ધ્યાનપ્રભાવેણ તતસ્તુ તસ્ય બ્રહ્માસ્ત્રયુગ્મં વિગતપ્રભાવમ્
પછી, ધ્યાનની શક્તિથી, બ્રહ્માસ્ત્રનો એ જોડી પોતાનું બળ ગુમાવી બેઠી.
સ જામદગ્ન્યો મહાતાં મહીયાન્સ્રષ્ટું તથા પાલયિતું નિહન્તુમ્
જામદગ્નિનો એ પુત્ર, મહાન શક્તિશાળી, સર્જન, રક્ષણ અને વિનાશ કરી શકતો હતો.
ધનુર્દ્ધરઃ શૂરતમો મહસ્વાન્સદગ્રણીઃ સંસદિ તથ્યવક્તા
ધનુષ્ય ધારણ કરનાર, વીરોમાં શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી, સભામાં આગેવાન અને સત્ય બોલનાર હતો.
એવં નૃલોકે પ્રથયન્સ્વભાવં સર્વાણિ કલ્યાનિ કરોતિ નિત્યમ્
એ રીતે, મનુષ્યલોકમાં પોતાનું સ્વભાવ દર્શાવી, તે હંમેશાં સર્વ શુભ કાર્યો કરતો રહે છે.
એવં સ રામઃ પ્રથિતપ્રભાવઃ પ્રશામયિત્વા તુ તદસ્ત્રયુગ્મમ્
એ રીતે, પ્રખ્યાત પરાક્રમી રામે એ અસ્ત્રયુગમને શાંત કરી દીધા.
તુણીરતઃ પત્રિયુગં ગૃહીત્વા પુઙ્ખે નિધાયાથ ધનુર્જ્યકાયામ્
પછી, તેણે તૂણિરમાંથી બે પાંખવાળા તીરો કાઢી, તેમને પાંખે મૂક્યા અને ધનુષ્યની ડોરી પર ચડાવ્યા.
સ કૃત્તકર્ણો નૃપતિર્મહાત્મા વિનિર્જિતાશેષજગત્પ્રવીરઃ
કૃત્તકર્ણ નામનો મહાન આત્માવાળો રાજા, સમગ્ર જગતના વીરોને જીતનાર હતો.
ક્ષણં ધરાધીશતનુર્વિવર્ણા ગતાનુભાવા નૃપતેર્બભૂવ
થોડા ક્ષણ માટે, ધરતીના રાજાની કાયાનો રંગ ઉડી ગયો અને બળ પણ ઘટી ગયું.
તતઃ સ રાજા નિજવીર્યવૈભવં સમસ્તલોકાધિકતાં પ્રયાતમ્
પછી એ રાજા, પોતાનું શૌર્ય અને મહિમા સર્વ લોકોથી વધારી, વિદાય પામ્યો.
દધ્યૌ પુનર્મીલિતલોચનો નૃપૌ દત્તં તમાત્રેયકુલપ્રદીપમ્
પછી, રાજાએ આંખ મીંચી ધ્યાનમાં લીધી અને આપેલા આત્રેય કુળના દીપકને સ્મરણ કર્યો.
યદાસ્ય હૃદ્યેષ મહાનુભાવો દત્તઃ પ્રયાતો ન હિ દર્શનં તદા
જ્યારે દત્ત નામના મહાન આત્માએ તેના હૃદયમાંથી વિદાય લીધી, ત્યારે તે પછી તેને દેખાયો નહીં.
સ ધ્યાયમાનો ઽપિ ન ચાજગામ દત્તો મનોગોચરમસ્ય રાજન્
રાજા, તેણે કેટલાંય ધ્યાન કર્યું છતાં દત્ત તેના મનમાં આવ્યો નહીં.
એવં યદાત્રેસ્તનયો મહાત્મા દૃષ્ટો ન ચ ધ્યાનપથે નૃપેણ
આ રીતે, જ્યારે અત્રિનો પુત્ર મહાન આત્મા રાજાને ધ્યાનમાં દેખાયો નહીં,
તં શોકમગ્નં નૃપતિં મહાત્મા રામો જગાદાખિલચિત્તદર્શી
ત્યારે સર્વના મન જાણનારા મહાત્મા રામે દુઃખમાં ડૂબેલા રાજાને કહ્યું.
યસ્તે વરાયાભવમાદિસર્ગે સ એવ ચાહં તંવ સાદનાય
જેમણે સૃષ્ટિના આરંભે તને વર્દાન આપ્યું હતું, એ હું જ છું અને હવે તારી વિનાશ માટે આવ્યો છું.
સર્વો હિ લોકઃ સ્વકૃતં ભુનક્તિ શુભાશુભં દૈવકૃતં વિપાકે
દરેક જીવ પોતે કરેલા સારા કે ખરાબ કર્મોનું ફળ, જ્યારે સમય આવે છે ત્યારે ભોગવે છે.
યત્તે સુપુણ્યં બહુજન્મસંચિતં તેનેહ દત્તસ્ય વરાર્હપાત્રમ્
તમે અનેક જન્મોમાં જે પુણ્ય એકઠું કર્યું છે, એના કારણે અહીં દત્તનું વર્દાન મેળવવા યોગ્ય બન્યા છો.
ગુરુર્વિમત્યાપકૃતસ્ત્વયા મે યતસ્તતઃ કર્ણનિકૃન્તનં તે
તમે મારા ગુરુનું અપમાન કર્યું છે, તેથી તું કાન ગુમાવશે.
ઇત્યેવમુક્ત્વા સ ભૃગુર્મહાત્મા નિયોજ્ય બાણં ચ વિકૃષ્ય ચાપમ્
આ રીતે કહીને મહાત્મા ભૃગુએ તીર તૈયાર કર્યું અને ધનુષ ખેંચ્યું.
તદ્વીક્ષ્ય કર્માસ્ય મુનેઃ સુતસ્ય સ ચાર્જુનો હૈહયવંશધર્ત્તા
મુનિના પુત્રના આ કૃત્યને જોઈને, હૈહય વંશના રાજા અર્જુને,
શૂલશક્તિગદાચક્રખઢ્ગપટ્ટિશતોમરૈઃ
શૂળ, શક્તિ, ગદા, ચક્ર, ખડગ, કટારી અને ભાલાંથી,
સ રામો લાઘવેનૈવ સંપ્રક્ષિપ્તાન્યનેન ચ
રામે ઝડપથી એ બધાં શસ્ત્રો દૂર ફેંકી દીધાં.
સ રાજા વાર્યુપસ્પૃશ્ય સસર્જાગ્નેયમુત્તમમ્
રાજાએ પાણી સ્પર્શ કરીને શ્રેષ્ઠ અગ્નિાસ્ત્ર છોડ્યું.
ગાન્ધર્વં વિદધે રાજા વાયવ્યેનાહનદ્વિભુમ્
પછી રાજાએ ગાંધર્વાસ્ત્ર ચલાવ્યું અને વાયુાસ્ત્રથી મહાનને ઘાયલ કર્યો.
દત્તેન દત્તં યચ્છૂલમવ્યર્થં મન્ત્રપૂર્વકમ્
દત્તના વર્દાનથી, મંત્રોચ્ચાર સાથે, તેણે અચૂક શૂળ છોડ્યું.
તચ્છૂલં શતસૂર્યાભમનિવાર્યં સુરાસુરૈઃ
એ શૂળ, જે સો સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી હતું, દેવો કે દાનવો પણ રોકી શક્યા નહીં.
મૂર્ધ્નિ તદ્ભાર્ગવસ્યાથ નિપપાત મહીપતે
એ શૂળ ભૃગુપુત્રના માથા પર પડ્યું, રાજન.
મૂર્ચ્છામવાપ રાજેન્દ્ર પપાત ચ હરિં સ્મરન્
રાજાએ હરિનું સ્મરણ કરતાં જ્ઞાન ગુમાવ્યું અને જમીન પર પડ્યો.
સમાજગ્મુઃ પુરસ્કૃત્ય બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાન્
તેઓ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વરને આગળ રાખીને ત્યાં પહોંચ્યા.
ભાર્ગવં જીવયામાસ સંજીવન્યા સ વિદ્યયા
એ જ જીવંત કરવાની વિદ્યા વડે તેણે ભાર્ગવને જીવંત કર્યો.