શત્રુભિર્નિર્જિતો વૃદ્ધઃ પલાયનપરો ઽ ભવત્
શત્રુઓથી હાર્યા પછી એ વૃદ્ધ ભાગવા લાગ્યા.
અન્તર્વત્ન્યા ચ તે માત્રા સહિતો વનમાવિશત્
તારી માતા ગર્ભવતી હતી ત્યારે તે બંને જંગલમાં ગયા.
શોકામર્ષસમાવિષ્ટો વૃદ્ધભાવેન ચ સ્વયમ્
તે દુઃખ અને ગુસ્સાથી ઘેરાઈ ગયો હતો અને પોતે જ વૃદ્ધ દેખાતો હતો.
અનાથ ઇવ રાજેન્દ્ર સ્વર્ગલોકમિતો ગતઃ
હે રાજા, તે અનાથ જેવો આ દુનિયાને છોડીને સ્વર્ગમાં ગયો.
ચિતામારોપયદ્ભર્તૂ રુદતી સા કલેવરમ્
પત્નીએ રડતી રડતી પોતાના પતિના શરીરને ચિતામાં મૂક્યું.
ચકારાગ્નિપ્રવેશાય સુદૃઢાં મતિમાત્મનઃ
પછી તેણે મનમાં પક્કો સંકલ્પ કર્યો કે હવે હું અગ્નિમાં પ્રવેશી જઈશ.
નિર્ગત્ય ચાશ્રમાત્તાં ચ વારયન્નિદમબ્રવીત્
આશ્રમમાંથી બહાર આવીને, તેણે તેને અટકાવીને આ રીતે કહ્યું.
પુત્રસ્તિષ્ઠતિ સર્વેષાં પ્રવરશ્ચવર્ત્તિનામ્
તમારો એક પુત્ર છે, જે બધા નેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.
તતઃ સા સર્વદુઃખાનિ નિયમ્ય ત્વન્મુખાંબુજમ્
પછી તેણે પોતાના બધા દુઃખો સંભાળી, તારા કમળ જેવા ચહેરા તરફ જોયું.
સુષાવ ચ તતઃ કાલે સા ત્વામૌર્વાશ્રમે તદા
પછી યોગ્ય સમયે, તેણે ઔર્વના આશ્રમમાં તને જન્મ આપ્યો.
ઔર્વાશ્રમે વિવૃદ્ધશ્ચ ભવાંસ્તેનાનુકંપિતઃ
તું ઔર્વના આશ્રમમાં મોટો થયો અને તેણે તારી પર દયા દર્શાવી.
એવં પ્રભાવો નૃપતિઃ કાર્ત્તવીર્યો ઽભવદ્ભુવિ
આ રીતે, રાજા કાર્તવીર્યે પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધિ પામી.
યદ્વંશજૈર્જિતો યુદ્ધે પિતા તે વનમાદિશત્
જ્યારે તે વંશજોએ યુદ્ધમાં તારા પિતાને હરાવ્યો, ત્યારે પિતાએ તને જંગલમાં જવા કહ્યું.
એતચ્ચ સર્વમાખ્યાતં વ્રતાનામુત્તમં તવ
આ બધું તને કહ્યુ છે, તારો શ્રેષ્ઠ વ્રત છે.
ન હ્યસ્ય કર્ત્તુર્નૃપતેઃ પુરુષાર્થચતુષ્ટયે
હે રાજા, આ વ્રત કરનારને મનુષ્યજીવનના ચારેય પુરુષાર્થમાં કશું અપૂરું રહેતું નથી.
જામદગ્ન્યસ્ય ચ મુને કિમન્યત્કથયામિ તે
હે મુનિ, હવે હું તને જામદગ્નિ વિશે બીજું શું કહું?
તતઃ સ સગરો રાજા કૃતાઞ્જલિપુટો મુનિમ્
પછી રાજા સગરાએ હાથ જોડીને મુનિ પાસે ગયો.
સમ્યક્તમુપદેશેન તત્રાનુજ્ઞાં પ્રયચ્છ મે
મારે યોગ્ય ઉપદેશ આપીને અહીં મંજૂરી આપો.
ઇત્યુક્તસ્તેન રાજ્ઞાતુ તથેત્યુક્ત્વા મહામુનિઃ
રાજાએ આમ કહ્યું ત્યારે મહામુનિએ 'તેમ જ થાઓ' એમ જવાબ આપ્યો.
સ દીક્ષિતો વસિષ્ઠેન સગરો રાજસત્તમઃ
પછી મહાન રાજા સગરાને વશિષ્ઠે દીક્ષા આપી.
પૂજયિત્વા જગન્નાથં વિધિના તેન પાર્થિવઃ
પછી રાજાએ વિધિપૂર્વક જગન્નાથની પૂજા કરી.
પ્રતિજ્ઞામકરોદ્રાજા વ્રતમેતદનુત્તમમ્
એ પછી રાજાએ શ્રેષ્ઠ વ્રત ધારણ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.
અથાનુજ્ઞાપ્ય રાજાનં વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ
પછી ભગવાન વશિષ્ઠે રાજાની today લઈ વિદાય લીધી.
સન્નિવર્ત્યાનુગચ્છન્તં પ્રજગામ નિજાશ્રમમ્
પછી, રાજાને પાછળથી આવતો જોઈ, વશિષ્ઠ પોતાના આશ્રમમાં પાછા ફર્યા.
અયોધ્યાયામધિવસ્ન્પાલયામાસ મેદિનીમ્
એ પછી એ અયોધ્યામાં રહીને સમગ્ર ધરતીનું શાસન કરતો રહ્યો.
વયસૈવ સ બાલો ઽભૂત્કર્મણા વૃદ્ધસંમતઃ
યુવાન વયમાં હોવા છતાં, પોતાના કાર્યોને કારણે સૌ તેને વૃદ્ધ જેવો માન આપતા.
સુદીર્ઘં નિઃશ્વસિત્યુષ્ણમુદ્વિગ્નહૃદયો ઽનિશમ્
તે રાત-દિવસ ચિંતિત હૃદયથી ઊંડા અને ગરમ ઉચ્છ્વાસ લેતો.
શોકાવિષ્ટઃ સરોષં સકલરિપુકુલોચ્છિત્તયે સત્પ્રતિજ્ઞશ્ચકે સદ્યઃ પ્રતિજ્ઞાં પરિભવમનલં સોઢુમિક્ષ્વાકુવંશ્યઃ
શોક અને ક્રોધથી વ્યાકુળ થઈ, બધા દુશ્મનોને નાશ કરવા માટે પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ ઇક્ષ્વાકુ વંશજ એ પોતાના અપમાનને સહન કર્યો.
રિપું જેતું મનશ્ચક્રે દિશશ્ચ સકલાઃ ક્રમાત્
તેના મનમાં દુશ્મનને જીતવાનો નિશ્ચય થયો અને ધીમે ધીમે બધાં દિશાઓ પર નજર કરી.
સર્વતઃ સંવૃતો રાજા નિશ્ચક્રામ પુરોત્તમાત્
બધા તરફથી ઘેરાયેલા રાજા મહાન નગરમાંથી બહાર નીકળ્યા.