આહારમેકપર્ણેન હ્યેકપર્ણા સમાચરત્
એકપર્ણાએ માત્ર એક પર્ણ ખાઈને તપસ્યા કરી.
પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે દ્વે ચાહારં વૈ પ્રજક્રતુઃ
જ્યારે બે હજાર વર્ષ પૂર્ણ થયા, ત્યારે બંનેએ અન્ન લીધું.
નિષેધયન્તી સોમેતિ માતૃસ્રેહેન દુઃખિતા
માતાએ પ્રેમ અને દુઃખથી કહ્યું, 'બેટી, અન્ન ગ્રહણ કર,' એમ સમજાવ્યું.
ઉમેતિ હિ મહાભાગા ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા
એ મહાભાગ્યવતી ત્રણેય લોકમાં ઉમા નામે પ્રસિદ્ધ થઈ.
એતત્તુ ત્રિકુમારીકં જગત્સ્થાવરજઙ્ગ મમ્
આ ત્રણ કન્યાઓની કથા છે, જે જગતમાં સ્થાવર અને જંગમ બધાનું આધાર છે.
તપઃશરીરાસ્તાઃ સર્વાસ્થિસ્રો યોગબલાન્વિતાઃ
આ બધાની કાયાઓ તપથી બનેલી છે અને યોગની શક્તિથી યુક્ત છે.
સર્વાશ્ચ બ્રહ્મવાદિન્યઃ સર્વાશ્ચૈવોર્ધ્વરેતસઃ
બધી બ્રહ્મવિદ્યા બોલનારી અને સર્વે ઉર્ધ્વરેતસ છે.
મહાયોગબલોપેતા મહાદેવમુપસ્થિતા
મહાન યોગબળ ધરાવતી એ કન્યાઓ મહાદેવ પાસે પહોંચી.
અસિતસ્યૈકપર્ણા તુ પત્ની સાધ્વી પતિવ્રતા
એકપર્ણા, સતી અને પતિવ્રતા, અસિતની પત્ની બની.
દેવલં સુષુવે સા તુ બ્રહ્મિષ્ઠં જ્ઞાનસંયુતા
એણે જ્ઞાનથી યુક્ત અને બ્રહ્મનિષ્ઠ દેવલને જન્મ આપ્યો.
પુત્રં શતશલાકસ્ય જૈગીષવ્યમુપસ્થિતા
એ પછી એ શતશલાકાના પુત્ર જયગીષવ્ય પાસે ગઈ.
ઇત્યેતા વૈ મહાભાગાઃ કન્યા હિમવતઃ શુભાઃ
આ રીતે હિમવંતની આ શુભ અને મહાભાગ્યવતી કન્યાઓ પ્રસિદ્ધ છે.
અન્યોન્યપ્રીતમનસોરુમાશઙ્કરયોરથ
પછી, જ્યારે ઉમા અને શંકર બંનેના મનમાં પરસ્પર પ્રેમ હતો,
તાભ્યાં મૈથુનશક્તાભ્યામપત્યોદ્ભવભીરુણા
એ બંનેમાં મિલનશક્તિ હોવા છતાં સંતાનની આશંકાથી ડરતા હતા,
અનાયો રતિવિઘ્નં ચ ત્વમાચર હુતાશન
હે અગ્નિ, એમના આનંદમાં કોઈ વિઘ્ન ન આવે તેવું તું કર.
ઇત્યેવમુક્તે તુ તદા વહ્નિના ચ તથા કૃતમ્
આ રીતે કહેવામાં આવ્યું ત્યારે અગ્નિએ પણ એ પ્રમાણે જ કર્યું.
તતો રુષિતયા સદ્યઃ શપ્તો ઽગ્નિરુમયા તયા
પછી ઉમા ગુસ્સે થઈને તરત જ અગ્નિને શાપ આપ્યો.
યસ્માન્નાવવિતૃપ્તાભ્યાં રતિવિઘ્નં હુતાશન
હે અગ્નિ, કારણ કે તું એમના સંતોષ ન થતા જ આનંદમાં વિઘ્ન લાવ્યો,
યદેવં વિગતં ગર્ભં રૌદ્રં શુક્રં મહાપ્રભમ્
એ રીતે, ભયાનક અને તેજસ્વી બીજ બહાર નીકળી ગયું.
સ શાપદોષાદ્રુદ્રાણ્યા અન્તર્ગર્ભો હુતાશનઃ
રુદ્રાણીના શાપના કારણે અગ્નિએ એ બીજ પોતાના અંદર ધારણ કર્યું.
સ ગઙ્ગામભિગમ્યાહ શ્રૂયતાં સરિદુત્તમે
પછી એ ગંગાની પાસે ગયો અને કહ્યું: 'હે શ્રેષ્ઠ નદી, મારી વાત સાંભળ.'
મદ્ધિતાર્થ મથો ગર્ભમિમં ધારય નિમ્નગે
'મારા ઉપકાર માટે, હે નદી, આ બીજ તું ધારણ કર.'
તથેત્યુક્ત્વા તદા સા તુ સંપ્રત્દૃષ્ટા મહાનદી
એ સમયે મહાનદી એ કહ્યું: 'જેમ તું કહે છે તેમ જ થશે,' અને એ દેખાઈ.
સાપિ કૃચ્છ્રેણ મહતા ખિદ્યમાના મહાનદી
પણ એ મહાનદી ખૂબ મુશ્કેલીમાં પડી અને ભારે પીડા સહન કરી.
રુદ્રાગ્નિગઙ્ગાતનયસ્તત્ર જાતો ઽરુણપ્રભઃ
ત્યાં રુદ્ર, અગ્નિ અને ગંગાના પુત્રનો જન્મ થયો, જે લાલિમા સાથે તેજસ્વી હતો.
તસ્મિઞ્જાતે મહાભાગે કુમારે જાહ્નવીસુતે
જ્યારે એ મહાન અને પવિત્ર કુમાર, જાહ્નવીપુત્રનો જન્મ થયો,
દેવદુન્દુભયો નેદુરાકાશે મધુરસ્વનાઃ
દેવદુંદુભીઓ આકાશમાં મધુર ધ્વનિ સાથે વાગવા લાગી.
જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ચ સર્વશસ્તત્ર તત્ર હ
મુખ્ય ગંધર્વોએ દરેક જગ્યાએ ગીત ગાયું.
મહાનાગસહસ્રાણિ પ્રવરાશ્ચ પતત્ર્રિણઃ
હજારો મહાન સાપો અને શ્રેષ્ઠ પક્ષીઓ પણ હાજર હતા.
પ્રભાવેણ હતાસ્તેન દૈત્યવાનરરાક્ષસાઃ
એના પરાક્રમથી દૈત્ય, વાનર અને રાક્ષસો પરાસ્ત થયા.