ઉપાસિતં સત્યવત્યા યથા દક્ષિણાયઽધ્વરમ્
તેને સત્યવતી સેવા આપી રહી હતી, જેમ યજ્ઞમાં દક્ષિણ અગ્નિનું માન રાખવામાં આવે છે.
સુચિરં તં વિમર્શેતાં સમાજ્ઞાપૂર્વદર્શનૌ
આગળથી આજ્ઞાથી મળ્યા પછી, તેઓ લાંબા સમય સુધી વાતચીત કરતા રહ્યા.
બાલો ઽયં બલવાન્ભાતિગાંભીર્યાત્પ્રશ્રયેણ ચ
આ બાળક શક્તિશાળી અને ગંભીરતા સાથે વિનમ્રતા પણ ધરાવે છે.
આસસાદ શનૈ રામઃ સમીપે વિનયાન્વિતઃ
રામ ધીમે ધીમે આદરપૂર્વક નજીક આવ્યો.
સંસ્પૃશંશ્ચરણૌ મૂર્ધ્ના હસ્તાભ્યાં ચાભ્યવાદયત્
તેને માથું અને હાથથી તેમના પગ સ્પર્શી પ્રણામ કર્યો.
આશીર્ભિરભિનન્દેતાં પૃથક્ પૃથગુભાવપિ
બન્નેએ પોતપોતાના રીતે આશીર્વાદ આપ્યા.
વીક્ષન્તૌ તન્મુખાંભોજં પરં હર્ષમવાપતુઃ
તેણાં કમળ જેવા ચહેરા તરફ જોઈને બંનેને ખૂબ આનંદ થયો.
અનામયમપૃચ્છેતાં તાવુભૌ દંપતી તદા
પછી એ દંપતીએ તેની સુખાકારી વિશે પૂછ્યું.
અનાયાસેન તે વૃત્તિર્વર્તતે ચાથ કર્હિચિત્
તેઓએ પૂછ્યું: 'હમણા તારી ગુજરાન સરળતાથી ચાલે છે ને?'
તથા સ્વાનુગતં પિત્રોર્ભ્રાતૄણાં ચૈવ ચેષ્ટિતમ્
એ જ રીતે, તેણે માતા-પિતાની અને ભાઈઓની સુખાકારી અને વર્તન વિશે પણ પૂછ્યું.
પ્રીયમાણો ઽવસદ્રામઃ પિતુઃ પિત્રોર્ન્નિવેશને
રામ ખુશ થઈને પિતાના ઘરમાં રહ્યો.
ઉવાસ કતિચિન્માસાંસ્તચ્છુશ્રૂષાપરાયણઃ
તે ત્યાં કેટલાય મહિના સુધી રહીને તેમની સેવા કરવા માટે તત્પર રહ્યો.
પિતામહગુરોર્ગન્તુમિયેષાશ્રયમાશ્રમમ્
તેને પિતામહ અને ગુરુના આશ્રમમાં જવાની ઇચ્છા થઈ.
યથા ચાભ્યાં પ્રદિષ્ટેન યયા વૌર્વાશ્રમં પ્રતિ
બન્નેના કહેવા મુજબ તે ઔર્વના આશ્રમ તરફ નીકળી પડ્યો.
સપ્રહર્ષં તદાજ્ઞાતઃ પ્રયયાવાશ્રમં ભૃગોઃ
તેમની આનંદભરી પરવાનગી મળતાં જ તે ભૃગુના આશ્રમ તરફ ગયો.
દદર્શ શાન્તચેતોભિર્મુનિભિઃ સર્વતો વૃતમ્
તેણે એ આશ્રમને શાંતમન વાળા ઋષિઓથી ચારે બાજુથી ઘેરાયેલું જોયું.
તરુભિઃ સંવૃતં પ્રીતઃ ફલપુષ્પોત્તરાન્વિતૈઃ
તે ફળ અને ફૂલો ભરેલા વૃક્ષોથી ઢંકાયેલું જોઈને ખુશ થયો.
બ્રહ્મઘોષૈશ્ચ વિવિધૈઃ સર્વતઃ પ્રતિનાદિતમ્
ચારે બાજુથી વિવિધ બ્રહ્મધ્વનિએ એ સ્થાન ગૂંજી ઉઠ્યું હતું.
નિરસ્તનિખિલાઘૌઘં વનાન્તરવિસર્પિણા
આશ્રમની પવિત્રતા આખા વનમાં ફેલાઈને બધાં પાપો દૂર કરી દિતાં હતાં.
અભિતઃ શોભિતં રાજન્રમ્યૈર્મુનિકુમારકૈઃ
રાજન, એ સુંદર ઋષિકુમારો દ્વારા ચારે બાજુથી શોભાયમાન હતું.
શોભિતં મુનિકલ્યાભિશ્ચરન્તીભિરિતસ્તતઃ
મહાન ઋષિઓની સાથે, અહીં ત્યાં ફરતા, તે સ્થાન સુંદર લાગતું હતું.
ઉટજાઙ્ગણપર્યન્તતરુચ્છાયાસ્વધિષ્ઠિતમ્
આશ્રમના આંગણાની કિનારે વૃક્ષોની છાંયામાં તે વસેલું હતું.
પ્રારબ્ધતાણ્ડવં કેકીમયૂરૈર્મધુરસ્વરૈઃ
મોરોએ મધુર અવાજ સાથે નૃત્ય શરૂ કર્યું.
અનાલીઢાતપચ્છાયાશુષ્યન્નીવારરાશિભિઃ
છાંયો કે તાપથી અસ્પર્શિત, સૂકાઈ ગયેલા ઘાસના ઢગલાં હતાં.
અભ્યસ્યમાનચ્છન્દૌઘં ચિન્ત્યમાનગમોદિતમ્
વિવિધ છંદોના અભ્યાસથી ભરેલું, વિચાર કરનારને આનંદ આપતું હતું.
પ્રારબ્ધપિતૃદેવેજ્યં સર્વભૂતમનોહરમ્
પિતૃઓ અને દેવતાઓને અર્પણથી આરંભેલું, સર્વ જીવોને મોહી લેતું હતું.
તપોવૃદ્ધિકરં પુણ્યં સર્વસત્ત્વસુખાસ્પદમ્
તપશ્ચર્યામાં વૃદ્ધિ કરનાર, પવિત્ર અને સર્વ જીવો માટે સુખનું સ્થાન હતું.
પ્રસૂનસૌરભભ્રામ્યન્મધુપારાવનાદિતમ્
ફૂલોની સુગંધથી મદમસ્ત થયેલા મધમાખીઓના ગુંજનથી ગુંજતું હતું.
એવંવિધગુણોપેતં પશ્યન્નાશ્રમમુત્તમમ્
આવા ગુણોથી ભરપૂર ઉત્તમ આશ્રમને તેણે જોયો.
સંપ્રવિશ્યશ્રમોપાન્તં રામઃ સ્વપ્રપિતામહમ્
રામે આશ્રમની નજીક જઈ પોતાના પ્રપિતામહને જોવા પ્રવેશ કર્યો.