વસિષ્ઠવચનાચ્ચાસીત્પ્રતિષ્ઠાને મહાદ્યુતિઃ
વશિષ્ઠના આજ્ઞાથી પ્રતિષ્ઠાનમાં એક મહાન તેજસ્વી સ્થાપિત થયો.
માનવઃ સ તુ સુદ્યમ્નઃ સ્ત્રીભાવમગમત્કથમ્
પણ એ મનુપુત્ર સુદ્યુમ્ન સ્ત્રીરૂપે કેમ થયો?
ઇલાવૃતં સમાજગ્મુર્દદૃશુર્વૃષભધ્વજમ્
તેઓ ઇલાવૃતમાં ગયા અને વૃષભધ્વજને જોયા.
પ્રતિજગ્મુસ્તતઃ સર્વે વ્રીડિતાભૂચ્છિવાપ્યથ
પછી બધા પાછા ફર્યા; શિવજી પણ શરમાઈ ગયા.
ઇમં મમાશ્રમં દેવ યઃ પુમાન્સં પ્રવેક્ષ્યતિ
હે દેવ, જે પુરુષ મારા આ આશ્રમમાં પ્રવેશ કરશે—
તત્ર સર્વાણિ ભૂતાનિ પિશાચાઃ પશવશ્ચ યે
ત્યાં રહેલા બધા જીવ, ભૂતપ્રેત અને પશુઓ—
ઉમાવનં પ્રવિષ્ટસ્તુ સ રાજા મૃગયાં ગતઃ
તે રાજા ઉમાના વનમાં પ્રવેશી શિકાર કરવા ગયો.
મહાદેવપ્રસાદાચ્ચ માનવત્વમવાપ્તવાન્
મહાદેવની કૃપાથી તેને ફરી મનુષ્યત્વ પ્રાપ્ત થયું.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે મધ્યમભાગે વાયુપ્રોક્તે વૈવસ્વતમનોઃ સૃષ્ટિર્નામ ષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણના મધ્યભાગમાં વાયુવચન દ્વારા 'વૈવસ્વત મનુની સર્જના' નામે સાઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
પૃષધ્રો હિંસયિત્વા તુ ગુરોર્ગાં નિશિ તત્ક્ષયે
પૃષધ્રાએ રાત્રે પોતાના ગુરુની ગાયને મારી નાખી હતી.
કરૂષસ્ય તુ કારૂષાઃ ક્ષત્ત્રિયા યુદ્ધદુર્મદાઃ
કરુષ દેશના કારૂષ વંશના ક્ષત્રિયો યુદ્ધમાં અત્યંત પરાક્રમી હતા.
નાભાગો દિષ્ટપુત્રસ્તુ વિદ્વાનાસીદ્ભલન્દનઃ
નાભાગ, જે દૈવથી પ્રાપ્ત પુત્ર હતા, ભલ વંશના જ્ઞાની સંતાન હતા.
પ્રાંશોરેકો ઽભવત્પુત્રઃ પ્રજાપતિસમો નૃપઃ
પ્રાંશુને એક જ પુત્ર થયો, જે પ્રજાપતિ જેટલો મહાન રાજા બન્યો.
વિવાદો ઽત્ર મહાનાસીત્સંવર્ત્તસ્ય બૃહસ્પતેઃ
સંવર્ત અને બૃહસ્પતિ વચ્ચે ત્યાં મોટો વિવાદ થયો.
સંવર્ત્તેન તતે યજ્ઞે ચુકોપ સ ભૃશં તદા
એ સમયે સંવર્ત યજ્ઞ સમયે ખૂબ જ ગુસ્સે થયા.
મરુત્તશ્ચક્રવર્ત્તી સ નરિષ્યન્તમવાસવાન્
મરુત્ત નામના ચક્રવર્તી રાજાએ નરિષ્યંત માટે યજ્ઞ કર્યો.
તસ્ય પુત્રસ્તુ વિજ્ઞાતો રાજાસીદ્રાષ્ટ્રવર્દ્ધનઃ
મરુત્તના પુત્ર રાષ્ટ્રવર્ધન જાણીતા રાજા થયા.
કેવલસ્ય પુત્રસ્તુ બન્ધુમાન્કેવલાત્મજઃ
કેવલના પોતાના પુત્રનું નામ બંધુમાન હતું.
બુધો વેગવતઃ પુત્રસ્તૃણબિન્દુર્બુધાત્મજઃ
વેગવતના પુત્ર બુધથી તૃણબિંદુ જન્મ્યા.
કન્યા તુ તસ્યેડવિડામાતા વિશ્રવસો હિ સા
તેણીની પુત્રી ઇડવિડા, વિશ્વાસુની માતા હતી.
દાશ્વાન્પ્રખ્યાતવીર્ય્યૌજા વિશાલા યેન નિર્મિતા
દાશ્વાન, જે પોતાની શક્તિ અને પરાક્રમ માટે પ્રસિદ્ધ હતા, તેમણે વિશાળા નગરની સ્થાપના કરી.
સુચન્દ્ર ઇતિ વિખ્યાતો હેમચન્દ્રાદનન્તરઃ
સુચંદ્ર નામે પ્રસિદ્ધ રાજા, હેમચંદ્ર પછી આવ્યા.
ધૂમ્રાશ્વતનયો વિદ્વાન્સૃંજયઃ સમપદ્યત
ધૂમ્રાશ્વના વિદ્વાન પુત્રનું નામ સૃંજય હતું.
કૃશાશ્વઃ સહદેવસ્ય પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ
સહદેવના પુત્ર કૃશાશ્વ અત્યંત ધર્મનિષ્ઠ હતા.
સોમદત્તસ્ય રાજર્ષેઃ સુતો ઽભૂજ્જનમેજયઃ
રાજર્ષિ સોમદત્તના પુત્ર જનમેજય હતા.
તૃણબિન્દુપ્રભાવેણ સર્વે વૈશાલકા નૃપાઃ
તૃણબિંદુના પ્રભાવથી બધા વૈશાલક રાજાઓ શક્તિશાળી બન્યા.
શર્યાતેર્મિથુનં ત્વાસીદાનર્ત્તો નામ વિશ્રુતઃ
શર્યાતિના બે સંતાન હતા, જેમાં આનંદ નામે પુત્ર ખૂબ પ્રસિદ્ધ થયો.
આનર્ત્તસ્ય તુ દાયાદો રેવો નામ સુવીર્યવાન્
આનંદના વારસદાર રેવા, પોતાની મહાન શક્તિ માટે જાણીતા થયા.
રેવસ્ય રૈવતઃ પુત્રઃ કકુદ્મી નામ ધાર્મિકઃ
રેવતના પુત્ર કકુદ્મી નામે ધર્મી પુરુષ હતો.
કન્યયા સહ શ્રુત્વા ચ ગાન્ધર્વં બ્રહ્મણોંઽતિકે
પોતાની દીકરી સાથે તેણે બ્રહ્માના દરબારમાં ગાંધર્વ સંગીત સાંભળ્યું.