત્રમર્ધસાવિત્રં સર્વતોભદ્રમેવ ચ
સાવિત્રી અને અર્ધ-સાવિત્રી, તેમજ સર્વતોભદ્ર પણ છે.
અલંબુષેસેષ્ટમથો વિષ્ણુવૈણવરાવુભૌ
અલંબુષા બહુ માન્ય છે, અને વિષ્ણુ તથા વૈણવ પણ છે.
હતોત્સૃષ્ટો વિજાનીત સ્કન્ધં તુ પ્રિયમેવ ચ
જે જ્યારે નાશ પામે અને છોડવામાં આવે, તે સ્કંધ ખાસ પ્રિય ગણાય છે.
અલંબુસેષ્ટસ્ય તથા નારદપ્રિય એવ ચ
અલંબુષા પણ એ જ રીતે માન્ય છે અને નારદને પણ પ્રિય છે.