કૃતકૃત્યા ભૃશં રામમાશિષા સમપૂજયન્
કાર્યસિદ્ધિ પછી, તેમણે રામનું આશીર્વાદથી સન્માન કર્યું.
ગતે મુનિવરે રામે દેશાત્તસ્માન્નિજાશ્રમમ્
મહાન મુનિ રામ ત્યાંથી ગયા પછી, તેઓ પોતાના આશ્રમમાં પાછા ફર્યા.
પરિચઙ્ક્રમ્ય તાં ભૂમિં યત્નેન મહાતાન્વિતાઃ
મહાન ગુણોથી યુક્ત, તેમણે એ ભૂમિને કાળજીપૂર્વક ફર્યા.
નિત્યત્વા ત્સર્વદેવાનામધિષ્ઠાનતયા તથા
તેની શાશ્વતતા કારણે, તે સર્વ દેવતાઓનું નિવાસસ્થાન છે.
અપિ રુદ્રપ્રભાવેમ પ્રાયાન્નાત્યન્તવિપ્લવમ્
ભલે રુદ્રની શક્તિથી પણ પૂર્ણ વિનાશ થયો નહોતો.
એતદ્ધિ દેવસામર્થ્યમચિન્ત્યં નૃપસત્તમ
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, દેવતાઓની આ અવિચલ શક્તિ છે.
દક્ષિણોત્તરતો રાજનયોજનાનાં ચતુઃશતમ્
હે રાજન, દક્ષિણ અને ઉત્તર તરફ તે ચારસો યોજન જેટલું હતું.
કૃતં રામેણ મહતા ન તુ સજ્જં મહદ્ધનુઃ
આ મહાન કાર્ય રામે કર્યું, પણ મોટું ધનુષ તૈયાર નહોતું.
યસ્ય પુત્રૈરયં ખણ્ડો ભારતો ઽબ્ધૌ નિપતિતઃ
જેનાં પુત્રોએ આ ખંડ, હે ભારત, સમુદ્રમાં પાડી દીધો હતો.
રામેણાભૂત્પુનઃ સૃષ્ટં યોજનાનાં તુ ષટ્શતમ્
રામે ફરીથી છસો યોજનનું સર્જન કર્યું.
તતઃ પ્રભૃતિ લોકેષુ સાગરાખ્યામવાપ્તવાન્
ત્યાંથી દુનિયામાં તેને 'સમુદ્ર' નામ મળ્યું.
રામસ્ય કાર્ત્તવીર્યસ્ય સગરસ્ય મહીપતેઃ
રામ, કાર્તવીર્ય અને સગર – એ ધરતીના રાજાઓ હતા.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્ત મધ્યમભાગે તૃતીય ઉપાદ્ધાતપાદે ઽષ્ટપઞ્ચશત્તમો ઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણના મધ્યભાગના તૃતીય ઉપાધ્યાયનો અડપચાસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
પરં શુશ્રૂષયા ભૂયઃ પપ્રચ્છુસ્તદનન્તરમ્
પછી, વધુ શ્રદ્ધાથી સાંભળવા તેઓએ ફરીથી પ્રશ્ન કર્યો.
સ્થિતિં ચૈષાં પ્રભાવં ચ બ્રૂહિ નઃ પરિપૃચ્છતામ્
અમને પૂછનારને, તેમનું સ્થાન અને શક્તિ કહો.
શૃણ્વતામુત્તરાખ્યાને ઋષીણાં વાક્ય કોવિદઃ
ઉત્તર દિશાની વાર્તા સાંભળતા ઋષિઓને, વાણીમાં nipuṇa એ કહ્યું—
બ્રુવતો મે નિબોધંશ્ચ ઋષિરાહ યથા મમ
હવે હું કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળો, કેમ કે ઋષિએ જે કહ્યું તે મેં સાંભળ્યું છે.
સ્થિતિં ચૈષાં પ્રભાવં ચ ક્રમતો મે નિબોધત
હવે હું તમને ક્રમશઃ તેમનું સ્થાન અને તેમની શક્તિ કહું છું, સાંભળો.
તસ્યાઃ પુત્રૌ કલિર્વૈદ્યઃ સ્તુતા ચ સુરસુંદરી
તેણાં પુત્રો કળી, વૈદ્ય અને પ્રસિદ્ધ સુરસુંદરી હતા.
વૈદ્યપુત્રૌ ઘૃણિશ્ચૈવ મુનિશ્ચૈવ મહાબલૌ
વૈદ્યના પુત્રો ઘૃણી અને મુનિ, બંને મહાબળવાન હતા.
ભક્ષ્યિત્વા તાવન્યોન્યં વિનાશં સમવાપ્નુતઃ
એ બંનેએ એકબીજાને ખાઈને અંત પામ્યો.
સ્મૃતા હિંસા કલેર્ભાર્યા શ્રેષ્ઠા યા નિકૃતસ્મૃતિઃ
હિંસા, જે કળીની પત્ની તરીકે જાણીતી છે, શ્રેષ્ઠ અને કપટભરી માનવામાં આવે છે.
નાકે વિઘ્નશ્ચ વિખ્યાતો ભદ્રમોવિધમસ્તથા
આકાશમાં વિઘ્નનું નામ પ્રસિદ્ધ છે, તેમ જ ભદ્રમોવિધમ અને બીજા પણ જાણીતા છે.
ભદ્રમશ્ચૈકહસ્તો ઽભૂદ્વિધમશ્ચૈકપાત્સ્મૃતઃ
ભદ્રમસ એક હાથવાળો હતો અને વિધમ એક પગવાળો તરીકે ઓળખાય છે.
રેવતી વિધમસ્યાપિ તયોઃ પુત્રાઃ સહસ્રશઃ
વિધમની પત્ની રેવતી હતી અને તેમના હજારો પુત્રો હતા.
રાક્ષસાસ્તુ મહાવીર્યાઃ સંધ્યાદ્વયવિચારિમઃ
મહાન શૂરવીર રાક્ષસો સંધ્યા અને વિસંધ્યાના સંતાન કહેવાય છે.
ગ્રહસ્તે રાક્ષસાઃ સર્વે બાલાનાં તુ વિશેષતઃ
બધા રાક્ષસો ગ્રહોના વશમાં છે, ખાસ કરીને બાળકો પર તેમનો વધુ પ્રભાવ છે.
બૃહસ્પતેર્યા ભગિની વરસ્ત્રી બ્રહ્મચારિણી
બૃહસ્પતિની બહેન એક ઉત્તમ અને બ્રહ્મચારી સ્ત્રી હતી.
પ્રભાસસ્ય તુ સા ભાર્યા વસૂનામષ્ટમસ્ય ચ
તે પ્રભાસ, અષ્ટમ વસુની પત્ની બની.
ત્વષ્ટા વિરાજો રૂપાણિ ધર્મપૌત્ર ઉદારધીઃ
તવષ્ટા ધર્મના પૌત્ર વિરાજનો પુત્ર હતો, જે રૂપોમાં નિપુણ અને ઉદારમન હતો.