વિપ્રાદિકાનાં રથિસારથીનાં ગૃહૈસ્તથા માગધબન્દિનાં ચ
અને બ્રાહ્મણો તથા અન્ય વર્ગો, રથચાલકો, સરથીઓ અને માગધ દેશના ગાયક-વાંદરો માટે પણ ઘરો હતા,
મહાધનોપસ્કરસાધુનિર્મિતૈર્ગૃહૈશ્ચ શુભ્રૈર્ગણિકાજનાનામ્
અને ધનવાન તથા સારા લોકો દ્વારા બનાવેલા, વિશાળ સંપત્તિથી સજ્જ એવા સુંદર વેશ્યાઓના ઘરો પણ હતા,
ચિત્રૈર્ધ્વચૈશ્ચાપિ પતાકિકાભિઃ શુભ્રૈઃ પટૈર્મણ્ડપિકાભિરુન્નતૈઃ
રંગબેરંગી ધ્વજ અને પટાકાઓથી, તેમજ તેજસ્વી સફેદ કપડાંથી સજ્જ ઊંચા મંડપોથી શોભાયમાન,
નાનારવાઢ્યરમણીયતટાકવાપીસરોવરૈશ્ચાપિ જલોપપન્નૈઃ
અને વિવિધ અવાજોથી મોહક એવા અનેક સરોવર, વાવ અને તળાવોથી ભરપૂર, જેમાં પાણી ભરેલું હતું,
પર્યન્તરોપિતમનોરમનાગકેતકીપુન્નાગચંપકવનૈશ્ચ પતત્રિજુષ્ટૈઃ
અને શહેરની બહારના ભાગે રોપાયેલા, પક્ષીઓથી ભરેલા મનોહર નાગ, કેતકી, પુન્નાગ અને ચંપકના વનોથી,
સંલક્ષ્યમાણપરિતોપવનાલિભિશ્ચ સંશોભિતં જગતિ વિસ્મયનીયરૂપૈઃ
અને ચારે બાજુ સુંદર બગીચાઓથી શોભાયમાન, જેમના અદ્ભુત રૂપે આખી દુનિયામાં આશ્ચર્ય પેદા કર્યું હતું,
ઇત્થ સુરાસુરમનોરમભોગસંપદ્વિસ્પષ્ટમાનવિભવં નગરં નરેદ્ર
હે રાજા, એ શહેરમાં માનવ સમૃદ્ધિ સ્પષ્ટપણે દેખાતી હતી, અને તે દેવો તથા અસુરોને પણ આનંદદાયક હતું,
જ્ઞાત્વા તતો મુનિવરો દ્વિજહોમધેન્વા સંપાદિતં નરપતે રુચિરાતિથેયમ્
પછી, આ જાણીને શ્રેષ્ઠ મુનિએ રાજાને માટે દ્વિજ અને ગાયોથી સુંદર આત્થિથીય વ્યવસ્થા કરી.
ગત્વા વિશામધિપતેસ્તરસા સમીપં સંપ્રશ્રયં મુનિસુતસ્તમિદં બભાષે
મુનિપુત્રે ઝડપથી શહેરના રાજાના પાસે જઈ, નમ્રતાથી તેને વાત કરી.
રાજા તતો મુનિવરેણ કૃતાભ્યનુજ્ઞઃ સંપ્રાવિશત્પુરવરં સ્વકૃતે કૃતં તત્
પછી મહાન મુનિની પરવાનગી લઈને, રાજાએ પોતાના માટે તૈયાર કરાયેલા તેજસ્વી શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો.
અન્તઃ પ્રવિશ્ય નગરર્દ્ધિમશેષલોકસંમોહિનીમ્ ભિસમીક્ષ્ય સ રાજવર્યઃ
શહેરમાં પ્રવેશીને, તે શ્રેષ્ઠ રાજાએ એવી સમૃદ્ધિ જોઈ કે જે બધાને મોહી લે એવી હતી.
ગચ્છન્સુરસ્ત્રીનયના લિયૂથપાનૈકપાત્રોચિતચારુમૂર્ત્તિઃ
જ્યારે તે જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે તેનો રૂપ દેવસ્ત્રીઓના નેત્રોને આનંદ આપતું અને દેવસિંહ જેવું મનોહર લાગતું હતું.
તં પ્રસ્થિતં રાજપથાત્સમન્તાત્પૌરાઙ્ગનાશ્ચન્દનવારિસિક્તૈઃ
જ્યારે રાજમાર્ગે આગળ વધતો હતો, ત્યારે શહેરની સ્ત્રીઓએ ચારે બાજુથી તેને ચંદનના સુગંધિત પાણીથી છાંટ્યો.
અભ્યાગતાર્હણસમુત્સુકપૌરકાન્તા હસ્તારવિન્દગલિતામલલાજવર્ષૈઃ
આગમન પર મહેમાનનું સન્માન કરવા ઉત્સુક રહેલી નાગરિક સ્ત્રીઓએ પોતાના કમળ જેવા હાથમાંથી શુદ્ધ લાજના દાણા વરસાવ્યા.
તત્રત્યપૌરવનિતાઞ્જનરત્નસારમુક્તાભિરપ્યનુપદં પ્રવિકીર્યમામઃ
ત્યાંની સ્ત્રીઓએ દરેક પગલે કાજળ, રત્નો અને ઉત્તમ મુક્તાઓ છાંટીને રસ્તો શોભાવ્યો.
બ્રાહ્મીં તપઃશ્રિય મુદારગણમચિન્ત્યાં લોકેષુ દુર્લભતરાં સ્પૃહણીયશોભામ્
તેને બ્રાહ્મી તપશ્ચર્યાની તેજસ્વિતા, ઉદાર સભા અને એવી અદભુત, દુર્લભ અને ઇચ્છનીય શોભા જોવા મળી કે જે દુનિયામાં દુર્લભ છે.
મેને ચ હૈહયપતિર્ભુવિ દુર્લભેયં ક્ષાત્રી મનોહરતરા મહિતા હિ સંપત્
હેહયોના રાજાએ વિચાર્યું કે આવી મનોહર અને મહાન રાજકીય સમૃદ્ધિ ધરતી પર મળવી ખરેખર દુર્લભ છે.
મધ્યેપુરં પુરજનોપચિતાં વિભૂતિમાલોકયન્સહ પુરોહિતમન્ત્રિસાર્થૈઃ
શહેરના મધ્યમાં, મુખ્ય પુજારી અને મંત્રીઓ સાથે, રાજાએ નાગરિકો દ્વારા એકઠી કરેલી સંપત્તિ જોઈ.
રાજા તતો મુનિવરોપચિતાં સપર્યામાત્માનુરૂપમિહ સાનુચરો લભસ્વ
પછી, રાજા, અહીં તું અને તારા સાથીઓ, મહાન મુનિઓ દ્વારા તને યોગ્ય એવી પૂજા સ્વીકાર.
પૌરેઃ સમેત્ય વિવિધાર્હણપાણિભિશ્ચ માર્ગે મુદા વિરચિતાજલિભિઃ સમન્તાત્
શહેરવાસીઓ વિવિધ ઉપહાર હાથમાં લઈને, આનંદપૂર્વક ચારે બાજુથી જોડેલા હાથથી તેને આવકારવા આવ્યા.
કક્ષાન્તરાણિ નૃપતિઃ શનકૈરતીત્ય ત્રીણિ ક્રમેણ ચ સસંભ્રમકઞ્ચુકીનિ
રાજાએ ધીમે ધીમે ત્રણ આંતરિક પ્રાંગણ, જ્યાં ચિંતિત દરબારી ઉભા હતા, ક્રમશઃ પાર કર્યા.
તત્ર પ્રદીપદધિદર્પણગન્ધપુષ્પદૂર્વાક્ષતાદિભિરલં પુરકામિનીભિઃ
ત્યાં શહેરની સ્ત્રીઓએ દીવા, અરીસા, સુગંધિત ફૂલો, દુર્વા, અક્ષત અને અન્ય શુભ ચીજોથી સ્થાન શોભાવ્યો.
તાભિઃ સમાભિવિનિવેશિતમાશુ નાનારત્નપ્રવેકરુચિજાલવિરાજમાનમ્
આ સ્ત્રીઓએ વિવિધ રત્નો અને મોંઘા પથ્થરોના જાળથી તે સ્થાન તત્કાળ શોભાવ્યું.
તસ્મિન્ગૃહે નૃપ તદીયપુરન્ધ્રિવર્ગઃ સ્વાસીનમાશુ નૃપતિર્વિવિધાર્હણાભિઃ
તે ઘરમાં, રાજા અને તેની રાણીઓનો સમૂહ તુરંત બેઠા અને વિવિધ ઉપહારોથી તેમનું સન્માન થયું.
તસ્મિન્નશેષદિવસોચિતકર્મ સર્વં નિર્વર્ત્ય હૈહયપતિઃ સ્વમતાનુસારમ્
ત્યાં, હેહયપતિએ પોતાની પરંપરા પ્રમાણે તમામ દિવસના નિયમિત કાર્યો પૂર્ણ કર્યા.
કૃત્વા દિનાન્તસમયોચિતકર્મ ચૈવ રાજા સ્વમન્ત્રિસચિવાનુગતઃ સમન્તાત્
દિવસના અંતે યોગ્ય વિધિ કરીને, રાજા પોતાના મંત્રીઓ અને સલાહકારો સાથે ચારે બાજુથી નીકળી પડ્યો.
તત્રાસને સમુપવિશ્ય પુરોધમન્ત્રિસામન્તનાયકશતૈઃ સમુપાસ્યમાનઃ
ત્યાં સિંહાસન પર બેસીને, રાજા પાસે પૂજ્ય પુરોહિતો, મંત્રીઓ અને રાજ્યના અનેક મુખ્ય નેતાઓએ સેવા આપી.
તતશ્ચિરં વિવિધવાદ્યવિનોદનૃત્તપ્રેક્ષાપ્રવૃત્તહસનાદિકથાપ્રસંગઃ
પછી લાંબા સમય સુધી વિવિધ વાદ્યો, રમતો, નૃત્ય, દૃશ્યો, હાસ્ય અને વાતચીતમાં મોજમજા થઈ.
ઇત્થં વિશામધિપતિર્ભૃશમાનિશાર્દ્ધં નાનાવિહારવિભવાનુભવૈરનેકૈઃ
આ રીતે સભાપતિએ અડધી રાત સુધી અનેક પ્રકારની મોજશોખ અને આનંદનો ભરપૂર આનંદ માણ્યો.
તદ્રાજસૈન્યમખિલં નિજવીર્યશૌર્યસંપત્પ્રભાવમહિમાનુગુણં ગૃહેષુ
એ રાજાની આખી સેના પોતાની તાકાત, શૌર્ય અને મહિમાની મહાનતાને અનુરૂપ પોતાના નિવાસસ્થાનમાં રહી.