અપ્સુ યઃ કારણં તેષાં બોધયન્કર્મ્મણા તુ સઃ
જે પાણીમાં બધાનું કારણ છે અને જે પોતાના કર્મથી તેમને સમજાવે છે, એ જ સાચો છે.
ગૃહ્ણન્તિ તે શરીરાણિ નાનારૂપાણિ યોનિષુ
એ લોકો વિવિધ યોનિમાં અનેક પ્રકારના શરીર ધારણ કરે છે.
તેષાં મેધ્યાનિ કર્મ્માણિ પ્રાયશઃ પ્રતિપેદિરે
એ લોકોના કર્મો મોટાભાગે પવિત્ર હોય છે.
પુનઃ પુનસ્તે કલ્પેષુ જાયન્તે નામરૂપેણઃ
દરેક કલ્પમાં ફરી ફરીથી એ લોકો નામ અને રૂપ લઈને જન્મે છે.
તાઃ પ્રજા ધ્યાયતસ્તસ્ય સત્યાભિધ્યાયિનસ્તદા
જ્યારે એ ધ્યાન કરે છે, ત્યારે એ જીવો પ્રગટ થાય છે, કારણ કે એ સાચા ઈચ્છાવાળા છે.
જનાસ્તે હ્યુપપદ્યન્તે સત્ત્વોદ્રિક્તાઃ સુતેજસઃ
એ લોકો ઉત્તમ ગુણો અને મહાન તેજથી ભરપૂર થઈ જન્મે છે.
તે સર્વે રજસોદ્રિક્તાઃ શુષ્મિણશ્ચાપ્યમર્ષિણઃ
એ બધા લોકો રજોગુણથી ભરેલા, શક્તિશાળી અને ગુસ્સાવાળા છે.
રજસ્તમોભ્યાસુદ્ધિક્તા ગૃહશીલાસ્તતઃ સ્મૃતાઃ
જે લોકો રજસ અને તમસના અભ્યાસથી વધે છે, તેઓ ઘરવાળા તરીકે ઓળખાય છે.
કૂટકાકૂટકાશ્ચૈવ ઉત્પદ્યંતે મુમૂર્ષુણામ્
મરવા ઇચ્છનારા લોકોમાં ખોટા અને સાચા બંને પ્રકારના લોકો જન્મે છે.
તતઃ પ્રભૃતિ કલ્પે ઽસ્મિન્મૈથુનાનાં ચ સંભવઃ
પછી આ કલ્પમાં मैथુનનો આરંભ થયો.
શબ્દાદિવિષયઃ શુદ્ધઃ પ્રત્યેકં પઞ્ચલક્ષણમ્
શબ્દ વગેરે વિષયો શુદ્ધ છે અને દરેકમાં પાંચ લક્ષણો હોય છે.
તથાન્વયાસ્તુ સંભૂતા યૈરિદં પૂરિતં જગત્
આ રીતે અનુક્રમમાં જન્મેલા લોકોએ આખું જગત ભર્યું છે.
તદા તા હ્યલ્પસંતોષાયુદ્ધે તસ્મિંશ્ચરંતિ વૈ
પછી તેઓ ઓછા સંતોષથી એ ઝઘડામાં ફરતા રહે છે.
તાઃ પ્રજાઃ કામચારિણ્યો માનસીં સિદ્ધિમિચ્છતઃ
એ પ્રજાઓ પોતાની ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલતી અને માનસ સિદ્ધિ મેળવવા ઇચ્છતી હતી.
ધર્માધર્મૌં તદા ન સ્તઃ કલ્પાદૌ પ્રથમે યુગે
તે સમયે, કલ્પના આરંભે, પહેલા યુગમાં ધર્મ અને અધર્મ નહોતાં.
ચત્વારિ તુ સહસ્રાણિ વર્ષાણાં દિવ્યસંખ્યયા
દિવ્ય ગણતરી પ્રમાણે ચાર હજાર વર્ષ હતાં.
તતઃ સહસ્રશસ્તાસ્તુ પ્રજાસુ પ્રથિતાસ્વિહ
પછી, જ્યારે અહીં પ્રજાઓ પ્રસિદ્ધ થઈ, ત્યારે તેઓ હજારોમાં હતાં.
પર્વતોદધિવાસિન્યો હ્યનિકેતાશ્રયાસ્તુ તાઃ
એ લોકો પર્વતો અને સમુદ્રોમાં રહેતા અને કોઈ સ્થિર નિવાસ નહોતો.
તાશ્શશ્વત્ કામચરિણ્યો નિત્યં મુદિતમાનસાઃ
તેઓ હંમેશા પોતાની ઈચ્છા મુજબ વર્તે છે અને એમના મનમાં સદા આનંદ છવાયેલો રહે છે.
નોદ્વિજા નોત્કટાશ્ચૈવ ધર્મસ્ય પ્રક્રિયા તુ સા
ત્યાં કોઈ ભય નથી, ન તો કોઈ કઠોરતા છે; એ જ ધર્મની રીત છે.
સર્વૈકાન્તસુખઃ કાલો નાત્યર્થં હ્યુષ્ણશીતલઃ
સમય સંપૂર્ણ આનંદમય છે, એ બહુ ગરમ કે બહુ ઠંડો નથી.
ઉત્તિષ્ઠંતિ પૃથિવ્યાં વૈ તેષાં ધ્યાનૈ રસાતલાત્
તેઓ પોતાના ધ્યાન દ્વારા પાતાળમાંથી ઊભા રહી પૃથ્વી પર આવે છે.
અસંસ્કાર્યૈઃ શરીરૈસ્તુ પ્રજાસ્તાઃ સ્થિરયૌવનાઃ
એ લોકોના શરીર માટે કોઈ વિધિ જરૂરી નથી અને એમનું યુવાની સદાય અડગ રહે છે.
સમં જન્મ ચ રૂપં ચ પ્રીયંતે ચૈવ તાઃ સમાઃ
જન્મ અને રૂપ બધાનું સમાન છે અને તેઓ સૌ સાથે આનંદથી રહે છે.
નિર્વિશેષાશ્ચ તાઃ સર્વા રૂપાયુઃશિલ્પચેષ્ટિતૈઃ
તેઓ સૌ રૂપ, આયુષ્ય, કળા અને વર્તનમાં કોઈ ભેદ વિના છે.
અપ્રવૃત્તિઃ કૃતદ્વારે કર્મણઃ શુભપાપયોઃ
ત્યાં કોઈ કર્મમાં પ્રવૃત્તિ નથી, કારણ કે સારા કે ખરાબ કર્મના દ્વાર બંધ છે.
અનિચ્છાદ્વેષયુક્તાસ્તા વર્ત્તયન્તિ પરસ્પરમ્
તેઓ ઈચ્છા અને દ્વેષથી મુક્ત રહીParasparamvartte છે.
સુખપ્રાયા વિશોકાશ્ચ ઉત્પદ્યંતે કૃતે યુગે
કૃતા યુગમાં જન્મેલા લોકો મોટાભાગે સુખી અને દુઃખથી રહિત હોય છે.
મનસા વિષયસ્તાસાં નિરીહાણાં પ્રવર્તતે
જેઓમાં કોઈ ઈચ્છા નથી, એમને વિષયોની પ્રાપ્તિ માત્ર મન દ્વારા થાય છે.
નાતિ હિંસતિ વાન્યોન્યં નાનુગૃઙ્ણંતિ વૈ તદા
તેઓ એ સમયે એકબીજાને ન તો નુકસાન કરે છે, ન તો સહાય કરે છે.