તતઃ પ્રભૃતિ લોકેષુ સાગરાખ્યામવાપ્તવાન્
ત્યાંથી દુનિયામાં તેને 'સમુદ્ર' નામ મળ્યું.
રામસ્ય કાર્ત્તવીર્યસ્ય સગરસ્ય મહીપતેઃ
રામ, કાર્તવીર્ય અને સગર – એ ધરતીના રાજાઓ હતા.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્ત મધ્યમભાગે તૃતીય ઉપાદ્ધાતપાદે ઽષ્ટપઞ્ચશત્તમો ઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણના મધ્યભાગના તૃતીય ઉપાધ્યાયનો અડપચાસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
પરં શુશ્રૂષયા ભૂયઃ પપ્રચ્છુસ્તદનન્તરમ્
પછી, વધુ શ્રદ્ધાથી સાંભળવા તેઓએ ફરીથી પ્રશ્ન કર્યો.
સ્થિતિં ચૈષાં પ્રભાવં ચ બ્રૂહિ નઃ પરિપૃચ્છતામ્
અમને પૂછનારને, તેમનું સ્થાન અને શક્તિ કહો.
શૃણ્વતામુત્તરાખ્યાને ઋષીણાં વાક્ય કોવિદઃ
ઉત્તર દિશાની વાર્તા સાંભળતા ઋષિઓને, વાણીમાં nipuṇa એ કહ્યું—
બ્રુવતો મે નિબોધંશ્ચ ઋષિરાહ યથા મમ
હવે હું કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળો, કેમ કે ઋષિએ જે કહ્યું તે મેં સાંભળ્યું છે.
સ્થિતિં ચૈષાં પ્રભાવં ચ ક્રમતો મે નિબોધત
હવે હું તમને ક્રમશઃ તેમનું સ્થાન અને તેમની શક્તિ કહું છું, સાંભળો.
તસ્યાઃ પુત્રૌ કલિર્વૈદ્યઃ સ્તુતા ચ સુરસુંદરી
તેણાં પુત્રો કળી, વૈદ્ય અને પ્રસિદ્ધ સુરસુંદરી હતા.
વૈદ્યપુત્રૌ ઘૃણિશ્ચૈવ મુનિશ્ચૈવ મહાબલૌ
વૈદ્યના પુત્રો ઘૃણી અને મુનિ, બંને મહાબળવાન હતા.
ભક્ષ્યિત્વા તાવન્યોન્યં વિનાશં સમવાપ્નુતઃ
એ બંનેએ એકબીજાને ખાઈને અંત પામ્યો.
સ્મૃતા હિંસા કલેર્ભાર્યા શ્રેષ્ઠા યા નિકૃતસ્મૃતિઃ
હિંસા, જે કળીની પત્ની તરીકે જાણીતી છે, શ્રેષ્ઠ અને કપટભરી માનવામાં આવે છે.
નાકે વિઘ્નશ્ચ વિખ્યાતો ભદ્રમોવિધમસ્તથા
આકાશમાં વિઘ્નનું નામ પ્રસિદ્ધ છે, તેમ જ ભદ્રમોવિધમ અને બીજા પણ જાણીતા છે.
ભદ્રમશ્ચૈકહસ્તો ઽભૂદ્વિધમશ્ચૈકપાત્સ્મૃતઃ
ભદ્રમસ એક હાથવાળો હતો અને વિધમ એક પગવાળો તરીકે ઓળખાય છે.
રેવતી વિધમસ્યાપિ તયોઃ પુત્રાઃ સહસ્રશઃ
વિધમની પત્ની રેવતી હતી અને તેમના હજારો પુત્રો હતા.
રાક્ષસાસ્તુ મહાવીર્યાઃ સંધ્યાદ્વયવિચારિમઃ
મહાન શૂરવીર રાક્ષસો સંધ્યા અને વિસંધ્યાના સંતાન કહેવાય છે.
ગ્રહસ્તે રાક્ષસાઃ સર્વે બાલાનાં તુ વિશેષતઃ
બધા રાક્ષસો ગ્રહોના વશમાં છે, ખાસ કરીને બાળકો પર તેમનો વધુ પ્રભાવ છે.
બૃહસ્પતેર્યા ભગિની વરસ્ત્રી બ્રહ્મચારિણી
બૃહસ્પતિની બહેન એક ઉત્તમ અને બ્રહ્મચારી સ્ત્રી હતી.
પ્રભાસસ્ય તુ સા ભાર્યા વસૂનામષ્ટમસ્ય ચ
તે પ્રભાસ, અષ્ટમ વસુની પત્ની બની.
ત્વષ્ટા વિરાજો રૂપાણિ ધર્મપૌત્ર ઉદારધીઃ
તવષ્ટા ધર્મના પૌત્ર વિરાજનો પુત્ર હતો, જે રૂપોમાં નિપુણ અને ઉદારમન હતો.
યઃસર્વેષાં વિમાનાનિ દેવતાનાં ચકાર હ
તે જ દેવતાઓના બધા વિમાન બનાવનાર હતો.
પ્રહ્રાદી વિશ્રુતા તસ્ય પત્ની ત્વષ્ટુર્વિરોચના
તવષ્ટાની પત્ની પ્રસિદ્ધ અને વિખ્યાત પ્રહલાદી, જેને વિરોચના પણ કહે છે.
દેવાચાર્યસ્ય મહતો વિશ્વરૂપસ્ય ધીમતઃ
મહાન અને વિદ્વાન દેવાચાર્ય વિશ્વરૂપની
સુરેણુરિતિ વિખ્યાતા સ્વસા તસ્ય યવીયસી
તેની નાની બહેન સુરેણુ નામે જાણીતી હતી.
પ્રાસૂત સા મહાભાગં મનું જ્યેષ્ઠં વિવસ્વતઃ
તેણે વિવસ્વતના જ્યેષ્ઠ પુત્ર, મહાભાગી મનુને જન્મ આપ્યો.
સા તુ ગત્વા કુરૂન્દેવી વડવા રૂપધારિણી
એ દેવી ઘોડાની આકૃતિ ધારણ કરીને કુરુઓ પાસે ગઈ.
પ્રાસૂત સા મહાભાગ ત્વન્તરિક્ષે ઽશ્વિનૌ કિલ
ત્યાં, તે મહાભાગ્યવતી દેવીએ આકાશમાં અશ્વિનીકુમારોને જન્મ આપ્યો.
કસ્માન્માર્ત્તણ્ડ ઇત્યેષ વિવસ્વાનુદિતો બુધૈઃ
વિવસ્વત ઉગ્યો ન હોય ત્યારે તેને બુદ્ધિમાનો માર્દંડા કેમ કહે છે?
એતદ્વેદિતુમિચ્છામો સર્વં નો બ્રૂહિ પૃચ્છતામ્
આ બધું જાણવાની અમારી ઇચ્છા છે; કૃપા કરીને અમને બધું કહો.
ગર્ભવધં ભ્રાન્તઃ કશ્યપો વિદ્રુતો ભવેત્
કશ્યપે ગર્ભહિંસા કરી અને પછી ભટકતો રહ્યો.