કક્ષાન્તરાણિ નૃપતિઃ શનકૈરતીત્ય ત્રીણિ ક્રમેણ ચ સસંભ્રમકઞ્ચુકીનિ
રાજાએ ધીમે ધીમે ત્રણ આંતરિક પ્રાંગણ, જ્યાં ચિંતિત દરબારી ઉભા હતા, ક્રમશઃ પાર કર્યા.
તત્ર પ્રદીપદધિદર્પણગન્ધપુષ્પદૂર્વાક્ષતાદિભિરલં પુરકામિનીભિઃ
ત્યાં શહેરની સ્ત્રીઓએ દીવા, અરીસા, સુગંધિત ફૂલો, દુર્વા, અક્ષત અને અન્ય શુભ ચીજોથી સ્થાન શોભાવ્યો.
તાભિઃ સમાભિવિનિવેશિતમાશુ નાનારત્નપ્રવેકરુચિજાલવિરાજમાનમ્
આ સ્ત્રીઓએ વિવિધ રત્નો અને મોંઘા પથ્થરોના જાળથી તે સ્થાન તત્કાળ શોભાવ્યું.
તસ્મિન્ગૃહે નૃપ તદીયપુરન્ધ્રિવર્ગઃ સ્વાસીનમાશુ નૃપતિર્વિવિધાર્હણાભિઃ
તે ઘરમાં, રાજા અને તેની રાણીઓનો સમૂહ તુરંત બેઠા અને વિવિધ ઉપહારોથી તેમનું સન્માન થયું.
તસ્મિન્નશેષદિવસોચિતકર્મ સર્વં નિર્વર્ત્ય હૈહયપતિઃ સ્વમતાનુસારમ્
ત્યાં, હેહયપતિએ પોતાની પરંપરા પ્રમાણે તમામ દિવસના નિયમિત કાર્યો પૂર્ણ કર્યા.
કૃત્વા દિનાન્તસમયોચિતકર્મ ચૈવ રાજા સ્વમન્ત્રિસચિવાનુગતઃ સમન્તાત્
દિવસના અંતે યોગ્ય વિધિ કરીને, રાજા પોતાના મંત્રીઓ અને સલાહકારો સાથે ચારે બાજુથી નીકળી પડ્યો.
તત્રાસને સમુપવિશ્ય પુરોધમન્ત્રિસામન્તનાયકશતૈઃ સમુપાસ્યમાનઃ
ત્યાં સિંહાસન પર બેસીને, રાજા પાસે પૂજ્ય પુરોહિતો, મંત્રીઓ અને રાજ્યના અનેક મુખ્ય નેતાઓએ સેવા આપી.
તતશ્ચિરં વિવિધવાદ્યવિનોદનૃત્તપ્રેક્ષાપ્રવૃત્તહસનાદિકથાપ્રસંગઃ
પછી લાંબા સમય સુધી વિવિધ વાદ્યો, રમતો, નૃત્ય, દૃશ્યો, હાસ્ય અને વાતચીતમાં મોજમજા થઈ.
ઇત્થં વિશામધિપતિર્ભૃશમાનિશાર્દ્ધં નાનાવિહારવિભવાનુભવૈરનેકૈઃ
આ રીતે સભાપતિએ અડધી રાત સુધી અનેક પ્રકારની મોજશોખ અને આનંદનો ભરપૂર આનંદ માણ્યો.
તદ્રાજસૈન્યમખિલં નિજવીર્યશૌર્યસંપત્પ્રભાવમહિમાનુગુણં ગૃહેષુ
એ રાજાની આખી સેના પોતાની તાકાત, શૌર્ય અને મહિમાની મહાનતાને અનુરૂપ પોતાના નિવાસસ્થાનમાં રહી.
સૈન્યાનિ તાનિ નૃપતેર્વિવિધાન્નપાનસદ્ભક્ષ્યભોજ્યમધુમાંસપયોઘૃતાદ્યૈઃ
એ રાજાની સેનાને વિવિધ પ્રકારના ખોરાક, પાન, ઉત્તમ વ્યંજન, મધ, માંસ, દહીં, ઘી વગેરે મળ્યા.
એવં તદા નરપતેરનુયાયિનસ્તે નાનાવિધોચિતસુખાનુભવપ્રતીતાઃ
એ સમયે રાજાના અનુયાયીઓએ અનેક પ્રકારની યોગ્ય સુખસુવિધાનો આનંદ લઈ સંતોષ અનુભવ્યો.
અધ્યાસ્ય રત્નનિકરૈરતિ શૈભિ ભદ્રં નિદ્રામસેવત નરેદ્ર ચિરં પ્રતીતઃ
મોંઘા રત્નોથી શોભાયમાન ઉત્તમ પથાર પર આરામથી બેસીને, રાજાએ નિર્ભયતાથી લાંબી આરામદાયક ઊંઘ માણી.
ઉપોદ્ધાતપાદેર્ઽજુનોપાખ્યાને સપ્તવિંશતિતમો ઽધ્યાયઃ
ઉપોદ્ધાત અને પાદથી શરૂ થતી અર્જુનકથા નો સત્તાવીસમો અધ્યાય.
પ્રવોધયિતુમવ્યગ્રા જગુરુચ્ચૈર્નિશાત્યયે
રાતના અંતે, તેને જગાડવા માટે તેઓ નિર્ભયપણે ઊંચા સ્વરે ગીત ગાતા.
સમસ્તશ્રુતિસુશ્રાવ્યપ્રશસ્તમધુરસ્વરમ્
તેમના સ્વર બધા માટે અત્યંત મીઠા, સુમેળ અને પ્રશંસનીય હતા.
જગુર્ગેયં મનોહારિ તારમન્દ્રલયાન્વિતમ્
તેમણે મનને લોભાવે એવું ગીત ગાયું, જેમાં ઊંચા અને નીચા સ્વર અને લય હતાં.
સ્વપન્તં વિવિધા વાચો બુબોધયિષવઃ શનેઃ
સૂતા વ્યક્તિને જાગૃત કરવા માટે તેમણે ધીમે ધીમે વિવિધ પ્રકારની વાતો કરી.
વિવર્દ્ધમાનયા નૂનં તવ વક્ત્રાંબુજશ્રિયા
નિશ્ચિતપણે, તારા કમળ જેવા ચહેરાની સતત વધતી કાંતિથી—
તમાંસિ ભિન્દન્નાદિત્યઃ સંપ્રાપ્તો હ્યુદયં વિભો
હે પ્રભુ, હવે સૂર્યોદયનો સમય થયો છે અને સૂર્ય અંધકાર દૂર કરી રહ્યો છે.
નિદ્રયા લં મહાબુદ્ધે પ્રતિવુધ્યસ્વ સાંપ્રતમ્
હે મહાન બુદ્ધિવાળા, હવે ઊંઘ છોડો અને આ ક્ષણે જાગી જાવ.
ક્ષીરાબ્દૌ શેષશયનાદ્યથાપઙ્કજલોચનઃ
જેમ પદ્મનેત્ર ભગવાન ક્ષીરસાગરમાં શેષનાગ પરથી ઊઠે છે—
ચકારાવહિતઃ સમ્યગ્જયાદિકમશેષતઃ
તેણે સંપૂર્ણ ધ્યાનપૂર્વક વિજય અને શુભ કાર્યોએ પૂર્ણપણે કર્યા.
કૃત્વા દૂર્વાઞ્જનાદર્શમઙ્ગલ્યાલમ્બનાનિ ચ
તેણે દુર્વા, કાજળ, દર્પણ અને બીજા શુભ ચીજવસ્તુઓથી પૂજા કરી.
નિષ્ક્રમ્ય ચ પુરાત્તસ્માદુપતસ્થે ચ ભાસ્કરમ્
તે શહેરમાંથી બહાર નીકળી, તેણે ભાનુદેવ પાસે જઈને વંદન કર્યું.
રચિતાઞ્જલયો રાજન્નેમુશ્ચ નૃપસત્તમમ્
હાથ જોડીને, રાજા, તેમણે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠને નમન કર્યું.
નનામ પાદયોસ્તસ્ય કિરીટેનાર્કવર્ચસા
તેના સૂર્ય જેવી તેજસ્વી મુગટ સાથે, તેણે તેના ચરણોમાં વંદન કર્યું.
પ્રશ્રયાવનતં સામ્ના તમુવાચાસ્યતામિતિ
વિનમ્રતાથી, તેણે મીઠા શબ્દોમાં કહ્યું: 'બેસો'.
ઉવાચ રજની વ્યુષ્ટા સુખેન તવ કિં નૃપ
તેને પૂછ્યું: 'રાત શાંતિથી વીતી? બધું સુખી છે ને, રાજા?'
શક્યં મૃગસધર્માણાં યેન કેનાપિ વર્ત્તિતુમ્
પશુ જેવી રીતે જીવતા હોય તેવા લોકો માટે કોઈ પણ રીતે ગુજરાન ચલાવવું શક્ય છે.