નિતંબસ્થલસંસક્તતુષારનિચયૈગ્યમ્
તેના કમરના ઢોળાવ પર બરફના ઢગલા ચોંટેલા હતા.
નિબિડશ્રિતનીહારનિકરેણ તથોપરિ
અને ઉપરથી ઘન ધુમ્મસની પડછાયામાં ઢંકાયેલું હતું.
ચન્દનાગુરુકર્પૂરકસ્તૂરીકુઙ્કુમાદિભિઃ
ચંદન, અગર, કપૂર, કસ્તૂરી, કુંકુમ અને આવા સુગંધોથી મહેકતું હતું.
મૃગેન્દ્રાહતદન્તીન્દ્રકુંભસ્થલપરિચ્યુતૈઃ
સિંહો દ્વારા મારવામાં આવેલા હાથીઓના સુંડમાંથી વહેતા ઝરણાંથી ભીનું હતું.
નાનાવૃક્ષલતાવલ્લીપુષ્પાલઙ્કૃતમૂર્દ્ધજઃ
તેના વાળ વિવિધ વૃક્ષો, વેલીઓ અને લताओंના ફૂલો વડે શોભાયમાન હતા.
નાનાધાતુવિચિત્રાઙ્ગઃ સર્વરત્નવિભૂષિતઃ
તેનું રૂપ અનેક ધાતુઓથી મનોહર અને સર્વપ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન હતું.
ગજાશ્વમુખયૂથૈશ્ચ સમન્તાત્પરિવારિતઃ
તે ચારેય બાજુએ હાથીઓ અને ઘોડાઓના ટોળા વડે ઘેરાયેલું હતું.
વિવિક્તગહ્વરાસ્થાનમધ્યસિંહાસનાશ્રયઃ
એકાંત ગુહામાં વસે છે અને સિંહાસન પર બેસેલું છે.
દૃષ્ટ્વા જનૈરનાસાદ્યો મહારાજાધિરાજવત્
લોકો તેને જોઈ શકે છે, પણ તે સૌ માટે અપ્રાપ્ય છે, જેમ મહારાજાધિરાજ હોય તેમ.
મયૂરૈરુપનૃત્યદ્ભિર્ગાયદ્ભિશ્ચૈવ કિન્નરૈઃ
પાછળ મોરો નૃત્ય કરે છે અને કિનરાઓ ગીત ગાય છે.
વ્યક્તમેવાચલેન્દ્રાણામધિરાજ્યપદે સ્થિતઃ
મહાન પર્વતોમાં રાજા તરીકે તેનું સ્થાન સ્પષ્ટપણે સ્થાપિત છે.
એવં સંચિન્તયાનઃ સ હિમાદ્રિવનગહ્વરે
આ રીતે વિચારતા તે હિમાલયના જંગલની ગુફામાં રહ્યો.
આસસાદ વને તસ્મિન્વિપુલે ભૃગુપુઙ્ગવઃ
તે વિશાળ વનમાં મહાન ભૃગુ ઋષિ આવ્યા.
કુમુદોત્પલકહ્લારનિકરૈરુપસોભિતમ્
કમળ, ઉત્પલ અને કાહલારના ગુચ્છોથી શોભાયમાન હતું.
અન્યૈશ્ચ જલચૈર્વક્ષૈઃ સર્વતઃ સમલઙ્કૃતમ્
અને અન્ય જળમાં ઉગતા ફૂલો વડે સર્વત્ર શોભાયમાન હતું.
જીવજીવકચક્રાહ્વકુરરભ્રમરોત્કરૈઃ
જીવજીવ, ચક્રાહ્વ, કુરર અને ભમરા જેવા પક્ષીઓના ઝુંડથી ભરેલું હતું.
શફરીમત્સ્યસંઘૈશ્ચ વિચરદ્ભિરિતસ્તતઃ
અને શફરી અને અન્ય માછલીઓના ટોળા અહીં ત્યાં ફરતા હતા.
આસસાદ ભૃગુશ્રેષ્ઠસ્તત્સરોવરમુત્તમમ્
ભૃગુમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઋષિએ તે ઉત્તમ સરોવર સુધી પહોંચ્યા.
સ તસ્ય તીરે વિપુલં કૃત્વાશ્રમપદં શુભમ્
ત્યાં, તે તટ પર, તેણે વિશાળ અને શુભ આશ્રમ સ્થાપ્યો.
શાકમૂલફલાહારો નિયતં નિયતેન્દ્રિયઃ
તે મૂળ, શાકભાજી અને ફળ ખાઈને રહેતો અને હંમેશાં ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખતો.
ભૃગૂપદિષ્ટમાર્ગેણ ભક્ત્યા પરમયા યુતઃ
ભૃગુએ બતાવેલો માર્ગ ભક્તિપૂર્વક અનુસરી, ઊંચી ભક્તિ ધરાવતો હતો.
અનિકેતઃ સ વર્ષાસુ શિશિરે જલસંશ્રયઃ
વર્ષાદીમાં ઘર વિના રહેતો અને શિયાળામાં પાણીમાં આશરો લેતો.
રિપૂન્નિર્જિત્ય કામાદીનૂર્મિષષટ્કં વિધૂય ચ
કામ વગેરે દુશ્મનોને જીત્યા અને છ લહેરો ત્યજી દીધી.
યમૈઃ સનિયમૈશ્ચૈવ શુદ્ધદેહઃ સમાહિતઃ
યમ અને નિયમથી શરીર શુદ્ધ અને મન એકાગ્ર રાખતો.
જિતપદ્માસનો મૌની સ્થિરચિત્તો મહામુનિઃ
પદ્માસન પર નિપુણ, મૌનવ્રત ધારણ કરનાર, દૃઢ મનવાળો મહાન મુનિ હતો.
ધારણાભિઃ સ્થિરીચક્રે મનશ્ચઞ્ચલમાત્મવાન્
ધારણા દ્વારા પોતાના ચંચળ મનને સ્થિર રાખતો અને આત્મસંયમી હતો.
સ્વસ્થાન્તઃ કરણો મૈત્રઃ સર્વબાધાવિવર્જિતઃ
અંતરાત્મા શાંત, સૌમ્ય અને સર્વ દુઃખોથી મુક્ત હતો.
ધ્યેયાવસ્થિ તચિત્તાત્મા નિશ્ચલેદ્રિયદેહવાન્
ધ્યાનના વિષયમાં મન અને આત્માને સ્થિર રાખી, ઇન્દ્રિયો અને શરીર અડગ રાખતો.
જપંશ્ચ દેવદેવેશં ધ્યાયંશ્ચ સ્વમનીષયા
દેવતાઓના દેવના નામો જપતો અને પોતાની સમજ મુજબ ધ્યાન કરતો.
તતઃ સ નિષ્ફલં રૂપમૈશ્વરં યન્નિરઞ્જનમ્
પછી તેણે નિષ્કલંક, નિષ્પ્રયોજન, ઐશ્વર્યયુક્ત સ્વરૂપને જોયું.