વસંતિ તસ્મિન્યે તે હિ સિદ્ધિં પ્રાપ્સ્યન્ત્યભીપ્સિતામ્
જે લોકો ત્યાં વસે છે, તેઓને ઇચ્છિત સિદ્ધિ મળી જાય છે.
અન્યસ્માત્કોટિગુણિતં ભવેત્તસ્મિન્ફલં નૃપ
રાજા, ત્યાં મળતું ફળ બીજે ક્યાંય કરતાં કરોડો ગણી વધારે છે.
મહતા તપસા યુક્તા મુનયસ્તન્નિવાસિનઃ
ત્યાં મહાન ઋષિઓ કઠિન તપસ્યા સાથે રહે છે.
વસંતસ્તત્ર તે સર્વે સંપ્રધાર્ય પરસ્પરમ્
તેઓ બધાએ ત્યાં એકબીજા સાથે વિચારવિમર્શ કરી રહે છે.
અગસ્ત્યપીતતોયે ઽબ્ધૌ પરિતો રાજનન્દનૈઃ
અગસ્ત્યે પી વાળેલા સાગરના આસપાસ રાજકુમારો સાથે,
ભૂભાગેષુ તથાન્યેષુ પુરગ્રમાકરાદિષુ
અને અન્ય પ્રદેશોમાં પણ—શહેરો, ગામડાં અને ખાણોમાં,
કિમકાર્ષુર્મુનિશ્રેષ્ઠ જનાસ્તન્નિલયાસ્તતઃ
મુનિશ્રેષ્ઠ, ત્યાં રહેતા લોકોએ પછી શું કર્યું?
કેન વાપિ પ્રકારેણ બ્રહ્મન્નેતદ્વદસ્વ મે
બ્રહ્મન, કઈ રીતે કે કયા ઉપાયથી એમ થયું? મને કહો.
અનૂપેષુ પ્રદેશેષુ નાશિતેષુ દુરાત્મભિઃ
જ્યાં દુષ્ટ લોકોએ બગાડેલા અને જળવાયુ પ્રદેશો હતા,
તત્રૈવ ચાવસન્કૃચ્છ્રાત્કેચિત્ક્ષેત્રનિવાસિનઃ
ત્યાં પણ, કેટલાક ખેતરમાં રહેતા લોકોએ કઠિનાઈ સહન કરી રહી.
બભૂવ ભુવિધર્માત્મા દિલીપ ઇતિ વિશ્રુતઃ
પૃથ્વી પર ધર્મપ્રાણ અને વિખ્યાત દલીપ નામનો રાજા હતો.
વનં જગામ મેધાવી તપસે ધૃતમાનસઃ
તે બુદ્ધિશાળી રાજાએ તપ માટે મન એકાગ્ર કરી વનમાં ગયો.
પાલયામાસ ધર્મેણ વિજિત્ય સકલાનરીન્
તેણે ધર્મથી રાજ ચલાવ્યું અને બધા દુશ્મનોને જીત્યા.
સર્વધર્માર્થકુશલઃ શ્રીમાનમિતવિક્રમઃ
તે બધા ધર્મ અને અર્થમાં નિપુણ, વૈભવી અને મર્યાદિત પરાક્રમી હતો.
સ ચાપિ પાલયન્નુર્વીં સમ્યગ્વિહતકણ્ટકામ્
તે રાજાએ પણ પૃથ્વીમાંથી બધાં દુઃખદાયક અવરોધ દૂર કરી સારી રીતે શાસન કર્યું.
સ શુશ્રાવાત્મનઃ પૂર્વં પૂર્વજાનાં મહીપતિઃ
એ મહારાજાએ પોતાના પૂર્વજોની જૂની વાતો સાંભળી હતી.
બ્રહ્મદણ્ડહતાન્સર્વાન્પિતઞ્છ્રુત્વાતિદુઃખિતઃ
બ્રહ્માના શ્રાપથી બધા મૃત્યુ પામ્યા એ સાંભળી તે ખૂબ દુઃખી થયો.
સ મન્ત્રિપ્રવરે રાજ્યં વિન્યસ્ય તપસે વનમ્
તેણે રાજ્ય મુખ્ય મંત્રીને સોંપી તપ માટે વનમાં ગયો.
તપસા મહાતા પૂર્વમાયુષે કમલોદ્ભવમ્
પહેલાંના સમયમાં મહાન તપસ્યાથી, કમળમાંથી જન્મેલા માટે લાંબું આયુષ્ય મેળવાયું હતું.
તતો ગઙ્ગાં મહારાજ સમારાધ્ય પ્રસાદ્ય ચ
પછી, મહારાજા, તેણે ગંગાજીને ભક્તિપૂર્વક પૂજી અને પ્રસન્ન કરી.
તતસ્તાં શિરસા ધર્ત્તુ તપસાઽરાધયચ્છિવમ્
ત્યારબાદ, તેણે ગંગાજીને પોતાના માથા પર ધારણ કરી અને તપસ્યાથી શિવજીની આરાધના કરી.
મેરોર્મૂર્ધ્નસ્તતો ગઙ્ગાં પતં તી શિરસાત્મનઃ
પછી, મેરુ પર્વતની ચોટી પરથી ગંગા ઉતરી અને આત્મસંયમીના માથા પર પડી.
સા તચ્છિરઃ સમાસાદ્ય મહાવેગપ્રવાહિની
તે ગંગા, જોરદાર પ્રવાહ સાથે, એ માથા સુધી પહોંચી.
ચુલકોદકવચ્છંભોર્વિલીનાં શિરસિ પ્રભોઃ
શંભુ ભગવાનના માથા પર, પાણીની બૂંદ જેવી, ગંગા લય થઈ ગઈ.
સ તાં શર્વપ્રસાદેન લબ્ધ્વા તુ ભુવમાગતામ્
શર્વના કૃપાથી, તેણે ધરતી પર આવી રહેલી ગંગાને પ્રાપ્ત કરી.
સઽનુવ્રજન્તી રાજાનં રાજર્ષેર્યજતઃ પથિ
ગંગા રાજર્ષિ દ્વારા યજ્ઞના માર્ગે જતા રાજાને અનુસરી રહી હતી.
સ તુ રાજઋષિઃ ક્રુદ્ધો યજ્ઞવાટે ઽખિલે તયા
પણ એ રાજર્ષિ, ગુસ્સામાં, યજ્ઞસ્થળમાં ગંગા સાથે હતા.
અતન્દ્રિતો વર્ષશતં શુશ્રૂષિતવા સ તં પુનઃ
પછી, તેણે નિરંતર એકસો વર્ષ સુધી તેની સેવા કરી.
ઉષિત્વા સુચિરં તસ્યનિસૃતા જઠરાદ્યતઃ
લાંબા સમય સુધી ત્યાં રહી, પછી ગંગા તેના પેટમાંથી બહાર આવી.
ભગીરથાનુગા ભૂત્વા તત્પિતૄણામશેષતઃ
ભગીરથને અનુસરતી થઈ, ગંગાએ તેના પિતૃઓને સંપૂર્ણ તૃપ્ત કર્યા.