સમુત્પન્નસ્ય પુલહાદુત્પન્નાસ્તસ્ય તે સુતાઃ
પુલહાથી જન્મેલા તેના પુત્રો પછી ઉત્પન્ન થયા.
એતાન્વૈશ્યગણાઃ શ્રાદ્ધે ભાવ યન્તિ ફલાર્થિનઃ
વૈશ્યગણ શ્રાદ્ધકાળે ફળની આશાએ તેમનું પૂજન કરે છે.
યયાતેર્જનની સાધ્વી પત્ની સા નહુષસ્ય ચ
યયાતિના માતા, સતી, એ પણ નહુષની પત્ની હતી.
હૈરણ્યગર્ભસ્ય સુતાઃ શૂદ્રાસ્તાં ભાવયન્ત્યુત
હિરણ્યગર્ભના પુત્રો એટલે શૂદ્રો, તેઓ પણ તેનું પૂજન કરે છે.
એતેષાં માનસી કન્યા નર્મદા સરિતાં વરા
આ બધામાં મનથી જન્મેલી પુત્રી નર્મદા છે, જે નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.
જનની સાત્રસદ્દસ્યોઃ પુરુકુત્સપરિગ્રહઃ
નર્મદા સત્રસ અને સદસ્યની માતા છે અને પુરુકુત્સાએ તેને સ્વીકારી હતી.
મન્વન્તરાદૌ શ્રાદ્ધાનિ પ્રવર્તયતિ સર્વશઃ
મન્વંતરનાં આરંભે, નર્મદા સર્વત્ર શ્રાદ્ધવિધિ સ્થાપિત કરે છે.
તસ્માદેતત્સ્વધર્મેણ દેયં શ્રાદ્ધં ચ શ્રદ્ધયા
આથી, દરેકે પોતાના ધર્મ અનુસાર શ્રદ્ધાપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ.
દત્તં સ્વધાં પુરોધાય શ્રાદ્ધં પ્રીણાતિ વૈ પિતૄન્
પ્રથમ સ્વધા અર્પણ કરીને શ્રાદ્ધ કરવાથી પિતૃઓ સાચે પ્રસન્ન થાય છે.
સોમશ્ચાપ્યાયનં કૃત્વા હ્યગનેર્વેવસ્વતસ્ય ચ
સોમદેવે અગનેર્વ અને વસ્વત માટે વૃદ્ધિવિધિ કરી હતી.
પિતરઃ પુષ્ટિકામસ્ય પ્રજાકામસ્ય વા પુનઃ
પિતૃઓ, જે પુષ્ટિ કે સંતાન ઇચ્છે છે, તેમના માટે ફરીથી—
દેવકાર્યાદપિ સદા પિતૃકાર્યં વિશિષ્યતે
દેવકાર્ય કરતાં પિતૃકાર્ય હંમેશા શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
ન હિ યોગ ગતિઃ સૂક્ષ્મા પિતૄણાં ન પિતૃક્ષયઃ
યોગનો માર્ગ અત્યંત સૂક્ષ્મ છે અને પિતૃઓનું કદી ક્ષય થતો નથી.
ઇત્યેતે પિતરશ્ચૈવ લોકા દુહિતરશ્ચ વૈ
આ રીતે, આ પિતૃલોકો અને તેમની પુત્રીઓ ગણાય છે.
ચત્વારો મૂર્તિમન્તસ્તુ ત્રયસ્તેષામમૂર્તયઃ
તેમા ચાર સ્વરૂપવાળા છે અને ત્રણ નિર્વિકાર છે.
ભક્ત્યા પ્રાઞ્જલયઃ સર્વેસેંદ્રાસ્તદ્ગતમાનસાઃ
ભક્તિથી, હાથ જોડીને, સર્વે ઇન્દ્રિયોના સ્વામી, મન તેમને અર્પણ કરીને,
કૃષ્ણાઃ શ્વેતાંબુજાશ્ચૈવ વિધિવ ત્પૂજયન્ત્યુત
કાળાં અને શ્વેતકમળમાંથી જન્મેલા, વિધિ પ્રમાણે તેમની પૂજા કરે છે.
મેઘાશ્ચ મરુતશ્ચૈવ બ્રહ્માદ્યાશ્ચ દિવૌકસઃ
મેઘો, મારુતો અને બ્રહ્મા સહિત સ્વર્ગવાસીઓ પણ,
યક્ષા નાગાઃ સુપર્ણાશ્ચ કિન્નરા રાક્ષસૈઃ સહ
યક્ષ, નાગ, સુપર્ણ, કિનર અને રાક્ષસો સાથે,
એવમેતે મહાત્માનઃ શ્રાદ્ધે સત્કૃત્ય પૂજિતાઃ
આ રીતે, મહાન આત્માઓ શ્રાદ્ધમાં સન્માનપૂર્વક પૂજાય છે.
હિત્વા ત્રૈલોક્યસંસારં જરામૃત્યુમયં તથા
ત્રણે લોકના જન્મમરણના ચક્ર અને વૃદ્ધાવસ્થા-મૃત્યુને ત્યજીને,
કૃત્સ્નં વૈરાગ્યમાનન્ત્યં પ્રયચ્છન્તિ પિતામહાઃ
પિતામહો સંપૂર્ણ વૈરાગ્ય અને અનંતતા આપે છે.
યોગૈશ્વર્યમૃતે મોક્ષઃ કથઞ્ચિન્નોપપદ્યતે
યોગશક્તિ અને ઐશ્વર્ય વિના મુક્તિ મળવી શક્ય નથી.
વરિષ્ઠઃ સર્વધર્માણાં મોક્ષધર્મઃ સનાતનઃ
બધા ધર્મોમાંથી મુક્તિનો ધર્મ સર્વોચ્ચ અને શાશ્વત છે.
મુક્તાવૈડૂર્યવાસાંસિ વાજિનાગાયુતાનિ ચ
મુક્તા અને વૈડૂર્યથી બનેલા વસ્ત્રો, અને ઘોડા-હાથી જોડાયેલા રથો મળે છે.
હંસબર્હિણયુક્તનિ મુક્તાવૈઢૂર્યવન્તિ ચ
હંસ અને મોરથી શોભિત, મુક્તા અને વૈડૂર્યથી સજ્જ રથો મળે છે.
વિમાનાનાં સહસ્રાણિ યુક્તાન્યપ્સરસાં ગણૈઃ
અપ્સરાઓના સમૂહ સાથે હજારો વિમાન મળે છે.
પ્રીતા નિત્યં પ્રયચ્છન્તિ માનુષાણાં પિતામહાઃ
પિતામહો હંમેશા પ્રસન્ન રહી, આ બધું મનુષ્યોને આપે છે.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યભાગે તૃતીયે ઉપોદ્ધાતપાદે પિતૃરાજ્ય કલ્પો નામ દશમો ઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માંડ મહાપુરાણના વાયુવર્ણિત મધ્યભાગના તૃતીય ઉપોધાતપાદમાં પિતૃરાજ્યકલ્પ નામે દસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
રાજતસ્ય કથાવાપિ દર્શનં દાન મેવ વા
ચાંદીની વાત, દર્શન કે દાન—even માત્ર એનું દાન—