માતર્યદિ વરો દેયસ્ત્વયા મે ભક્તવ ત્સલે
માતા, જો તમે મને કોઈ વરદાન આપવું હોય, કારણ કે હું તમારો ભક્ત છું—
ઇતિ મે ઽભિહિતં દેવિ કુરુ પ્રીતેન ચેતસા
દેવી, મેં આ રીતે કહ્યું છે; કૃપા કરીને આનંદથી એ પૂરો કરો.
આગ્નેયાસ્ત્રેણ રાજેન્દ્રં સુચન્દ્રં નય મદ્ગૃહમ્
અગ્નિયાસ્ત્ર વડે, રાજા સુચંદ્રને મારા ઘરમાં લાવો.
ઇત્યુક્તમાકર્ણ્ય સ ભાર્ગવેન્દ્રો દેવ્યાઃ પ્રિયં કર્તુમથોદ્યતો ઽભૂત્
આ સાંભળીને, ભાર્ગવોના સ્વામી દેવીની ઈચ્છા પૂરી કરવા તૈયાર થયો.
અસ્ત્રં પ્રયુક્તં નૃપતેર્વધાય રામેણ રાજન્ પ્રસભં તદા તત્
પછી, રાજા, રામે રાજાના વિનાશ માટે શસ્ત્ર જોરથી ચલાવ્યું.
તતસ્તુ રામેણ કૃતપ્રણામા સા ભદ્રકાલો જગદાદિકર્ત્રી
પછી, રામે પ્રણામ કર્યા પછી, જગતની આદિ સર્જક ભદ્રકાળી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
અન્તર્હિતાભૂદથ જામદગ્ન્યસ્તસ્થૌ રણેભૂપવધાભિકાઙ્ક્ષી
પછી, જામદગ્નિનો પુત્ર યુદ્ધભૂમિમાં રાજાના વિનાશની ઈચ્છા રાખીને ઊભો રહ્યો.
ઉપોદ્ધાતપાદે ભાર્ગવચરિતે એકોનચત્વારિંશત્તમો ઽધ્યાયઃ
ભાર્ગવના કાર્યોના વર્ણનમાં, ઉપોદ્ધાત વિભાગમાં, ઓગણચાલીસમો અધ્યાય અહીં પૂર્ણ થાય છે.
તત્પુત્રઃ પુષ્કરાક્ષસ્તુ રામં યોદ્ધુમથાગતઃ
પછી તેનો પુત્ર પુષ્કરાક્ષ રામ સાથે યુદ્ધ કરવા આવ્યો.
અભિવીક્ષ્ય રણેત્યુગ્રં રામં કાલાતકોપમમ્
રામને, સમયના ક્રોધ જેવો ભયંકર, જોઈને તેણે યુદ્ધ માટે પોકાર કરી.
મુહૂર્ત્તં જામદગ્ન્યો ઽપિ બાણૈઃ સંઝદિતો ઽભવત્
થોડી ક્ષણ માટે, જામદગ્નિનો પુત્ર પણ તીરોની વરસાદથી ઘાયલ થયો.
શરબન્ધાન્મહારાજ સમુદૈક્ષત સર્વતઃ
મહારાજા, તેણે જોઈ લીધું કે તે ચારેય બાજુથી તીરોના ઘેરામાં છે.
ક્રોધમાહારયામાસ દિધક્ષન્નિવ પાવકઃ
તેણે ગુસ્સો ઉગાડ્યો, જાણે આગ બળવા માંગે છે.
તતો મેઘાઃ સમુત્પન્ના ગર્જન્તો ભૈરવાન્નવાન્
પછી, ભયાનક અવાજ સાથે ગર્જન કરતાં વાદળો ઉગ્યા.
પુષ્કરાક્ષો મહાવીર્યો વાયવ્યાસ્ત્રુમવાસૃજત્
પુષ્કરાક્ષે, જે મહાન પરાક્રમી હતો, વાયુનું શસ્ત્ર છોડ્યું.
અથ રામો ભૃશં ક્રુદ્ધો બ્રાહ્મં તત્રાભિસંદધે
પછી રામો ખૂબ જ ગુસ્સે થઈને ત્યાં બ્રહ્માસ્ત્ર તૈયાર કર્યું.
બ્રાહ્મ સો ઽપ્યાહિતં દૃષ્ટ્વા દણ્ડાહત ઇવારગઃ
બ્રહ્માસ્ત્ર ચાલતું જોઈને, તે દંડથી માર પડ્યો હોય એમ બેભાન થઈ ગયો.
રામસ્યાધાવતસ્તત્ર પુષ્કરાક્ષો ધનુર્ધરઃ
જ્યારે રામો આગળ વધ્યો, ત્યારે પુષ્કરાક્ષ, ધનુષધારી, દોડતો આવ્યો.
એકૈકેન ચ બાણેન હૃદિ શીર્ષે ભુજદ્વયે
એક એક બાણથી તેણે હૃદય, માથું અને બંને હાથ પર ઘા કર્યો.
સ ચૈવં પીડીતો રામઃ પુષ્કરાક્ષેણ સંયુગે
પુષ્કરાક્ષે યુદ્ધમાં રામને ખૂબ જ તકલીફ આપી.
શિખામારભ્ય પાદાન્તં પુથ્કરાક્ષં દ્વિધાકરોત્
શિખા પરથી પગ સુધી રામે પુષ્કરાક્ષને બે ભાગમાં વીંધી નાખ્યો.
આશ્ચર્યં સુમાહજ્જાતં દિવિ ચૈવ દિવૌ કસામ્
આકાશમાં અને દેવોમાં એક અદ્ભુત અને મહાન ઘટના બની.
તત્સૈન્યમદહત્ક્રુદ્ધઃ પાવકો વિપિનં યથા
ગુસ્સે થઈને તેણે એ સૈન્યને એવી રીતે બાળી નાખ્યું જેમ અગ્નિ જંગલને ભસ્મ કરે.
તતસ્તતો વાજિરથેભમાનવા નિકૃત્તગાત્રાઃ શતશો નિપેતુઃ
પછી ઘોડા, હાથી અને માણસો, જેમના અંગ કપાઈ ગયા હતા, તેઓ સૈંકડો સંખ્યામાં પડી ગયા.
હા તાત માતસ્ત્વિતિ જલ્પમાંના ભસ્મીબભૂવુઃ સુવિચૂર્ણિતાસ્તદા
'હાય પિતા, હાય માતા' એમ બોલતા બોલતા, તેઓ એ સમયે પૂરેપૂરા ભસ્મ થઈ ગયા.
અનેકરાજન્યકુલં હતેશ્વરં ઇતં નવાક્ષૌહિણિકં ભૃશાતુરમ્
ઘણા રાજવંશો, જેમના રાજા મરી ગયા હતા, ચાલ્યા ગયા; નવ અક્ષૌહિણી સૈન્ય ખૂબ દુઃખી થયું.
આજગામ મહાવીર્યઃ સુવર્ણરથમાસ્થિતઃ
મહાન પરાક્રમી વીર સુવર્ણના રથ પર ચઢીને આવ્યો.
દશનલ્વપ્રમાણં ચ શતવાજિયુતં નૃપઃ
રાજાએ, દસ હજારની નાની સેના અને સો ઘોડા સાથે, દેખા દીધો.
બભૌ સ્વર્લોકમારોક્ષ્યન્દેહતિ સુકૃતી યથા
તે એ રીતે તેજસ્વી લાગતો હતો જાણે પુણ્યશાળી સ્વર્ગમાં જઈ રહ્યો હોય.
સેનાઃ સંવ્યૂહ્ય સંતસ્થુઃ સંગ્રામે પિતુરાજ્ઞયા
પિતાની આજ્ઞાથી સેનાઓ ગોઠવાઈને યુદ્ધ માટે ઊભી રહી.