તતો યમો યમી ચૈવ યમજૌ સંબભૂવતુઃ
પછી યમ અને યમી, એ બંને જોડીના જન્મ્યા.
અસહન્તી સ્વકાં છાયાં સવર્ણાં નિર્મમે પુનઃ
પોતાની છાયાને સહન ન કરી શકી અને સમાન રૂપાવાળી બીજી એક રચી.
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રયતા ભૂત્વા પુનઃ સંજ્ઞામભાષત
હાથ જોડીને અને ભક્તિપૂર્વક, તેણે ફરી સંજ્ઞાને કહ્યું.
અહં યાસ્યાપિ ભદ્રં તે સ્વમેવ ભવનં પિતુઃ
હું હવે મારા પિતાના ઘરે જઇશ, તારો કલ્યાણ થાય.
ઇમૌ ચ બાલકૌ મહ્યં કન્યા ચ વરવર્ણિની
આ બે પુત્રો મારા છે અને સુંદર કન્યા પણ મારી જ છે.
ઇમૌ ચ બાલકૌ મહ્યં તથેત્યુક્તા તથા ચ સા
આ બે પુત્રો મારા છે, એમ તેણે કહ્યું અને એમ જ થયું.
પિતા તામાગતાં દૃષ્ટ્વા ક્રુદ્ધઃ સંજ્ઞામથાબ્રવીત્
પિતાએ તેને આવતી જોઈ, ગુસ્સાથી સંજ્ઞાને કહ્યું.
અગમદ્વડવા ભૂત્વાચ્છાદ્ય રૂપમનિન્દિતા
અનિન્દ્ય રૂપ છુપાવી, તે ઘોડીની આકૃતિ ધારણ કરીને ચાલી ગઈ.
દ્વિતીયાયાં તુ સંજ્ઞાયાં સંજ્ઞેયમિતિ ચિન્ત્ય તામ્
બીજી વાર સંજ્ઞા તરીકે ઓળખાવાની હતી — એવું વિચારાયું હતું.
પૂર્વજસ્ય મનોસ્તુલ્યૌ સાદૃશ્યેન તુ તૌ પ્રભૂ
એ બંને પહેલાં જન્મેલા મનુ જેવી જ સમાનતા ધરાવતા હતા, હે મહાનુભાવો.
શ્રુતશ્રવા મનુસ્તાભ્યાં સાવર્ણિર્વૈ ભવિષ્યતિ
એ બંનેમાંથી શ્રુતશ્રવા અને મનુથી, ભાવિ સમયમાં સાવર્ણિ જન્મશે.
મનુરેવાભવત્સો ઽપિ સાવર્ણિરિતિ ચોચ્યતે
એ પુત્ર પણ મનુ થયો અને સાવર્ણિ તરીકે ઓળખાય છે.
ચકારાભ્યધિકં સ્નેહં ત તથા પૂર્વજેષુ વૈ
એણે પહેલાં જન્મેલા સંતાનો કરતાં વધુ પ્રેમ બતાવ્યો.
બહુશો જલ્પમાનસ્તુ સાપત્ન્યાદતિદુઃખિતઃ
સહપત્ની સાથે વારંવાર વાત કરતાં, એ અત્યંત દુઃખી થયો.
યદા સંતર્જયામાસ ચ્છાયાં વૈવસ્વતો યમઃ
જ્યારે યમ, વૈવસ્વતનો પુત્ર, છાયાને ધમકાવતો હતો,
યદા તર્જયસે ઽકસ્માત્પિતૃભાર્યાં યશસ્વિનીમ્
જ્યારે તું અકારણે, પિતાની વિખ્યાત પત્નીને ધમકાવે છે,
યમસ્તુ તેન શાપેન ભૃશં પીડિતમાનસઃ
યમ એ શાપથી મનમાં ખૂબ જ પીડાયેલો હતો.
ભૃશં શાપભયોદ્વિગ્નઃ સંજ્ઞાવાક્યૈર્વિનિર્જિતઃ
શાપના ભયથી ખૂબ જ ગભરાયેલો, એ સંજ્ઞાના વચનોથી જીતાઈ ગયો.
બાલ્યાદ્વા યદિ વા મોહાત્તદ્ભવાન્ક્ષન્તુમર્હતિ
બાળપણ કે મોહને કારણે, એણે જે કર્યું તેને માફ કરવું જોઈએ.
તવ પ્રસાદો નસ્ત્રાતુમેતસ્માન્મહતો ભયાત્
માત્ર તારો કૃપા અમને આ મોટા ભયમાંથી બચાવી શકે છે.
અસંશયં પુત્ર મહદ્ભવિષ્યત્યત્ર કારણમ્
નિઃસંદેહ, બેટા, આ માટે મોટું કારણ છે.
ન શક્યમેતન્મિથ્ય તુ કર્ત્તું માતુર્વચસ્તવ
માતાના વચનો ખોટા પાડવું શક્ય નથી.
તતઃ પાદં મહાપ્રાજ્ઞ પુનઃ સાંપ્રાપ્સ્યસે સુખમ્
એથી, હે મહાબુદ્ધિ, તું ફરીથી આનંદપૂર્વક તારો પગ મેળવી લેશે.
શાપસ્ય પરિહારેણ ત્વં ચ ત્રાતો ભવિષ્યસિ
શાપ દૂર થતાં, તું પણ સુરક્ષિત રહીશ.
તુલ્યેષ્વભ્યધિકસ્નેહ એકસ્મિન્ક્રિયતે ત્વયા
સમાનોમાંથી તું એક પર વધારે પ્રેમ કરે છે.
આત્મના સ સમાધાય યોગાત્તત્ત્વમપશ્યત
એણે યોગથી મન એકાગ્ર કરીને, પોતે જ સત્યને જાણી લીધું.
સા તત્સર્વં યથા તત્ત્વમાચચક્ષે વિવસ્વતઃ
તેણીએ જે કંઈ હતું તે બધું વિવસ્વાનને સાચી રીતે સમજાવ્યું.
ત્વષ્ટા તુ તં યથાન્યાયમર્ચયિત્વા વિભાવસુમ્
તવષ્ટાએ યોગ્ય રીતે તેજસ્વી દેવતાની પૂજા કરી.
તવાતિતેજસા યુક્તમિદં રૂપં ન શોભતે
તમારા અતિશય તેજથી ભરેલું આ રૂપ યોગ્ય લાગતું નથી.
દ્રક્ષ્યતે તાં ભવનદ્ય સ્વાં ભાર્યાં શુભચારિણીમ્
આજે તમે તમારી સદાચારવાળી પત્નીને જોઈ શકશો.