ઉદૈરયદ્ભાર્ગવો ઽસ્ત્રં કાલાગ્નિસદૃશપ્રભમ્
ભાર્ગવે એવો અસ્ત્ર છોડ્યો જે પ્રલયાગ્નિ જેવું તેજ ધરાવતું હતું.
પુરીં સહસ્ત્યશ્વનરાં સ દદાહાસ્ત્રપાવકઃ
તે અસ્ત્રની અગ્નિએ શહેરને હાથી, ઘોડા અને માનવો સહિત ભસ્મ કરી નાખ્યું.
જીવનાય જગામાશુ વીતિહોત્રો ભયાતુરઃ
જીવતા રહેવા માટે ભયભીત વીતિહોત્ર ઝડપથી ત્યાંથી નીકળી ગયો.
પ્રાશયાનો ઽખિલાન્ લોકાન્ સાક્ષાત્કાલ ઇવાન્તકઃ
તે બધા લોકોએ ભક્ષી લીધા, જાણે દેખાતો મૃત્યુ સ્વયં આવી ગયો હોય.
જગામરથઘોષેણ કંપયન્નિવ મેદિનીમ્
તે રથના ગર્જનાથી આગળ વધ્યો, જાણે પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠી હોય.
મહેન્દ્રાદ્રિં યયૌ રામસ્તપસે ધતમાનસઃ
રામે મનમાં તપ માટે ધ્યેય રાખીને મહેન્દ્ર પર્વત તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.
પ્રત્યેત્ય ભૂયસ્તદ્ધત્યૈ બદ્ધદીક્ષો ધૃતવ્રતઃ
પછી ફરીથી તેમના વિનાશ માટે, દૃઢ સંકલ્પથી પ્રતિજ્ઞા કરીને પાછો આવ્યો.
નિજઘાન પુનર્ભૂમૌ રાજ્ઞ શતસહસ્રશઃ
પૃથ્વી પર ફરી એકવાર, તેણે લાખો રાજાઓને સંહાર્યા.
ષટ્ચતુષ્ટયવર્ષાન્તં તપસ્તેપે પુનશ્ચ સઃ
તેને ચોવીસ વર્ષ સુધી ફરી તપ કર્યું.
જઘાન ભૂમૌ નિઃશેષં સાક્ષાત્કાલ ઇવાન્તકઃ
તેણે પૃથ્વી પર બધાનો નાશ કર્યો, જાણે દેખાતો અંતકાળ આવ્યો હોય.
નિઘ્નંશ્ચચાર પૃથિવીં વર્ષદ્વયમનારતમ્
બે વર્ષ સુધી સતત સંહાર કરતાં તે પૃથ્વી પર ફરતો રહ્યો.
ત્રિઃ સપ્તકૃત્વઃ પૃથિવી તેન નિઃક્ષત્રિયા કૃતા
તેના દ્વારા પૃથ્વી સાત વાર ત્રણ વખત ક્ષત્રિયવિહોણી બની ગઈ.
તાવદ્રામેણ તસ્માત્તુ ક્ષત્રમુત્સાદિતં ભુવિ
એ રીતે રામે પૃથ્વી પરથી ક્ષત્રિય જાતિનો નાશ કર્યો.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યમભાગે તૃતીય ઉપોદ્ધાતપાદે ભાર્ગવચરિતે ષટ્ચત્વારિંશત્ત મો ઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણના મધ્યમ ભાગના તૃતીય ઉપોધાત પાદમાં વાયુવચન મુજબ ભાર્ગવચરિતના છલીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
ષટ્સહસ્રદ્વયં રામો જીવગ્રાહં ગૃહીતવાન્
રામે બાર હજાર પુરુષોને જીવતા પકડી લીધા.
સ જગામ મહાતેજાઃ કુરુક્ષેત્રં તપોમયમ્
એ મહાપ્રભાવી રામ તપથી ભરેલા કુરુક્ષેત્ર ગયો.
સુખાવગાહતીર્થાનિ તાનિ ચક્રે સમન્તતઃ
તેને આસપાસના બધા તીર્થો સ્નાન માટે સુખદ બનાવી દીધા.
સરાંસિ તાનિ વૈ પઞ્ચ પૂરયામાસ ભાર્ગવઃ
ભાર્ગવે એ પાંચ સરોવરો પાણીથી ભર્યા.
પિતૄન્સંતર્પયામાસ યથાશાસ્ત્રમતન્દ્રિતઃ
તેને શાસ્ત્ર મુજબ અને અવિરતપણે પિતૃઓને તૃપ્ત કર્યા.
બ્રાહ્મણૈઃ સહ માતુશ્ચ તત્ર ચક્રે યથોદિતમ્
ત્યાં તેણે બ્રાહ્મણો અને પોતાની માતા સાથે મળીને વિધિ મુજબ કર્મકાંડ કર્યા.
ઉવાસાતન્દ્રિતઃ સમ્યક્ પિતૃપૂજાપરાયણઃ
તે ત્યાં નિરંતર જાગૃત અને શ્રમ વગર, પિતૃઓની પૂજામાં સંપૂર્ણ રીતે તત્પર રહ્યો.
વિહિતં જામદગ્ન્યેન કુરુક્ષેત્રે તપોવને
આ વિધિ જામદગ્ન્યે કુરુક્ષેત્રના પવિત્ર વનમાં સ્થાપી હતી.
યત્ર યક્રે ભૃગુશ્રેષ્ઠઃ પિતૄણાં તૃપ્તિમક્ષયામ્
ત્યાં ભૃગુઓમાં શ્રેષ્ઠએ યજ્ઞ કર્યો, જેના દ્વારા પિતૃઓને અખૂટ તૃપ્તિ મળી.
ભૃશમાપ્યાયિતાસ્તેન યત્ર તે પિતરો ઽખિલાઃ
ત્યાં એના દ્વારા બધા પિતૃઓને ભરપૂર સંતોષ મળ્યો.
સમન્તપઞ્ચકં નામ તીર્થં લોકે પરિશ્રુતમ્
એ પવિત્ર સ્થાન, જે જગતમાં પ્રસિદ્ધ છે, તેને સમંતપંચક કહે છે.
મર્ત્યાનાં યત્ર યાતાનામેનાંસિ નિખિલાનિ તુ
ત્યાં જતાં મરણધારી લોકોના બધા પાપો ખરેખર નાશ પામે છે.
તત્ક્ષેત્રચર્યાગમનં મર્ત્યાનામસતામિહ
એ ક્ષેત્રમાં જવું, દુષ્ટ મનુષ્યો માટે અહીં અશુભ ગણાય છે.
સમન્તપઞ્ચકં તીર્થં કુરુક્ષેત્રે ઽતિપાવનમ્
કુરુક્ષેત્રમાં સમંતપંચક તીર્થ અત્યંત પવિત્ર સ્થાન છે.
કૃતકૃત્યસ્તતો રામઃ સમ્યક્ પૂર્ણમનોરથઃ
પછી રામે પોતાના બધા કર્તવ્ય પૂર્ણ કર્યા અને મનની તમામ ઇચ્છાઓથી તૃપ્ત થયો.
તતઃ સંવત્સરસ્યાન્તે બ્રાહ્મણૈઃ સહિતો વશી
પછી વર્ષના અંતે, સંયમી રામ બ્રાહ્મણો સાથે ત્યાં ગયો.