શિખામારભ્ય પાદાન્તં પુથ્કરાક્ષં દ્વિધાકરોત્
શિખા પરથી પગ સુધી રામે પુષ્કરાક્ષને બે ભાગમાં વીંધી નાખ્યો.
આશ્ચર્યં સુમાહજ્જાતં દિવિ ચૈવ દિવૌ કસામ્
આકાશમાં અને દેવોમાં એક અદ્ભુત અને મહાન ઘટના બની.
તત્સૈન્યમદહત્ક્રુદ્ધઃ પાવકો વિપિનં યથા
ગુસ્સે થઈને તેણે એ સૈન્યને એવી રીતે બાળી નાખ્યું જેમ અગ્નિ જંગલને ભસ્મ કરે.
તતસ્તતો વાજિરથેભમાનવા નિકૃત્તગાત્રાઃ શતશો નિપેતુઃ
પછી ઘોડા, હાથી અને માણસો, જેમના અંગ કપાઈ ગયા હતા, તેઓ સૈંકડો સંખ્યામાં પડી ગયા.
હા તાત માતસ્ત્વિતિ જલ્પમાંના ભસ્મીબભૂવુઃ સુવિચૂર્ણિતાસ્તદા
'હાય પિતા, હાય માતા' એમ બોલતા બોલતા, તેઓ એ સમયે પૂરેપૂરા ભસ્મ થઈ ગયા.
અનેકરાજન્યકુલં હતેશ્વરં ઇતં નવાક્ષૌહિણિકં ભૃશાતુરમ્
ઘણા રાજવંશો, જેમના રાજા મરી ગયા હતા, ચાલ્યા ગયા; નવ અક્ષૌહિણી સૈન્ય ખૂબ દુઃખી થયું.
આજગામ મહાવીર્યઃ સુવર્ણરથમાસ્થિતઃ
મહાન પરાક્રમી વીર સુવર્ણના રથ પર ચઢીને આવ્યો.
દશનલ્વપ્રમાણં ચ શતવાજિયુતં નૃપઃ
રાજાએ, દસ હજારની નાની સેના અને સો ઘોડા સાથે, દેખા દીધો.
બભૌ સ્વર્લોકમારોક્ષ્યન્દેહતિ સુકૃતી યથા
તે એ રીતે તેજસ્વી લાગતો હતો જાણે પુણ્યશાળી સ્વર્ગમાં જઈ રહ્યો હોય.
સેનાઃ સંવ્યૂહ્ય સંતસ્થુઃ સંગ્રામે પિતુરાજ્ઞયા
પિતાની આજ્ઞાથી સેનાઓ ગોઠવાઈને યુદ્ધ માટે ઊભી રહી.
કાલાન્તકયમપ્રખ્યં યોદ્ધું સમુપચક્રમે
તે કાળાન્તક જેવા ભયાનક બનીને યુદ્ધ કરવા તૈયાર થયો.
જગ્રા હ ભાર્ગવેન્દ્રસ્ય સમરે જેતુમુદ્યતઃ
તે ભર્ગવના સ્વામી સામે યુદ્ધમાં જીતવાનો સંકલ્પ કર્યો.
યથા બલાહકો વીર પર્વતોપરિ વર્ષતિ
જેમ વાદળ પર્વત પર વરસાદ વરસાવે છે, એમ...
જગ્રાહ સ્વઘનુર્દિવ્યં બાણવર્ષં તથાકરોત્
તેમણે પોતાનું દિવ્ય ધનુષ્ય પકડીને તીરોની વરસાત કરી.
ચક્રતુર્યદ્ધમતુલં તુમુલં લોમહર્ષણમ્
બન્નેએ એવો અપ્રતિમ અને ભયાનક યુદ્ધ કર્યું કે, સૌના રોમાંચ ઊભા થઈ ગયા.
વધાય ભાર્ગવેન્દ્રસ્ય સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રધૃગબલી
ભારગવના વિનાશ માટે બધા શક્તિશાળી શસ્ત્રધારી એકઠા થયા.
તતો વ્યોમ્નિ સદા સક્તે દ્વે ચાપ્ય સ્ત્રે નરાધિપ
પછી, હંમેશા આકાશમાં વ્યસ્ત, બે ધનુષ્ય અને બે અસ્ત્રો હતા, રાજા.
ત્રયો લોકાઃ સપાતાલા દૃષ્ટ્વા તન્મહદદ્ભુતમ્
ત્રણે લોકોએ અને પાતાળ સહિત સૌએ એ મહાન અને અદ્ભુત ઘટના જોઈ.
રામસ્તદા વીક્ષ્ય જગત્પ્રણાશં જગન્નિવાસોક્તમથાસ્મરત્તદા
ત્યારે રામે, જગતનો વિનાશ જોઈને, જગન્નિવાસના શબ્દો યાદ કર્યા.
ઇતિ વ્યવસ્ય પ્રભુરુગ્રતેજા નેત્રદ્વયેનાથ તદસ્ત્રયુગમમ્
એવી મજબૂત નિશ્ચય સાથે, પ્રભુએ બંને આંખે એ અસ્ત્રયુગમને જોયું.
ધ્યાનપ્રભાવેણ તતસ્તુ તસ્ય બ્રહ્માસ્ત્રયુગ્મં વિગતપ્રભાવમ્
પછી, ધ્યાનની શક્તિથી, બ્રહ્માસ્ત્રનો એ જોડી પોતાનું બળ ગુમાવી બેઠી.
સ જામદગ્ન્યો મહાતાં મહીયાન્સ્રષ્ટું તથા પાલયિતું નિહન્તુમ્
જામદગ્નિનો એ પુત્ર, મહાન શક્તિશાળી, સર્જન, રક્ષણ અને વિનાશ કરી શકતો હતો.
ધનુર્દ્ધરઃ શૂરતમો મહસ્વાન્સદગ્રણીઃ સંસદિ તથ્યવક્તા
ધનુષ્ય ધારણ કરનાર, વીરોમાં શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી, સભામાં આગેવાન અને સત્ય બોલનાર હતો.
એવં નૃલોકે પ્રથયન્સ્વભાવં સર્વાણિ કલ્યાનિ કરોતિ નિત્યમ્
એ રીતે, મનુષ્યલોકમાં પોતાનું સ્વભાવ દર્શાવી, તે હંમેશાં સર્વ શુભ કાર્યો કરતો રહે છે.
એવં સ રામઃ પ્રથિતપ્રભાવઃ પ્રશામયિત્વા તુ તદસ્ત્રયુગ્મમ્
એ રીતે, પ્રખ્યાત પરાક્રમી રામે એ અસ્ત્રયુગમને શાંત કરી દીધા.
તુણીરતઃ પત્રિયુગં ગૃહીત્વા પુઙ્ખે નિધાયાથ ધનુર્જ્યકાયામ્
પછી, તેણે તૂણિરમાંથી બે પાંખવાળા તીરો કાઢી, તેમને પાંખે મૂક્યા અને ધનુષ્યની ડોરી પર ચડાવ્યા.
સ કૃત્તકર્ણો નૃપતિર્મહાત્મા વિનિર્જિતાશેષજગત્પ્રવીરઃ
કૃત્તકર્ણ નામનો મહાન આત્માવાળો રાજા, સમગ્ર જગતના વીરોને જીતનાર હતો.
ક્ષણં ધરાધીશતનુર્વિવર્ણા ગતાનુભાવા નૃપતેર્બભૂવ
થોડા ક્ષણ માટે, ધરતીના રાજાની કાયાનો રંગ ઉડી ગયો અને બળ પણ ઘટી ગયું.
તતઃ સ રાજા નિજવીર્યવૈભવં સમસ્તલોકાધિકતાં પ્રયાતમ્
પછી એ રાજા, પોતાનું શૌર્ય અને મહિમા સર્વ લોકોથી વધારી, વિદાય પામ્યો.
દધ્યૌ પુનર્મીલિતલોચનો નૃપૌ દત્તં તમાત્રેયકુલપ્રદીપમ્
પછી, રાજાએ આંખ મીંચી ધ્યાનમાં લીધી અને આપેલા આત્રેય કુળના દીપકને સ્મરણ કર્યો.