સૃષ્ટ્વાસૌ ભગવાન્દેવઃ પર્જન્યમિતિવિશ્રુતમ્
આ બધું સર્જ્યા પછી, પરજન્ય નામે પ્રસિદ્ધ ભગવાને,
ઉચ્ચાવચાનિ ભૂતાનિ ગાત્રેભ્યસ્તસ્ય જજ્ઞિરે
તેમના અંગોથી વિવિધ રૂપના, ઊંચા અને નીચા, જીવો જન્મ્યા.
સૃષ્ટ્વા ચતુષ્ટયં પૂર્વં દેવર્ષિપિતૃમાનવાન્
પ્રથમ, તેમણે ચાર જાત: દેવ, ઋષિ, પિતૃ અને માનવ સર્જ્યા.
સૃષ્ટ્વા યક્ષપિશાચાંશ્ચ ગન્ધર્વપ્સરસસ્તદા
પછી તેમણે યક્ષ, પિશાચ, તેમજ ગંધર્વ અને અપ્સરા સર્જ્યા.
અવ્યયં ચ વ્યયં ચૈવ દ્વયં સ્થાવરજઙ્ગમમ્
તેમણે અવિનાશી અને વિનાશી, સ્થાવર અને જંગમ બંને પ્રકારના જીવ સર્જ્યા.
તાન્યેવ પ્રતિપદ્યન્તે સૃજ્યમાનાઃ પુનઃપુનઃ
આ જીવો વારંવાર સર્જાતા, એ જ સ્વરૂપમાં પાછા આવે છે.
તદ્ભાવિતાઃ પ્રપદ્યન્તે તસ્માત્તત્તસ્ય રોચતે
એ સ્વભાવથી સંકળાયેલા, એ જને પામે છે; તેથી એ તેમને ગમે છે.
વિનિયોગં ચ ભૂતાનાં ધાતૈવ વ્યદધાત્સ્વયમ્
સર્જનહાર ભગવાને પોતે જ જીવોની ફરજો નક્કી કરી.
દૈવમિત્યપરે વિપ્રાઃ સ્વભાવં ભૂતચિન્તકાઃ
કેટલાક વિદ્વાન તેને દૈવી કહે છે; જીવોના ચિંતક તેને સ્વભાવ કહે છે.
ન ચૈવ તુ પૃથગ્ભાવમધિકેન તતો વિદુઃ
પણ એથી અલગ કોઈ સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ તેઓ જાણતા નથી.
સ્વકર્મવિષયં બ્રૂયુઃ સત્ત્વસ્થાઃ સમદર્શિનઃ
સત્સ્વભાવ અને સમદૃષ્ટિ ધરાવતા લોકો માત્ર પોતાના કર્મક્ષેત્રની વાત કરે છે.
વેદશબ્દેભ્ય એવાદૌ નિર્મમે સ મહેશ્વરઃ
શરૂઆતમાં મહેશ્વરે વેદના શબ્દોમાંથી સર્જન કર્યું.
શર્વર્યન્તે પ્રસૂતાનાં પુનસ્તેભ્યો દધાત્યજઃ
રાતના અંતે, અજ જન્મેલા બધાને ફરીથી ફરજ આપે છે.
પઞ્ચ કર્તૄન્ હિ સ તદા મનસા વ્યસૃજત્પ્રભુઃ
પછી, ભગવાને પોતાના મનથી પાંચ સર્જનહાર બનાવ્યા.
ઔષધીઃ પ્રતિસંધત્તે રુદ્રઃ ક્ષીણઃ પુનઃ પુનઃ
રુદ્ર, જ્યારે થાકે છે, ત્યારે ઔષધિઓ ફરી ફરી પુનઃસ્થાપિત કરે છે.
ત્રિભિરેવ કપાલૈસ્તુ ત્ર્યંબકૈરોષધીક્ષયે
ત્રયંબક, માત્ર ત્રણ કપાળથી, ઔષધિઓના નાશ પછી તેમને ફરીથી ઊભી કરે છે.
ગાયત્રીં ચૈવ ત્રિષ્ટુપ્ ચ જગતી ચૈવ તાઃ સ્મૃતાઃ
આ છંદો ગાયત્રી, તૃષ્ટુપ અને જગતી તરીકે ઓળખાય છે.
તાભિરેકત્વભૂતા ભિસ્ત્રિવિધાભિઃ સ્વવીર્યતઃ
આ ત્રણ રૂપો એકરૂપ બની, પોતાની શક્તિથી, તે કાર્ય કરે છે.
ત્ર્યંબકઃ સ પુરોડાશસ્તેનેહ ત્ર્યંબકઃસ્મૃતઃ
ત્રયંબક એ યજ્ઞમાં પકવાતી પૌરાણિક પકવાન છે, તેથી અહીં તેને ત્રયંબક કહેવામાં આવે છે.
આકૃતિઃ સુરુચે રૂપં રુચિઃ શ્રદ્ધાકરઃ સ્મૃતઃ
રૂપને આકૃતિ કહે છે, સુંદરતાને સુરુચિ કહે છે, તેજને રુચિ કહે છે; અને તે શ્રદ્ધા પ્રેરક તરીકે ઓળખાય છે.
અથાસ્ય સૃજતઃ સર્ગં પ્રજાનાં પરિવૃદ્ધયે
પછી, જ્યારે તે સર્જન કરી રહ્યો હતો, પ્રજાઓની વૃદ્ધિ માટે
તતઃ સ વિદધે બુદ્ધિમર્થનિશ્ચયગા મિનીમ્
ત્યારે તેણે બુદ્ધિ ઉત્પન્ન કરી, જે હેતુ નિર્ધારણમાં મદદ કરે છે.
રજઃ સત્ત્વં પરિત્યજ્ય વર્તમાનાં સ્વકર્મતઃ
રજ અને સત્વ ત્યાગી, તેણે પોતાના કર્મ અનુસાર વર્તન કર્યું.
તમશ્ચ વ્યનુદત્પશ્ચાદ્ રજસાતુ સમાવૃણોત્
પછી, તેણે અંધકાર દૂર કર્યો અને રજથી પોતાને ઢાંક્યો.
અધર્માચરણા ત્તસ્ય હિંસા શોકો વ્યજાયત
અધર્મના વર્તનથી તેના અંદર હિંસા અને દુઃખ જન્મ્યા.
તતઃ સ ભગવાનાસીત્ પ્રીતશ્ચૈતં હિ શિશ્રિયે
પછી એ ભગવંત પ્રસન્ન થયા અને તેને પોતાની તરીકે સ્વીકારી.
નારી પરમકલ્યાણી સર્વભૂતમનોહરા
એ સ્ત્રી સર્વોત્તમ સુંદરતા ધરાવતી, સર્વ જીવોને આકર્ષતી હતી.
શતરૂપેતિ સા પ્રોક્તા સા પ્રોક્તૈવ પુનઃ પુનઃ
તેને શતરૂપા કહેવામાં આવે છે, અને એ નામ વારંવાર લેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયાયાં યથા તુભ્યં ત્રેતામધ્યે મહાત્મનઃ
પ્રક્રિયામાં, જેમ ત્રેતાયુગના મધ્યમાં તને થયું હતું, એ રીતે
તતો ઽન્યાન્માનસાન્પુત્રાનાત્મનઃ સદૃશો ઽસૃજત
પછી તેણે પોતાના જેવી અન્ય માનસપુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા.