બ્રહ્મક્ષત્ત્રસભામધ્યે શનૈરિદમભાષત
બ્રાહ્મણો અને ક્ષત્રિયોની સભામાં, તેણે ધીમે ધીમે આ શબ્દો કહ્યા.
પતિતાઃ પાપકર્માણો નિરયે શાશ્વતીઃ સમાઃ
જેઓએ પાપના કામ કર્યા છે, તેઓ અનંત સમય સુધી નરકમાં પડ્યા છે.
ત્વદાયત્તમશેષં મે શ્રેયો ઽમુત્ર પરત્ર ચ
મારું બધું કલ્યાણ, અહીં પણ અને પરલોકમાં પણ, તારા પર જ આધાર રાખે છે.
તુરગાનયનાર્થાય યત્નેન મહાતાન્વિતઃ
ઘોડા લાવવા માટે તેણે ખૂબ મહેનતથી પ્રયત્ન કર્યો.
આદાય તુરગં વત્સ શીઘ્રમાગન્તુમર્હસિ
બાળક, ઘોડો લઈ જા અને વહેલી પરત આવજે.
તથેત્યુક્ત્વા મહાબુદ્ધિઃ પ્રયયૌ કપિલાન્તિકમ્
'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે' એમ કહી, તે વિદ્વાન કપિલ પાસે ગયો.
પ્રશ્રયાવનતો ભૂત્વા શનૈરિદમુવાચ હ
વિનમ્ર અને નમ્ર થઈને, તેણે ધીમે ધીમે આ શબ્દો કહ્યા.
કોપં ચ સંહર ક્ષિપ્રં લોકપ્રક્ષયકારકમ્
તારો ક્રોધ, જે જગતને વિનાશ તરફ લઈ જાય છે, તેને જલદી શાંત કર.
પ્રશાન્તિમુપયાહ્યાશુલોકાઃ સંતુ ગતવ્યથાઃ
જગત શાંતિ પામે અને બધાં દુઃખથી મુક્ત થાય.
યે ત્વત્ક્રોધાગ્નિનિર્દગ્ધાસ્તત્સંતતિમવેહિ મામ્
પણ જે લોકો તારા ક્રોધની અગ્નિથી ભસ્મ થયાં છે, તેમને મારા વંશજ જ જાણ.
સો ઽહં તસ્ય નિયોગેન ત્વત્પ્રસાદાભિકાઙ્ક્ષયા
હું તેમના આદેશથી અને તારો આશીર્વાદ મેળવવાની ઇચ્છાથી આવું કર્યું છે.
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા યોગીન્દ્રપ્રવરો મુનિઃ
આવી વાતો સાંભળી, યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા મુનિએ
સ્વાગતં ભવતો વત્સ દિષ્ટ્યા ચ ત્વમિહાગતઃ
"આપનું સ્વાગત છે, વત્સ. શુભ સંજોગે તમે અહીં આવ્યા છો."
અધિક્ષિપ્તો ઽસ્ય યજ્ઞો ઽપિ પ્રાગતઃ સંપ્રવર્ત્તતામ્
"અડધે અટકેલો યજ્ઞ પણ હવે ફરી શરૂ થવા તૈયાર છે."
દાસ્યે સુદુર્લભમપિ ત્વદ્ભક્તિપરિતોષિતઃ
"તારી ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને હું દુર્લભ વસ્તુ પણ આપીશ."
પાપાનાં મરણં ત્વેષાં ન ચ શોચિતુમર્હસિ
"દુષ્ટોનું મૃત્યુ થયું છે, એ માટે તારે દુઃખ કરવું જોઈએ નહીં."
વરં દદાસિ ચેન્મહ્યં વરયે ત્વાં મહામુને
"જો તમે મને વર આપો છો, મહામુનિ, તો હું તમને જ વર રૂપે પસંદ કરું છું."
ત્વદ્રોષપાવકપ્લુષ્ટાઃ પિતરો યે મમાખિલાઃ
"મારા બધા પિતૃઓ, જેમને તમારા ક્રોધની અગ્નિએ દાઝ્યા છે—"
બ્રહ્મદણ્ડહતાનાં તુ ન હિ પિણ્ડોદકક્રિયાઃ
"બ્રહ્માના શાપથી મૃત્યુ પામેલા માટે પિંડદાન કે તર્પણની વિધિ નથી."
વિદ્યતે પિતૃસાલોક્યં ન ખલુ શ્રુતિચોદિતમ્
"એવા લોકો માટે પિતૃલોકની પ્રાપ્તિ પણ શાસ્ત્રોમાં કહેવાયેલી નથી."
વરેણાનેન ભગવન્કૃતકૃત્યો ભાવામ્યહમ્
"હે ભગવાન, આ વરથી હું પૂર્ણ થઈ જઈશ."
યેનોદ્ધારણમેતેષાં વહ્નેઃ કોપસ્ય વૈ ભવેત્
"જેના દ્વારા તેઓ ક્રોધાગ્નિમાંથી મુક્તિ પામે, એ વર આપો."
નિરયોદ્ધારણં તેષાં ત્વયા વત્સ ન શક્યતે
"વત્સ, તારા દ્વારા તેમની નરકમાંથી મુક્તિ શક્ય નથી."
કાલઃ પ્રતીક્ષ્યતાં તાવદ્યાવત્ત્વત્પૌત્રસંભવઃ
"તારા પૌત્રના જન્મ સુધી સમયની રાહ જો."
રાજા ભગીરથો નામ સર્વધર્માર્થતત્ત્વવિત્
"ભગીરથ નામનો એક રાજા, જે સર્વ ધર્મ અને અર્થના તત્ત્વ જાણે છે—"
આનેષ્યતિ દિવો ગઙ્ગાં તપસ્તપ્ત્વા મહાદ્ધ્રુવમ્
"તે મહાન તપ કરીને અવશ્ય સ્વર્ગમાંથી ગંગાને પૃથ્વી પર લાવશે."
પ્રાપ્નુવન્તિ ગતિં સ્વર્ગે ભવતઃ પિતરો ઽખિલાઃ
તમારા બધા પૂર્વજો સ્વર્ગમાં જવાની ગતિ પામે છે.
ભાગીરથીતિ લોકે ઽસ્મિન્સા વિખ્યાતિમુપૈષ્યતિ
આ જગતમાં એ ભગીરથી નામે પ્રસિદ્ધ થશે.
નિરયાદપિ સંયાતિ દેહી સ્વર્લોકમક્ષયમ્
પાપમાં પડેલો મનુષ્ય પણ અવિનાશી સ્વર્ગલોકને પામે છે.
પિતામહાય ચૈવૈનમશ્વં સંપ્રતિપાદય
હવે આ ઘોડો તમારા પિતામહને અર્પણ કરો.