રાજ્યં પુરીં ચાપહાય ભ્રષ્ટૈશ્વર્યા હતત્વિષઃ
પોતાનું રાજ્ય અને નગરી છોડી, શક્તિ અને તેજ ગુમાવી બેઠેલા,
અભિદ્રુત્ય નૃપાંસ્તાંસ્તુ દ્રવમાણાન્મહીપતિઃ
મહારાજાએ ભાગતા એ રાજાઓનો પીછો કર્યો.
તતસ્તાન્પ્રતિ સક્રોધઃ સગરઃ સમરે ઽરિહા
પછી દુશ્મનોને હરાવનાર સગરે ક્રોધથી યુદ્ધમાં તેમનો સામનો કર્યો.
વાય્વસ્ત્રાવૃત્તધૂમોદ્ગમપટલતમોમુષ્ટદૃષ્ટિપ્રસારા ભ્રેમુર્ભૂપૃષ્ટલોઠદ્બહુલતમરજોગૂઢમાત્રા મુહૂર્ત્તમ્
પવનાસ્ત્રથી ઉઠેલા ઘનઘોર ધૂમ્મસથી તેમની નજર ધૂંધળી થઈ ગઈ; થોડા સમય માટે ધરતી પર ભારે ધૂળના વાદળ છવાઈ ગયા.
ભીતાઃ સંત્યુક્તવસ્ત્રાયુધકવચવિભૂષાદિકા મુક્તકેશા વિસ્પષ્ટોન્મત્તભાવાન્ભૃશ તરમનુકુર્વન્ત્યગ્રતઃ શાત્રવાણામ્
ભયભીત થઈ, કપડા, હથિયાર, કવચ અને આભૂષણ ફેંકી, વાળ વિખરેલા અને પાગલ જેવા દેખાતા, તેઓ ઝડપથી સામેના દુશ્મનોની નકલ કરતા દોડ્યા.
સંક્ષુબ્ધસાગરાકારઃ કાંબોજાનભ્યવર્ત્તત
કંપતા સાગર જેવો રૂપ લઈ, તે કામ્બોજો પર તૂટી પડ્યો.
કાંબોજાસ્તાલજઙ્ઘાઃ શકયવનકિરાતાદયઃ સાકમેતે ભ્રેમુર્ભૂર્યસ્ત્રભીત્યા દિશિ દિશિ રિપવો યસ્ય પૂર્વાપરાધાઃ
કામ્બોજ, તાલ, શક, યવન, કિરાત અને અન્ય લોકો પોતાના સ્ત્રીઓ સાથે, તેના ભયથી અને ભૂતકાળના દુષ્કર્મોને યાદ કરી, ચારે બાજુ ભાગી ગયા.
દ્વિટ્સૈન્યૈઃ સમભિદ્રુતા વનભુવં સંપ્રાપ્ય તત્રાપિ તે ઽસ્તૈમિત્યં સમુપાગતા ગિરિગુહાસુપ્તોત્થિતેન દ્વિષઃ
દુશ્મન સેનાઓના પીછા કરતા, તેઓ જંગલમાં પહોંચ્યા, પણ ત્યાં પણ સુરક્ષા મળી નહીં, કારણ કે પર્વત ગુફાઓમાંથી ઉઠેલા દુશ્મનો ત્યાં પણ તેમને પકડી લીધા.
ક્રમેણ નાશયામાસ તદ્રાજ્યમરિકર્ષણઃ
આ રીતે, દુશ્મનોને હરાવનાર રાજાએ ધીરે ધીરે તેમનું રાજ્ય નાશ પામ્યું.
નિજઘાન રુષાવિષ્ટઃ પલ્હવાન્પારદાનપિ
ક્રોધથી ભરાઈ, તેણે પલ્હવ અને પારદ જાતિઓને પણ માર્યા.
દુદ્રુવુઃ સંઘશો ભીતા હતશિષ્ટાઃ સમન્તતઃ
બાકી બચેલા ડરાયેલા લોકો ટોળા ટોળા બનીને ચારે બાજુ ભાગી ગયા.
ઇત્યુચ્ચૈઃ શ્રાવયાણો યુધિ નિજચરિતં વૈરિભિર્નાગવીર્યઃ ક્ષત્રૈર્વિધ્વંસિતેજાઃ સગરનરપતિઃ સ્મારયામાસ ભૂપઃ
યુદ્ધમાં પોતાના પરાક્રમનું ઘોષણ કરી, દુશ્મનોને સંભળાવી, હાથી સમાન બળવાન અને ક્ષત્રિય દુશ્મનોને વિધ્વંસ કરનાર સગર રાજાએ અન્ય રાજાઓને યાદ અપાવ્યું.
ઇક્ષ્વાકૂણાં વસિષ્ઠં કુલગુરુમભિતઃ સપ્ત રાજ્ઞાં કલેષુ પ્રખ્યાતાઃ સંપ્રસૂતા નૃપવરરિપવઃ પારદાઃ પલ્હવાદ્યાઃ
ઇક્ષ્વાકુઓના કુળગુરુ વસિષ્ઠજીની આસપાસના સાત રાજાઓના વંશમાં, પારદ, પલ્હવ અને અન્ય પ્રસિદ્ધ દુશ્મનો જન્મ્યા હતા.
ઉપગમ્યાબ્રુવન્સર્વે કૃતાઞ્જલિપુટા નૃપાઃ
બધા રાજાઓ જોડેલા હાથથી આગળ આવી અને વંદન કરી વાત કરી.
સગરાસ્ત્રાગ્નિનિર્દગ્ધશરીરાણાં મુમૂર્ષતામ્
સગરના અસ્ત્રોથી દાઝાયેલા અને મૃત્યુના કિનારે પહોંચેલા,
તસ્માદ્ભયાદ્ધિ નિષ્ક્રાન્તા વયં જીવિતકાઙ્ક્ષિણઃ
તેણાના ભયથી, જીવતાની આશા રાખીને, અમે ત્યાંથી નીકળી ગયા.
કેવલં પ્રાણરક્ષાર્થં ત્વાં ત્વયં શરણં ગતઃ
હું માત્ર જીવ બચાવવા માટે તારી શરણે આવ્યો છું.
યસ્તં નિવર્ત્તયિત્વાસ્માન્પાલયેન્મહતો ભયાત્
જે આપણને એ મહાન ભયમાંથી બચાવે અને તેને પાછો વાળે—
તદ્વંશપૂર્વજૈર્ભૂપૈસ્ત્વતપ્રભાવશ્ચ તાદૃશઃ
એવી જ તારી શક્તિ છે, જેવી તારા વંશના પૂર્વજ રાજાઓની હતી.
ભવન્નિદેશં નાત્યેતિ વેલામિવ મહોદધિઃ
મહાસાગર જેમ પોતાની હદ કદી લાંઘતો નથી, તેમ તારો આજ્ઞાપન પણ કોઈ ઉલ્લંઘતો નથી.
તસ્માદસ્માન્મહાભાગ પરિત્રાતું ત્વમર્હસિ
એથી, મહાભાગ્યશાળી, હવે તું અમને બચાવા યોગ્ય છે.
શનૈર્વિલોકયામાસ શરણં સમુપાગતાન્
તેણે ધીરે ધીરે શરણમાં આવેલા લોકોને જોયા.
દૃષ્ટ્વા ત્વતપ્યદ્ભગવાન્સર્વભૂતાનુકંપકઃ
તેમને જોઈને, સર્વજીવો પર દયા ધરાવનાર ભગવાનનું હૃદય પગળી ગયું.
ઉજ્જીવયઞ્છનૈર્વાચા મા ભૈષ્ટેતિ મહામતિઃ
મહામતિએ મૃદુ વાણીથી કહ્યું: 'ડરશો નહીં,' અને તેમનું મનોબળ વધાર્યું.
સમયે સ્થાપયામાસ રાજ્ઞસ્તાઞ્જીવિતાર્થિનઃ
તેણે એ જીવ બચાવનારાઓને રાજાની રક્ષા હેઠળ રાખ્યા.
ગત્વા તં રાજવર્યં સ્વયમથ શનકૈઃ સાંત્વયિત્વા યથાવત્સપ્રાણાનામરીણામપગમનવિધાવભ્યનુજ્ઞાં યયાચે
પછી એ મહાન રાજા પાસે જઈ, ધીરે ધીરે યોગ્ય રીતે તેને શાંત કર્યા અને જીવતા તથા મૃત લોકોના વિદાય માટે મંજૂરી માંગી.
શ્રૌતસ્માર્ત્તવિભિન્નકર્મનિરતાન્વિપ્રૈશ્ચ દૂરોઞ્ઝિતાન્સાસૂન્કેવલમત્યજન્મૃતસમાનેકૈકશઃ પાર્થિવાન્
જે રાજાઓ વિવિધ વૈદિક તથા સ્મૃતિકર્મોમાં તત્પર હતા, બ્રાહ્મણો અને તેમના પુત્રો સાથે દૂર હાંકી દેવાયા હતા, અને જન્મમૃત્યુમાં સમાન હતા—એવાં કોઈને પણ તેણે છોડી દીધા નહોતા.
યવનાન્વિગતશ્મશ્રૂન્કાંબોજાંશ્ચબુકાન્વિતાન્
તેણે દાઢી ગુમાવેલા યવન, કાંબોજ અને શક સાથે આવેલા લોકોને પણ કદી ત્યજી દીધા નહોતા.
વેદોક્તકર્મનિર્મુક્તાન્વિપ્રૈશ્ચ પરિવર્જિતાન્
જે લોકો વૈદિક કર્મોથી મુક્ત થયા હતા અથવા બ્રાહ્મણો દ્વારા ત્યજાયા હતા, તેમને પણ તેણે છોડ્યા નહોતા.
તતસ્તે રિપવસ્તસ્ય ત્યક્તસ્વાચારલક્ષણાઃ
પછી તેના એ દુશ્મનો, જેઓ સદાચારના લક્ષણો ત્યજી ચૂક્યા હતા—