કીર્ત્તિતાઃ પિતરસ્તે વૈ તવ પુત્ર યથાક્રમમ્
પુત્ર, તને પિતૃઓનું વર્ણન યોગ્ય ક્રમમાં કર્યું છે.
લોકા દુહિતરશ્ચૈવ દોહિત્રાશ્ચ શ્રુતાસ્તથા
લોકો, દીકરીઓ અને પૌત્રીઓનું પણ વર્ણન થયું છે.
અદ્યપ્રભૃતિ કર્ત્તાસ્મિ સર્વમેતદ્યથાતથમ્
આજેથી હું આ બધું યોગ્ય રીતે કરીશ.
પૃષ્ટશ્ચ સંશયાન્સર્વાનૃષીનાહ નૃસંસદિ
સભામાં ઋષિઓએ પૂછેલા બધા સંશયોનો તેમણે ઉકેલ આપ્યો.
યસ્મિન્સદસ્પતિસ્નાતો બ્રહ્મા સીદ્દેવતાપ્રભુઃ
જે પવિત્ર સ્થળે દેવતાઓના સ્વામી બ્રહ્માએ સ્નાન કરીને આસન લીધું હતું,
શ્લોકાશ્ચાત્ર પુરા ગીતા ઋષિભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ
અહીં બ્રહ્મજ્ઞાની ઋષિઓએ પૂર્વે શ્લોકો ગાયા હતા.
લોકાનાં ચ હિતાર્થાય બ્રહ્મણા પરમેષ્ઠિના
લોકોના કલ્યાણ માટે પરમેશ્વર બ્રહ્માએ આ કર્યું.
પ્રોવાચ પિતૃસર્ગં તુ યશ્ચૈવ સમુદાહૃત
તેમણે પિતૃસર્જનનું પણ વર્ણન કર્યું, જેમ જણાવાયું છે.
શ્રાદ્ધકલ્પો નામ વિંશતિતમો ઽધ્યાયઃ
વિસમો અધ્યાય: શ્રાદ્ધવિધિ નામે.
વર્ષાણિ કતિચિદ્રાજન્વ્યતીયુરમિતૌજસઃ
રાજન, અમાપ શક્તિ ધરાવનારના કેટલાંક વર્ષો વીતી ગયા.
વેદવેદાઙ્ગતત્ત્વજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ
તે વેદ અને તેના અંગો જાણનાર અને બધા શાસ્ત્રોમાં પારંગત હતો.
પ્રીતિં ચ નિજચેષ્ટાભિરન્વહં પર્યવર્ત્તયત્
તેણે પોતાની ક્રિયાઓથી સૌને સતત આનંદ આપ્યો.
પિત્રોઃ શુશ્રૂષયાનૈષીદ્રામો મતિમતાં વરઃ
મતિશાળી લોકોમાં શ્રેષ્ઠ રામે પોતાના માતા-પિતાની સેવા કરવાનો ઇરાદો કર્યો.
ગન્તું વ્યવસિતો રાજન્દૈવેન ચ નિયોજિતઃ
રાજન, તેણે જવાનું નક્કી કર્યું અને ભાગ્યે તેને એ માટે પ્રેરણા આપી.
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્ભૂતવા સપ્રશ્રયમિદં વચઃ
તેણે હાથ જોડીને, વિનમ્રતાથી અને આદરપૂર્વક વાત કરી.
વિજ્ઞાપયિતુમિચ્છામિ મમ તચ્છ્રોતુમર્હથઃ
હું તમને કંઈક કહેવા માંગું છું; તમે એ સાંભળવા યોગ્ય છો.
તસ્માત્તત્પાર્શ્વમધુના ગમિષ્યે વામનુજ્ઞયા
હવે, તમારી પરવાનગીથી, હું તેના પાસે જઇશ.
પિતામહ્યા બહુમુખૈરિચ્છન્ત્યા મમ દર્શનમ્
મારી દાદી, અનેક રૂપે, મને જોવા માટે આતુર છે.
સદીયં તેન તત્પાર્શ્વં ગન્તું મામનુજાનત
મારા પરિવાર સાથે, મને તેના પાસે જવા દો; કૃપા કરીને મને પરવાનગી આપો.
હર્ષેણ મહતા યુક્તૌ સાશ્રુનેત્રૌ બભૂવતુઃ
બન્નેને ખૂબ આનંદ થયો, તેમની આંખોમાં આનંદના આંસુ છલકાયા.
અભિનન્દ્યાશિષા તાત હ્યુભૌ તાવિદમાહતુઃ
બન્નેએ, પ્રિય વત્સ, આશીર્વાદ આપીને આ શબ્દો કહ્યા.
પિતામહપિતામહ્યોઃ પ્રીતયે દર્શનાય ચ
પિતામહ અને પ્રપિતામહના આનંદ અને મુલાકાત માટે,
કઞ્ચિત્કાલં તયોર્વત્સ પ્રીતયે વસ તદ્ગૃહે
વત્સ, થોડો સમય તેમના ઘરે રહીને તેમને ખુશી આપ.
અત્રાગચ્છ મહાભાગ ક્ષેમેણાસ્મદ્દિદૃક્ષયા
મહાભાગ્યશાળી, અમને જોવા માટે સલામત રીતે અહીં આવો.
તસ્માત્પિતામહ ગૃહે ન ચિરાત્સ્થાતુમર્હસિ
તેથી, પિતામહના ઘરે વધારે સમય રહેવું યોગ્ય નથી.
ગતો ઽપિ શીઘ્રમાગચ્છ ક્રમેણ તદનુજ્ઞયા
તમે ગયા પછી પણ, તેમની પરવાનગીથી વહેલી તકે પાછા આવો.
પિતરાવપ્યનુજ્ઞાપ્ય પિતામહગૃહં તતઃ
પિતાએ માતા-પિતાની પરવાનગી મેળવી પછી પિતામહના ઘરે ગયો.
પ્રવિવેશાશ્રમં રામો મુનિશિષ્યોપશોભિતમ્
રામે ઋષિના શિષ્યોથી શોભિત આશ્રમમાં પ્રવેશ કર્યો.
પ્રશાન્તવૈર સત્ત્વાઢ્યં સર્વસત્ત્વમનોહરમ્
આ આશ્રમ શાંતિમય જીવોથી ભરેલો, સદગુણોથી સમૃદ્ધ અને સર્વેને આનંદ આપતો હતો.
દદર્શ રામો રાજેન્દ્ર સ પિતામહમગ્રતઃ
રાજેન્દ્ર, રામે પોતાના પિતામહને સામે જોયા.