નાનાપક્વફલાસ્વાદબલપુષ્ટૈઃ પ્લવેગમૈઃ
વિવિધ પ્રકારના પાકેલા, સ્વાદિષ્ટ અને પોષક ફળોથી ભરપૂર હતું.
તત્ર તત્રાતિરમ્યૈશ્ચ શિલાકુહરનિર્ગતૈઃ
અહીં-ત્યાં પથ્થરના ગુફામાંથી નીકળતી મોહક નદીઓ વહેતી હતી.
સારોવરૈશ્ચ વિપુલૈઃ કુમુદોત્પલમણ્ડિતૈઃ
વિશાળ સરોવરો કમળ અને કુમુદના ગુચ્છોથી શોભાયમાન હતા.
સમાસાદ્યથ શૈલેન્દ્રં તુષારશિશિરં ગિરિમ્
એ રીતે તેઓ હિમથી ઠંડા એવા પર્વતરાજ પાસે પહોંચ્યા.
તસ્ય પ્રવિશ્ય ગહનં વનં રામો મહામનાઃ
રામે મહાન મનથી એ ઘનઘોર વનમાં પ્રવેશ કર્યો.
સ તત્ર વિચરન્દિક્ષુ હરિણીભિઃ સમન્તતઃ
ત્યાં તે ચારે બાજુ ફરતો હતો અને હરણોની ટોળીઓથી ઘેરાયેલો હતો.
સ તત્ર કુસુમામોદગન્ધિભિર્વનવાયુભિઃ
ત્યાં વનપવન ફૂલોની સુગંધથી મહેકી ઉઠ્યા હતા.
વિવિધાશ્ચ સ્થરીઃ સૂક્ષ્મમુપરિક્રમ્ય ભાર્ગવઃ
ભારગવએ વિવિધ નાની-મોટી ઢાળીઓ પાર કરી.
અહો ઽયં સર્વશૈલાનામાધિપત્યે ઽભિષેચિતઃ
અરે, આ પર્વત તો બધા પર્વતોનો રાજા તરીકે અભિષેક પામ્યો છે!
અસ્ય શૈલાધિરાજત્વં સુવ્યક્તમભિલક્ષ્યતે
આ પર્વતનું પર્વતોમાં રાજપદ સ્પષ્ટ દેખાઈ આવે છે.
નિતંબસ્થલસંસક્તતુષારનિચયૈગ્યમ્
તેના કમરના ઢોળાવ પર બરફના ઢગલા ચોંટેલા હતા.
નિબિડશ્રિતનીહારનિકરેણ તથોપરિ
અને ઉપરથી ઘન ધુમ્મસની પડછાયામાં ઢંકાયેલું હતું.
ચન્દનાગુરુકર્પૂરકસ્તૂરીકુઙ્કુમાદિભિઃ
ચંદન, અગર, કપૂર, કસ્તૂરી, કુંકુમ અને આવા સુગંધોથી મહેકતું હતું.
મૃગેન્દ્રાહતદન્તીન્દ્રકુંભસ્થલપરિચ્યુતૈઃ
સિંહો દ્વારા મારવામાં આવેલા હાથીઓના સુંડમાંથી વહેતા ઝરણાંથી ભીનું હતું.
નાનાવૃક્ષલતાવલ્લીપુષ્પાલઙ્કૃતમૂર્દ્ધજઃ
તેના વાળ વિવિધ વૃક્ષો, વેલીઓ અને લताओंના ફૂલો વડે શોભાયમાન હતા.
નાનાધાતુવિચિત્રાઙ્ગઃ સર્વરત્નવિભૂષિતઃ
તેનું રૂપ અનેક ધાતુઓથી મનોહર અને સર્વપ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન હતું.
ગજાશ્વમુખયૂથૈશ્ચ સમન્તાત્પરિવારિતઃ
તે ચારેય બાજુએ હાથીઓ અને ઘોડાઓના ટોળા વડે ઘેરાયેલું હતું.
વિવિક્તગહ્વરાસ્થાનમધ્યસિંહાસનાશ્રયઃ
એકાંત ગુહામાં વસે છે અને સિંહાસન પર બેસેલું છે.
દૃષ્ટ્વા જનૈરનાસાદ્યો મહારાજાધિરાજવત્
લોકો તેને જોઈ શકે છે, પણ તે સૌ માટે અપ્રાપ્ય છે, જેમ મહારાજાધિરાજ હોય તેમ.
મયૂરૈરુપનૃત્યદ્ભિર્ગાયદ્ભિશ્ચૈવ કિન્નરૈઃ
પાછળ મોરો નૃત્ય કરે છે અને કિનરાઓ ગીત ગાય છે.
વ્યક્તમેવાચલેન્દ્રાણામધિરાજ્યપદે સ્થિતઃ
મહાન પર્વતોમાં રાજા તરીકે તેનું સ્થાન સ્પષ્ટપણે સ્થાપિત છે.
એવં સંચિન્તયાનઃ સ હિમાદ્રિવનગહ્વરે
આ રીતે વિચારતા તે હિમાલયના જંગલની ગુફામાં રહ્યો.
આસસાદ વને તસ્મિન્વિપુલે ભૃગુપુઙ્ગવઃ
તે વિશાળ વનમાં મહાન ભૃગુ ઋષિ આવ્યા.
કુમુદોત્પલકહ્લારનિકરૈરુપસોભિતમ્
કમળ, ઉત્પલ અને કાહલારના ગુચ્છોથી શોભાયમાન હતું.
અન્યૈશ્ચ જલચૈર્વક્ષૈઃ સર્વતઃ સમલઙ્કૃતમ્
અને અન્ય જળમાં ઉગતા ફૂલો વડે સર્વત્ર શોભાયમાન હતું.
જીવજીવકચક્રાહ્વકુરરભ્રમરોત્કરૈઃ
જીવજીવ, ચક્રાહ્વ, કુરર અને ભમરા જેવા પક્ષીઓના ઝુંડથી ભરેલું હતું.
શફરીમત્સ્યસંઘૈશ્ચ વિચરદ્ભિરિતસ્તતઃ
અને શફરી અને અન્ય માછલીઓના ટોળા અહીં ત્યાં ફરતા હતા.
આસસાદ ભૃગુશ્રેષ્ઠસ્તત્સરોવરમુત્તમમ્
ભૃગુમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઋષિએ તે ઉત્તમ સરોવર સુધી પહોંચ્યા.
સ તસ્ય તીરે વિપુલં કૃત્વાશ્રમપદં શુભમ્
ત્યાં, તે તટ પર, તેણે વિશાળ અને શુભ આશ્રમ સ્થાપ્યો.
શાકમૂલફલાહારો નિયતં નિયતેન્દ્રિયઃ
તે મૂળ, શાકભાજી અને ફળ ખાઈને રહેતો અને હંમેશાં ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખતો.