તત્રાપિ પર્વતવરે તપશ્ચર્તું સમારભત્
ત્યાં પણ એ શ્રેષ્ઠ પર્વત પર તેણે તપ શરૂ કર્યું.
યયુર્યથાગતં સર્વે મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ
બધા સત્યવ્રતી મુનિઓ જેમ આવ્યા હતા તેમ જ પરત ગયા.
તપો મહત્સમાસ્થાય તત્રૈવ ન્યવસત્સુખી
મહાન તપ આરંભી, ત્યાં આનંદથી નિવાસ કર્યો.
સર્વદુઃખપ્રશાન્ત્યર્થં મારીચાનુમતેન તુ
મારીચાની સંમતિથી, સર્વ દુઃખ નિવૃત્તિ માટે.
ચચાર ધરણી સમ્યક્ દુખૈર્ઃમુક્તાભવચ્ચ સા
પૃથ્વી યોગ્ય રીતે ચાલવા લાગી અને તેના દુઃખોમાંથી મુક્ત થઈ ગઈ.
યસ્મિઞ્શ્રુતે નરઃ સર્વપાતકૈર્વિપ્રમુચ્યતે
જે કોઈ આ સાંભળે છે, તે બધા પાપોથી છૂટકારો પામે છે.
પ્રસંગાત્કથિતઃ સમ્યઙ્નાતિસંક્ષેપવિસ્તરઃ
આ પ્રસંગને કારણે આ કથા ન તો બહુ ટૂંકમાં અને ન તો વધારે વિસ્તૃત રીતે, પણ યોગ્ય રીતે કહી છે.
ન તાદૃશઃ પુમાત્કશ્ચિદ્ભાવી ભૂતાથવા શ્રુતઃ
આવો પુરુષ ન તો ક્યારેય થયો છે, ન થશે, અને ન સાંભળવામાં આવ્યો છે.
યત્પુરા સો ઽગમન્મુક્તિં રણે રામેણ ઘાતિતઃ
કેટલાય વર્ષો પહેલાં, રામે યુદ્ધમાં તેને મારો ત્યારે તેને મોક્ષ મળ્યો હતો.
પુત્રસ્તસ્ય મહાબાહુસ્તાલજઙ્ઘો ઽભવન્નૃપ
તેનો પુત્ર, બલવાન તાળજંઘ, રાજા બન્યો.
તાલજઙ્ઘાભિધા યેષાં વીતિહોત્રો ઽગ્રજો ઽભવત્
તાળજંઘ નામના લોકોમાં, વીતિહોત્ર સૌથી મોટો હતો.
કાલં મહાન્તમવસદ્ધિમાદ્રિવાનગહ્વરે
તે લાંબા સમય સુધી પર્વતની ગુફામાં રહ્યો.
તાલજઙ્ઘો ઽપતદ્ભૂમૌ મૂર્છિતો ગાઢવેદનઃ
તાળજંઘ ભારે પીડામાં બેભાન થઈ જમીન પર પડી ગયો.
રથમારોપ્ય વેગેન પલાયનપરો ઽભવત્
તે રથ પર ચડી ઝડપથી ભાગવા લાગ્યો.
કૃચ્છ્રં મહાન્તમાસાદ્ય શાકમૂલફલાશનઃ
મોટી મુશ્કેલી આવી ત્યારે તે શાક, મૂળ અને ફળ ખાઈને જીવતો રહ્યો.
જાલજઙ્ઘઃ સ્વકં રાજ્યં સપુત્રઃ પ્રત્યપદ્યત
જાલજંઘે પોતાના પુત્ર સાથે પોતાનું રાજ્ય પાછું મેળવ્યું.
વસંસ્તદા નિજં રાજ્યમાપાલયદરિન્દમઃ
પછી એ શત્રુવિનાશક પોતાના રાજ્યમાં રહીને શાસન કરતો રહ્યો.
અભ્યાયયૌ મહારાજ તાલજઙ્ઘઃ પુરં તવ
હે મહારાજ, તાળજંઘે તમારું શહેર આવરી લીધું.
રુરોદાભ્યેત્ય નગરીમયોધ્યાં સ મહીપતિઃ
એ મહારાજ અયોધ્યા શહેરમાં પહોંચીને રડવા લાગ્યા.
યુયુધે તૈર્નૃપૈઃ સર્વૈર્વૃદ્ધો ઽપિ તરુણો યથા
ભલે વૃદ્ધ હતો, છતાં એ બધા રાજાઓ સાથે યુવાનની જેમ લડ્યો.
શત્રુભિર્નિર્જિતો વૃદ્ધઃ પલાયનપરો ઽ ભવત્
શત્રુઓથી હાર્યા પછી એ વૃદ્ધ ભાગવા લાગ્યા.
અન્તર્વત્ન્યા ચ તે માત્રા સહિતો વનમાવિશત્
તારી માતા ગર્ભવતી હતી ત્યારે તે બંને જંગલમાં ગયા.
શોકામર્ષસમાવિષ્ટો વૃદ્ધભાવેન ચ સ્વયમ્
તે દુઃખ અને ગુસ્સાથી ઘેરાઈ ગયો હતો અને પોતે જ વૃદ્ધ દેખાતો હતો.
અનાથ ઇવ રાજેન્દ્ર સ્વર્ગલોકમિતો ગતઃ
હે રાજા, તે અનાથ જેવો આ દુનિયાને છોડીને સ્વર્ગમાં ગયો.
ચિતામારોપયદ્ભર્તૂ રુદતી સા કલેવરમ્
પત્નીએ રડતી રડતી પોતાના પતિના શરીરને ચિતામાં મૂક્યું.
ચકારાગ્નિપ્રવેશાય સુદૃઢાં મતિમાત્મનઃ
પછી તેણે મનમાં પક્કો સંકલ્પ કર્યો કે હવે હું અગ્નિમાં પ્રવેશી જઈશ.
નિર્ગત્ય ચાશ્રમાત્તાં ચ વારયન્નિદમબ્રવીત્
આશ્રમમાંથી બહાર આવીને, તેણે તેને અટકાવીને આ રીતે કહ્યું.
પુત્રસ્તિષ્ઠતિ સર્વેષાં પ્રવરશ્ચવર્ત્તિનામ્
તમારો એક પુત્ર છે, જે બધા નેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.
તતઃ સા સર્વદુઃખાનિ નિયમ્ય ત્વન્મુખાંબુજમ્
પછી તેણે પોતાના બધા દુઃખો સંભાળી, તારા કમળ જેવા ચહેરા તરફ જોયું.
સુષાવ ચ તતઃ કાલે સા ત્વામૌર્વાશ્રમે તદા
પછી યોગ્ય સમયે, તેણે ઔર્વના આશ્રમમાં તને જન્મ આપ્યો.