પ્રજાસુ કશ્ચિલ્લુબ્ધો વા કૃપણો વાપિ નાભવત્
લોકોમાં કોઈ લોભી કે દુઃખી નહોતો.
ગુરુષુ પ્રણતા નિત્યં સદ્વિદ્યાવ્યસનાદૃતાઃ
લોકો હંમેશા પોતાના ગુરુને વંદન કરતા અને સાચી વિદ્યા પ્રત્યે લગાવ ધરાવતા.
નિસર્ગાત્ખલસંસર્ગવિરતા ધર્મતત્પરાઃ
લોકો સ્વભાવથી જ દુષ્ટ લોકોની સંગતથી દૂર રહેતા અને ધર્મમાં તત્પર રહેતા.
એવં સુબાહુતન્યે સ્વપ્રતાપાર્જિતાં મહીમ્
આ રીતે સુબાહુ અને અન્યોએ પોતાની શક્તિથી ધરતી પર રાજ કર્યું.
શાલિભૂયિષ્ઠસસ્યાઢ્યા સદૈવ સકલા મહી
સંપૂર્ણ ધરતી હંમેશા ધાન્યથી, ખાસ કરીને ધાનથી, સમૃદ્ધ હતી.
બભૂવ નૃપશાર્દૂલે તસ્મિન્ રાજ્યાનિ શાસતિ
એ રાજાશાર્દૂલ રાજા રાજ કરતો હતો ત્યારે રાજ્યમાં આવું સુખદાયક સ્થિતિ હતી.
સંવિષ્ટૈર્મણિવિષ્ટરેષુ નિતરામધ્યાસ્યમાનામરૈઃ શક્રસ્યેવ વિરાજતે દિવિ સભા રત્નપ્રભોદ્ભાસિતા
મણિથી શોભતા આસન પર દેવતાઓ વચ્ચે બેઠેલી સભા, રત્નોની તેજસ્વી ઝાંખીથી, સ્વર્ગમાં ઇન્દ્રની સભા જેવી જ શોભતી હતી.
દ્રષ્ટું કાઙ્ક્ષિતરાજકાઃ સતનયાવિજ્ઞાપયન્તો મુહુર્દ્વાસ્થૈરેવ નરેશ્વરાય સુચિરં વત્સ્યન્તમન્તઃપુરે
રાજાને જોવા ઇચ્છુક રાજાઓ અને તેમના પુત્રો વારંવાર દ્વારપાળોને વિનંતી કરતા, જ્યારે નરેશ્વર લાંબા સમય સુધી આંતરમહેલમાં રહેતો.
કિણીકૃતૌ વિરાજેતે ચરણૌ તસ્ય ભૂભુજઃ
એ ધરતીના રાજાના પગ પાયલથી શોભતા હતા.
રત્નૈર્ભાતિ સભા તસ્ય ગુહા સોમે રવી યથા
એ રાજાની સભા રત્નોથી તેજસ્વી હતી, જેમ ગુફામાં ચાંદો અને સૂર્ય પ્રકાશે છે તેમ.
અનન્યશાસનામુર્વીમન્વશાસદરિન્દમઃ
શત્રુવિજયી રાજાએ ધરતી પર બીજું કોઈ શાસન રહેવા દીધું નહોતું.
ન ચાપપાત મુત્ પુત્રમુખાલોકનજૃંભિતા
પુત્રના અભાવે કે તેના મુખના દર્શન માટે કોઈ દુઃખ નહોતું.
અહો કષ્ટમપુત્રો ઽહમસ્મિન્વંશે ધ્રુવં તુ યત્
હાય! આ વંશમાં હું પુત્રવિહોણો છું એ ખરેખર દુઃખદ છે.
નિરયાદપિ સત્પુત્રે સંજાતે પિતરઃ કિલ
જ્યારે સારો પુત્ર જન્મે છે ત્યારે પિતાઓ નરકથી પણ છુટકારો પામે છે એવું કહેવાય છે.
મહતા સુકૃતેનાપિ સંપ્રાપ્તસ્ય દિવં કિલ
મોટા પુણ્યથી મેળવેલા સ્વર્ગ પછી પણ,
પિતા તુ લોકમુભયોઃ સ્વર્લોકં તત્પિતામહાઃ
પિતા તો બંને લોકને પામે છે અને પિતામહો સ્વર્ગને પ્રાપ્ત કરે છે.
અનપત્યતયાહં તુ પુત્રિણાં યા ભવેદ્ગતિઃ
પણ હું તો સંતાન વિના છું, તેથી પુત્રવંતોને જે ગતિ મળે છે, એ મને મળતી નથી.
પદાદૈન્દ્રાત્કિલાભિન્નમૃદ્ધં રાજ્યમખણ્ડિતમ્
ઇન્દ્રના રાજ્યથી જુદું, સમૃદ્ધ અને અખંડિત રાજ્ય,
ઇદં મત્પૂર્વજૈરેવ સિંહાસનમધિષ્ઠિતમ્
આ જ સિંહાસન મારા પૂર્વજો દ્વારા સુશોભિત થયું હતું.
તસ્માદૌર્વાશ્રમમહં ગત્વા તં મુનિપુઙ્ગવમ્
એથી હું ઔર્વ ઋષિનું આશ્રમ શોધી, એ મહાન મુનિ પાસે ગયો.
ગત્વા તસ્મૈ ત્વપુત્રત્વં વિનિવેદ્ય મહાત્મને
ત્યાં જઈને મેં એ મહાત્માને મારી સંતાનહીનતા જણાવી.
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય મનસા સગરોરાજસત્તમઃ
આ રીતે મનમાં વિચાર કરીને, સગરે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા,
સ મન્ત્રિપ્રવરે રાજ્યં પ્રતિષ્ઠાપ્ય તતો વનમ્
એણે પોતાનું રાજ્ય શ્રેષ્ઠ મંત્રીને સોંપી, પછી વનમાં ગયો.
જગામ રથઘોષેણ મેઘનાદાતિશઙ્કિભિઃ
એ રથના ઘોંઘાટ સાથે, જે મેઘના ગર્જનાથી પણ વધારે લાગતો હતો, વનમાં ગયો.
પ્રિયાભ્યાં દર્શયન્રાજન્સારઙ્ગાંસ્તિમિતેક્ષણાન્
પદ્મ જેવી આંખો ધરાવતી પોતાની પ્રિય રાણીઓને બતાવતો,
વૃક્ષાન્પુષ્પફલોપેતાન્વિલોક્ય મુદિતો ઽભવત્
પુષ્પ અને ફળોથી ભરેલા વૃક્ષો જોઈને, રાજા આનંદિત થયો.
સુસ્નિગ્ધપલ્લવચ્છાયૈરભિતઃ સંભૃતં નગૈઃ
નરમ અને ચમકદાર પાંદડાની છાંયાથી ઘેરાયેલા પર્વતોની વચ્ચે,
શ્રોત્રાભિરામજનકૈસ્સંઘુષ્ટં સર્વતોદિશમ્
ચારે બાજુથી કાનને આનંદ આપતા મધુર અવાજોથી ભરેલું હતું.
પ્રસૂનસ્તબકાનમ્રબલ્લરીવેલ્લિતદ્રુમમ્
વાળાં પડેલા પુષ્પગુચ્છોથી ઝૂકી રહેલા વૃક્ષો સાથે,
ઉન્મત્તશિખિસારઙ્ગકૂજત્પક્ષિગણાન્વિતમ્
ઉલ્લાસિત મોર અને હરણો, તેમજ કૂજનારા પક્ષીઓના ઝુંડથી ભરેલું હતું.