કૃતકૃત્યો ગુરુજનં દ્રષ્ટું ગન્તુમિયેષ સઃ
ધ્યેય પૂર્ણ થયા પછી, તેણે ગુરુજનોને મળવા જવાનું મન કર્યું.
વિવેશ કન્દરં રામો ભાવિકર્મપ્રચોદિતઃ
ભવિષ્યના કર્મના પ્રેરણે, રામ ગુફામાં પ્રવેશ્યો.
વ્યાઘ્રેણ વિપ્રતનયં રુદન્તં ભીતભીતવત્
વાઘે ભયભીત અને રડતો બ્રાહ્મણપુત્ર પકડી લીધો.
તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ તં વ્યાઘ્રં વદન્નુચ્ચૈરથાન્વયાત્
તે વાઘને ઉંચે અવાજે 'થેમો, થેમો' કહીને એના પાછળ દોડ્યો.
આસસાદ વને ઘોરં શાર્દૂલમતિભીષણમ્
વનમાં તેણે એક ભયાનક અને અત્યંત ભયજનક વાઘને સામો જોયો.
નિપપાત દ્વિજસુતસ્ત્રસ્તઃ પ્રાણભયાતુરઃ
બ્રાહ્મણપુત્ર જીવના ડરથી ગભરાઈને જમીન પર પડી ગયો.
તૃણમૂલં સમાદાય કુશાસ્ત્રેણાભ્યમન્ત્રયત્
તેણે ઘાસના મૂળ લઈને કુશથી મંત્રોચ્ચાર કરીને તેને શুদ্ধ કર્યા.
દૃષ્ટ્વા નનાદસુભૃશં રોદસી કમ્પયન્નિવ
તેને જોઈને વાઘે જોરદાર ગર્જના કરી, જાણે આકાશ-પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠ્યાં હોય.
અકૃતવ્રણમેવાશુ મોક્ષયામાસ તં દ્વિજમ્
કોઈ ઇજા કર્યા વિના, તેણે ઝડપથી એ બ્રાહ્મણને મુક્ત કર્યો.
ગાન્ધર્વં વપુરાસ્થાય રામમાહેતિ સાદરમ્
ગાંધીર્વ રૂપ ધારણ કરીને, તેણે આદરપૂર્વક કહ્યું: 'હે રામ, હું ધન્ય થયો.'
ગચ્છામિ મોચિતઃ શાપાત્ત્વયાહમધુના દિવમ્
'તમે મને શ્રાપથી મુક્ત કર્યો, હવે હું સ્વર્ગે જઈ રહ્યો છું.'
પતિતં દ્વિજપુત્રં તં કૃપયા વ્યવપદ્યત
કરુણાથી તેણે પડેલા બ્રાહ્મણપુત્રની સંભાળ લીધી.
પરમૃશત્તદઙ્ગાનિ શનૈરુજ્જીવયન્નૃપ
હે રાજા, ધીમે ધીમે તેના અંગો સ્પર્શ કરીને, તેણે તેને જીવંત કર્યો.
વિલોકયન્દદર્શાગ્રે ભૃગુશ્રેષ્ઠમવસ્થિતમ્
આસપાસ જોતા તેણે સામે મહાન ભૃગુ ઋષિને ઉભેલા જોયા.
ગતભીરાહ કસ્ત્વં ભોઃ કથં વેહ સમાગતઃ
ભયમુક્ત થઈને તેણે પૂછ્યું: 'કોણ છો તમે, અને અહીં કેમ આવ્યા છો?'
તરક્ષુર્ભીષણાકારઃ સાક્ષાન્મૃત્યુરિવાપરઃ
ભયાનક સ્વરૂપ ધરાવતો તારક્ષુ, જાણે સ્વયં મૃત્યુ સમાન જણાયો.
હતે ઽપિ તસ્મિન્નખિલા ભાન્તિ વૈ તન્મયા દિશઃ
તેના મરણ પછી પણ, બધાં દિશાઓમાં તેનો તેજ પ્રસરી રહ્યો હતો.
પરમાપદમાપન્નં ત્વં માં સમુપજીવયન્
મારે પરમ મુશ્કેલી આવી હતી, ત્યારે તમે મને જીવતો રાખ્યો.
પુત્રસ્તસ્યાસ્મિ તીર્થાર્થી શાલગ્રામમયાસિષમ્
હું તેનો પુત્ર છું, તીર્થયાત્રા માટે નીકળ્યો હતો; શાલગ્રામ ગયો હતો.
નાનામુનિગણૈર્જુષ્ટં પુણ્યં બદરિકાશ્રમમ્
અनेक ઋષિગણોથી પવિત્ર બનેલા, હું પવિત્ર બદરિકાશ્રમ ગયો હતો.
પ્રવિશન્ગહનં રમ્યં પ્રદેશાલોકનાકુલમ્
પછી હું ઘન અને સુંદર જંગલમાં પ્રવેશ્યો, જ્યાં ચારે બાજુ અનેક દૃશ્યોની ગૂંચવણ હતી.
તતો દિષ્ટવશેનાહં પ્રાદ્રવં ભયપીડિતઃ
તે પછી, ભાગ્યના વશમાં થઈને, હું ડરથી પલાયન થયો.
ઇત્યેષ મમ વૃત્તાન્તઃ સાકલ્યેનોદિતસ્તવ
હવે મારી આખી વાર્તા મેં તને સંપૂર્ણ રીતે કહી આપી છે.
કથયામાસ રાજેન્દ્ર રામસ્તસ્મૈ યથાક્રમમ્
હે રાજા, પછી રામે તેને બધું ક્રમવાર કહી સંભળાવ્યું.
સ્થિત્વા નાતિચિરં કાલમથ ગન્તુમિયેષ સઃ
થોડો સમય ત્યાં રહી, પછી તેણે જવાનું મન બનાવ્યું.
નિષ્ક્રમ્યાવસથં પિત્રોઃ સંપ્રતસ્થે મુદાન્વિતઃ
તે પોતાના પિતાના ઘરેથી બહાર નીકળી આનંદપૂર્વક ચાલ્યો.
રામેણ રક્ષિતશ્ચાભુદ્યસ્માદ્ધ્યાઘ્રં વિનિઘ્નતા
રામે તેને રક્ષા કરી, કારણ કે તેણે વાઘને મારી નાખ્યો હતો.
વિપ્રપુત્રસ્ય રાજેન્દ્ર તદેતત્સો ઽકૃતવ્રણઃ
હે રાજા, આ ઋષિપુત્ર છે, જે અખંડિત રહ્યો હતો.
બભૂવ મિત્રમત્યર્થં સર્વાવસ્થાસુ પાર્થિવ
હે રાજાધિરાજ, તે દરેક પરિસ્થિતિમાં ખૂબ જ સારો મિત્ર બન્યો.
દૃષ્ટ્વા ખ્યાતિં ચ સો ઽભ્યેત્ય વિનયેનાભ્યવાદયત્
તેને તેની ખ્યાતિ જોઈ, પછી નમ્રતાથી જઈને વંદન કર્યું.